میزان دانایی سواد و تمدن نیست

برای بیان این دستور جلسه بایستی آن را در مسیر زندگی بررسی نمائیم؛ بنابراین برای شکافتن این مسئله کلمات این دستور جلسه را از نظر کنگره۶۰ تعریف می‌کنیم تا به مطلب اصلی و تأثیر آن پی ببریم. دانایی: تشخیص ماهیت خواسته‌ها در هر لباس و هر شکلی؛ چراکه انسان در مسیر زندگی اگر دچار گره و مشکلات می‌گردد، به‌دلیل عدم تشخیص است. دانایی از سه ضلع تشکیل شده است: آموزش، تفکر و تجربه و مقابل این مقوله، مثلث جهالت است: منیت، ترس و ناامیدی. آموزش: در مقوله آموزش، شخصی که قبلاً مسیری را پیموده و در آن مقوله خاص به دانایی دست یافته، ما را با آن مسیر آشنا و راه درست و اصولی را نشان می‌دهد. در این صورت، آن شخص آموزش‌دهنده از گفتارها و نوشتارها جلوتر است و به صحت و درستی مطالب اطلاع کامل دارد. تفکر: حرکتی است از مجهول به معلوم یا از یک مبدأ به مبدأ دیگر است. تجربه: فرآیند یا رویدادی است که ما آن را با تمام وجود حس می‌کنیم و به انجام رسانیده یا می‌رسانیم.

زمانی‌که کل مفاهیم و موضوعات هستی را در یک سطح بی‌نهایت در نظر بگیریم و مثلث دانایی را بر روی همین سطح ترسیم نمائیم، مطالبی که در داخل مثلث قرار می‌گیرند موضوعاتی هستند که ما قادر به تشخیص درستی یا نادرستی آن‌ها هستیم و مطالبی که بیرون از آن قرار می‌گیرند، مقولاتی هستند که نمی‌توانیم ماهیت درست و نادرست آن‌ها را تشخیص بدهیم. در مثلث دانایی، مقولاتی است که تنها قادر به تشخیص درستی یا نادرستی آن هستیم؛ اما نمی‌توانیم آن‌ها را به اجرا دربیاوریم. در نتیجه، دانایی مؤثر مطلبی است که فوق‌العاده مهم و کاربردی است که در واقع، قدرت به اجرا درآوردن و عمل نمودن است. هرقدر دانایی نیرومندتر باشد در رسیدن به خواسته‌های نامعقول، ذرات نفس همانند یک فیلتر عمل می‌کند؛ بنابراین اگر می‌خواهیم به کاری توانا و مسلط شویم، تنها تفکر قدرت مطلق حل نیست، بایستی در کنار تفکر و آموزش، بعضی از مسائل را تجربه نمائیم. گاهی تجربیات دیگران در قالب آموزش به ما هدیه داده خواهد شد.

خیلی در جامعه پیش می‌آید که مردم اطلاعات، دانش و آگاهی دارند؛ حتی در مورد اعتیاد، همه می‌دانیم که اعتیاد یک عمل ضدارزشی و تخریب بالایی به همراه دارد؛ ولی چرا شخص مصرف‌کننده می‌شود؟! دانستن اشکال دارد یا مردم اشکال دارند؟! قطعاً آن اطلاعات درست نبوده. دانایی یعنی دانستن و آگاهی داشتن؛ کسی که می‌داند، ممکن است این دانستن را به صورت‌های مختلفی داشته باشد؛ مانند دانستن علمی، نظری، خطی، رشته‌ای و تک‌بعدی... همان‌گونه که گفته شد، دانایی شامل آموزش، تفکر، تجربه و مجموعه این سه ضلع می‌شود. دانایی یعنی تنها فراگیری یک‌سری مطالب نیست و صرفاً با آموختن نمی‌توان گفت که به دانایی رسیده‌ایم. زمانی دانایی اطلاق می‌شود که تفکر و تجربه نیز رشد کرده باشد و این دانایی را به دانایی مؤثر تبدیل نمائیم. فرق انسان با یک سی‌دی همین است که یک سی‌دی یا یک کتاب نیز همه مطالب را، حتی بیشتر از انسان، می‌داند.

بایستی دانایی را به دانایی مؤثر تبدیل کرد. زمانی‌که انسان در مسیر زندگی به مشکلات برمی‌خورد، به این علت است که به آن تشخیص صحیح دست نیافته است. در این صورت دلیل اشتباهات، تجربیات غلط و ماهیت آن موضوعات را نمی‌داند؛ چراکه اگر انسان بداند یک موضوع درست یا غلط است، قضیه حل می‌شود و می‌تواند از یک‌سری مسائل پرهیز کند و اگر نتواند مسئله را حل نماید، حداقل از مسئله آسیب کمتری می‌بیند، مثلاً شاید نتواند اعتیاد را حل نماید؛ اما می‌تواند تخریباتش را کم کند و از آن فاصله بگیرد. سواد یعنی در یک موضوع خاص، اطلاعات، آگاهی، دانش و علم نسبت به آن قضیه یا موضوع داریم؛ اما ماهیت خیلی از مسائل را نمی‌دانیم. علم یعنی قدرت، هنگامی‌که به قوانین مسلط باشیم، می‌توانیم از آن قوانین ابزاری بسازیم. به دیگر سخن دانایی یعنی می‌توانیم از یک موضوع چشم‌پوشی یا از آن استفاده کنیم؛ مثلاً بدانیم کجا از یک حرف، کلام و رفتار استفاده کنیم.

در واقع، کلید در دست ما است و زمانی دانایی مؤثر شکل می‌گیرد که بدانیم از این کلید در کجا و چگونه استفاده کنیم؛ یعنی قدرت تشخیص و به اجرا درآوردن آنچه آموخته‌ایم در ما قوت گرفته باشد. در بحث‌های روزمره همیشه سؤال می‌شود، به چه علت شخصی که تحصیل کرده دچار اعتیاد و مصرف‌کننده می‌شود؟ این‌ شخص درس خوانده، دکترا و مدارج بالا را سپری کرده، چرا متوجه نمی‌شود؟ ما فکر می‌کنیم میزان دانایی به سواد است؛ اما با آموزش‌های کنگره۶۰ دریافتیم که دانایی اصلاً ربطی به سواد ندارد. سواد بر روی دانایی اثر دارد ولی نه اثر ژرف؛ دانایی با سواد دو مقوله جدا از یکدیگر هستند. میزان دانایی، سواد و تمدن نیست؛ مانند انسان بودن به لباس پوشیدن نیست، بایستی انسانی اندیشید؛ بنابراین کسی باسواد اطلاق می‌شود که در تمام مراحل زندگی و ابعاد اقتصادی، اجتماعی، عاطفی و علمی، اندیشه سازنده داشته و آن‌ها را به مرحله اجرایی و عملیاتی برساند.

به عنوان مثال یک کارگر ساده روابط خانوادگی خیلی خوبی دارد، مردم‌دار است و با تمام افراد اجتماع برخوردهای خوبی برقرار می‌کند و از هر نظر انسان فهمیده و دانایی است و ممکن است سواد او در حد بسیار بالایی نباشد اما انسان فهمیده است. از طرفی دیگر فردی تحصیل‌کرده، سواد و مدارج علمی بالایی را گذرانده؛ اما این فرد نتوانسته با خانواده‌اش رابطه حسنه‌ای برقرار کند. این فرد تحصیلات بالایی دارد، ولی فرد نادانی است. دانایی یک ضلع آن دانش و آموزش است و در دانشگاه‌ها فقط در این مقوله کار می‌شود، اضلاع دیگر آن تفکر و تجربه است. فرد باید روی اعمال خود تفکر داشته باشد، بعد اقدام به انجام آن عمل نماید. تجربه نیز در زندگی ما انسان‌ها نقش مهمی دارد. شخصی که از دانشگاه فارغ‌التحصیل می‌شود، مانند یک مواد خام است، باید در رشته تخصصی خود کار کند و تجربه کسب کند تا به نتیجه برسد.

زمانی‌که دانایی ما رشد می‌کند، حتی می‌توانیم مکان‌هایی که باید حضور داشته باشیم را انتخاب کنیم. آیا هم‌اکنون باید در این مکان باشم یا نه؟! شخصی که ناخودآگاه در مسیرم قرار می‌گیرد، هم‌صحبت بشوم یا نه؟! با این فرد همنشین باشم یا نه؟! و در صورت داشتن دانایی می‌توانیم به‌درستی انتخاب کنیم، بدون این‌که مشکلی سد راه ما شود. برای کسب دانایی بایستی تواضع، فرمان‌برداری و شاگردی کنیم. برای کسب تجربه باید با انسان‌ها رابطه برقرار کنیم. اگر غرور، حسادت، کینه و ... داشته باشیم، با انسان‌ها نمی‌توانیم رابطه خوبی برقرار کنیم. در اصل سیستم هستی به ما اجازه نمی‌دهد که تجربه کنیم و اگر این خصوصیات و افتادگی را نداشته باشیم، نمی‌توانیم آموزش دریافت کنیم و سیستم هستی اجازه نمی‌دهد از استاد، مربی و رب برخوردار شویم.

نتیجه: زمانی به دانایی دست یافته‌ایم که تفکر، تجربه و آموزش را به‌صورت هم‌زمان عملی کنیم. در صورت هماهنگ بودن این اضلاع، دانایی مؤثر تشکیل می‌شود. برای انجام هر عملی باید دید دانایی مؤثر هست یا خیر؛ یعنی آیا در زندگی روزمره کاربرد دارد، مؤثر و مفید است؟ پس در تمامی مسائل زندگی بایستی به دانایی مؤثر برسیم، در این صورت به تعادل لازم دست خواهیم یافت.

منابع: سی‌دی میزان دانایی، دانایی مؤثر و جزوه جهان‌بینی
نویسنده: راهنما همسفر لیلا (لژیون دوم)
رابط لژیون: همسفر مهری رهجوی راهنما همسفر لیلا (لژیون دوم)
عکاس: همسفر مائده رهجوی راهنما همسفر آیسان (لژیون نهم)
ارسال: همسفر سمیرا رهجوی راهنما همسفر لیلا (لژیون دوم) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی دکتر علیرضا