"نام قدرت مطلق"
جلسه هفتم از دوره ششم کارگاه های آموزشی عمومی کنگره ۶۰ نمایندگی لواسان با استادی راهنمای محترم مصطفی و نگهبانی مسافر شهرام و دبیری مسافر مهدی با دستور جلسه ی « بزرگداشت آقای مهندس و دستاوردهای علمی ایشان ( مقالات تخصصی ، درمان سیگار و کاهش وزن) » شنبه ۲۳آبان ۱۴۰۵ راس ساعت ۱۷ آغاز به کار کرد.
خلاصه سخنان استاد:
سلام دوستان، مصطفی هستم یک مسافر.
خیلی خوشحالم که امروز در نمایندگی لواسان در خدمت شما بزرگواران هستم. از نگهبان، دبیر جلسه، ایجنت محترم و گروه مرزبانی تشکر میکنم.
در رابطه با دستور جلسه، یعنی دستاوردهای آقای مهندس، میخواهم صحبت کنم. البته من نمیتوانم وارد تمام ابعاد علمی دستاوردهای آقای مهندس بشوم، چون واقعاً دانش کافی در این زمینه ندارم. حتی اشاره کردن به این دستاوردها و درک آنها هم نیازمند این است که شخص، سررشتهای از آن علم داشته باشد.
بهعنوان مثال، من میشنوم که بهواسطه روش DST، بیان ژن تغییر میکند. میشنوم که صرع بهواسطه روش DST درمان شده، اعتیاد درمان شده، سیگار و اضافهوزن درمان شده و حتی در رابطه با بیماری اماس هم دستاوردهایی وجود داشته است. اینها واقعاً کارهای بزرگی هستند. اینکه فقط این مطالب را بشنویم و به بزرگی آنها توجه نکنیم، خودش یک بحث جداگانه است.
ببینید، در رابطه با همین بیماری اعتیاد که همه ما با آن درگیر بودیم و به هر حال زندگیمان را مختل کرده بود، وقتی کلمه «مختل» مطرح میشود، روانشناسها از واژه «اختلال» استفاده میکنند. وقتی صحبت از اختلال میشود، یعنی موضوع فراتر از یک بیماری معمولی است و درمان قطعی و مداومی برای آن در نظر گرفته نشده است؛ درمانی که فرد بدون مصرف قرص یا دارو، حالش خوب باشد و به تعادل رسیده باشد.

ما در اختلالاتی مثل اعتیاد، اسکیزوفرنی و اماس، با چنین درمان قطعیای روبهرو نیستیم. بیماران اماس باید قرص و دارو مصرف کنند. وقتی صحبت از اختلال میشود، منظور همین شرایط است.
کتابی وجود دارد به نام DSM-5 که در جامعه روانشناسی شناختهشده است و انواع اختلالات را در آن دستهبندی کردهاند؛ از جمله اسکیزوفرنی، دوقطبی، افسردگی و موارد دیگر. نکته جالب اینجاست که اعتیاد هم در این کتاب بهعنوان یک نوع اختلال مطرح شده است؛ یعنی اختلالی که درمان قطعی برای آن در نظر گرفته نشده است.
حالا روانشناسها و متخصصان برای درمان اعتیاد چه کار میکنند؟ رویکردها و مسیرهای مختلفی دارند.
یکی از رویکردهایی که آقای مهندس هم به آن اشاره کرده بودند، مربوط به دانشمندی به نام پاولوف است. پاولوف سگی داشت که روی آن آزمایشهایی انجام میداد و در جریان همین آزمایشها، موضوع شرطیسازی کلاسیک را مطرح کرد.
این نظریه میگوید اگر شما مصرفکننده مواد مخدر شده باشید، شرطی شدهاید. یعنی چه؟ یعنی مثلاً دوستتان دارد سیگار میکشد و شما با دیدن سیگار، شرطی میشوید و هوس مصرف میکنید.
این رویکرد اصلاً بحث ژنتیک را مطرح نمیکند، با اینکه پاولوف در حوزه علوم اعصاب شناختی کار میکرد. همچنین بحث فیزیولوژی را هم در این موضوع مطرح نمیکند.
آقای مهندس مثال نقض بسیار جالبی برای نظریه پاولوف مطرح میکنند. البته اینطور نیست که بگوییم پاولوف هیچ دستاورد خوبی نداشته است؛ اتفاقاً دستاوردهای ارزشمندی هم داشته، اما این رویکرد در رابطه با درمان اعتیاد برای ما کارآمد نبوده است.
در این نظریه گفته میشود که زمین بازیات را عوض کن، توپ بازیات را عوض کن و حتی یار بازیات را هم تغییر بده. چرا؟ چون بهواسطه شرایطی که در آن مصرف کردهای، شرطی شدهای. مثلاً اگر از یک پارک عبور میکنی که قبلاً در آنجا مصرف داشتهای، بهتر است مسیرت را عوض کنی؛ چون دیدن آن پارک باعث تداعی خاطرات مصرف میشود و ممکن است وسوسه و هوس مصرف در تو ایجاد شود.
حالا ببینید آزمایش پاولوف چه بود. او سگی داشت که هر بار صدای زنگی به صدا درمیآمد، همزمان برای سگ غذا میآورد. سگ با دیدن غذا بزاق ترشح میکرد. بعد از مدتی، فقط صدای زنگ را به صدا درمیآورد و دیگر غذایی نمیآورد، اما سگ باز هم بزاق ترشح میکرد. یعنی بدون اینکه غذایی وجود داشته باشد، فقط با شنیدن صدای زنگ، همان واکنش در سگ ایجاد میشد.
همین رویکرد را میخواهند در درمان اعتیاد هم به کار ببرند، اما از نظر آقای مهندس این روش برای درمان اعتیاد موفق نبوده است. بالاخره با این روش چه کسی را توانستند به درمان قطعی برسانند؟ چه کسی را توانستند درمان کنند؟
آقای مهندس برای رد این موضوع، مثال جالبی میزنند. میگویند سگ باید گرسنه باشد تا بتوانم او را شرطی کنم. حالا اگر سگ سیر باشد، باز هم با شنیدن صدای زنگ بزاق ترشح میکند؟ اینجا آقای مهندس میخواهند بگویند بدن یک مصرفکننده، اگر به میزان لازم مخدر دریافت کند و خودش هم بتواند آن را تولید کند، دیگر در حالت گرسنگی قرار ندارد که به آن شکل شرطی شود.
شما وقتی داروی خودت را مصرف کردهای و در مسیر خانه از همان پارکی عبور میکنی که قبلاً در آنجا مصرف میکردی، با دیدن پارک یا دوستت که دارد سیگار میکشد، دیگر مثل گذشته وسوسه نمیشوی. چرا؟ چون آدامس نیکوتین مصرف میکنی یا OT دریافت کردهای.
این یکی از رویکردهای مطرحشده در درمان اعتیاد است. البته صدها رویکرد دیگر هم وجود دارد. مثلاً درمان گروهی و گروهدرمانی را هم قبول دارند و در این زمینه کار کردهاند، اما آنطور که باید، موفق نبودهاند.
بنابراین، یکی از بزرگترین دستاوردهای آقای مهندس، درمان اعتیاد است؛ موضوعی که بسیاری از متخصصان و محققان در آن ماندهاند. در کنار آن، موضوعاتی مثل اماس و اسکیزوفرنی هم مطرح هستند. حتی من از یکی از نزدیکان آقای مهندس شنیدم که ایشان گفته بودند ما اصلاً چیزی به اسم افسردگی نداریم و افسردگی فقط به عدم ترشح سروتونین مربوط میشود.
اگر بخواهیم در رابطه با تمام دستاوردهای آقای مهندس صحبت کنیم، واقعاً زمان زیادی لازم داریم. اما به نظر من، بزرگترین دستاورد ایشان درمان اعتیاد است و یکی دیگر از بزرگترین دستاوردهایشان، موضوع درمان اماس است.
ببینید، وقتی یک بیمار اماس را میبینید، ممکن است متوجه شوید که حتی در انجام یک حرکت ساده هم مشکل دارد. شما وزن این لیوان را میتوانید تشخیص بدهید و آن را از روی زمین بلند کنید، اما ممکن است یک بیمار اماس در تشخیص وزن و بلند کردن آن دچار مشکل شود؛ انگار اتصال عصبی لازم برقرار نمیشود.
مثلاً وقتی میخواهید قوری خالی را از روی سماور بردارید، فکر میکنید پر است و با همان تصور آن را بلند میکنید، در نتیجه ممکن است به بالای کابینت برخورد کند. یک بیمار اماس هم از این نظر با مشکلاتی روبهرو میشود؛ یعنی اتصال عصبی بهدرستی برقرار نمیشود.

میدانید چرا؟ سلول عصبی یک آکسون دارد که اطراف آن را غلاف میلین میپوشاند؛ چیزی شبیه عایق سیم. این غلاف میلین باعث میشود سرعت انتقال پیامهای عصبی افزایش پیدا کند.
در بیماری اماس، گلبولهای سفید به اشتباه غلاف میلین را هدف قرار میدهند و به آن حمله میکنند؛ انگار اطلاعات اشتباهی به آنها داده شده و آنها هم تصمیم اشتباهی میگیرند. در نتیجه، غلاف میلین آسیب میبیند و سرعت انتقال پیامهای عصبی کاهش پیدا میکند.
به همین دلیل، بیمار اماس ممکن است در راه رفتن مشکل داشته باشد، قدمهایش مثل حالت طبیعی نباشد و حرکات دستش هم آن انعطاف و هماهنگی لازم را نداشته باشد.
نکته جالب اینجاست که آقای مهندس میآیند و ریشه این مسئله را بررسی میکنند و میگویند این اتفاق به تغییر بیان ژن مربوط میشود.
من احساس میکنم اگر بسیاری از دستاوردهای آقای مهندس هنوز آنطور که باید در دنیا سر و صدا نکردهاند، تازه شروعی برای کنگره ۶۰ است. این حرف را جدی میگویم؛ به نظر من، از همین الان باید منتظر شگفتیهای زیادی از کنگره ۶۰ باشیم.
در مورد مقاله صرع هم میدانم که پذیرفته شده و دوباره دعوت خواهیم شد. انشاءالله در آنجا هم توسط دکتر امین سخنرانی خواهیم داشت.
اما میخواهم یک نکته دیگر را هم بگویم. من احساس میکنم بزرگترین دستاورد کنگره ۶۰، خود آقای مهندس و خود کنگره ۶۰ هستند.
من بهعنوان کسی که عضو بسیار کوچکی از این مجموعه هستم، باید سعی کنم طبق سیدی آقای دکتر امین، آفت این سیستم نباشم. برای این درختی که چنین میوههای زیبایی دارد، آفت نباشم؛ بلکه خودم یک نگهبان باشم و واقعاً برای کنگره ۶۰ نگهبانی کنم.
البته در وهله اول باید از خودم نگهبانی کنم؛ از افکارم، از جسمم و از خیلی چیزهای دیگر. باید مراقب باشم که حسهای منفی درونم به من آسیب نزنند.
امیدوارم این مقالات و دستاوردهای آقای مهندس واقعاً در دنیا سر و صدا کنند. مطمئنم که این اتفاق میافتد و بهشدت دنیا را متحول خواهند کرد. شاید روزی برسد که برای درمان بیماریهایی مثل سرطان، دیگر نیازی به شیمیدرمانی و این همه هزینه نباشد.
امیدوارم آن روز را ببینم و افتخار کنم که زمانی در کنگره ۶۰ حضور داشتم و خودم هم به درمان رسیدهام.
از اینکه به صحبتهای من گوش کردید، بسیار سپاسگزارم. مرسی، متشکرم.
در ادامه عکس رهایی سیگار مسافر مهدی در لژیون ویلیام وایت

بارگزاری و تایپ : مسافر پیمان
مرزبان خبری : مسافر مصطفی
- تعداد بازدید از این مطلب :
33