English Version
This Site Is Available In English

گروه خانواده- مسیر افزایش نقطه تحمل

گروه خانواده- مسیر افزایش نقطه تحمل

دوست دارم مشارکتم را با پیام اول وادی نهم آغاز کنم؛ پیامی که برای من بسیار پرمعنا و قابل تأمل است:

«برای کسانی‌ که به دنیایی تازه قدم نهاده‌اند و به خویش خویشتن توجه می‌نمایند، بر شما واجب و ضروری است که از سخن به نقطه عمل حرکت بنمائید و بر زمین و سماء توجه کنید. با اندیشه ژرف خود به رحمت ماوراء ایمان راسخ داشته باشید و بدانید که پاداش شما دست همیاری شما را خواهد داد. آنگاه بذر نیکو بکار و یا تخم و دانه باارزش، هم قوت کافی و هم سایه‌بان‌هایتان برافراشته خواهد شد. پس آن کنید که فرمان است.»

برداشت من از ابتدای این پیام این است که وقتی انسان وارد دنیای تازه‌ای از شناخت و آگاهی می‌شود و تصمیم می‌گیرد به خویش خویشتن توجه کند، دیگر فقط دانستن و شنیدن کافی نیست؛ بلکه باید از مرحله سخن عبور کند و به نقطه عمل برسد. گاهی ما مطالب زیادی می‌شنویم، آموزش‌های فراوانی می‌بینیم و حتی به‌خوبی می‌دانیم چه کاری درست و چه کاری نادرست است؛ اما دانستن زمانی ارزش واقعی پیدا می‌کند که در رفتار و زندگی ما خودش را نشان بدهد، برای مثال همه ما می‌دانیم صبر، گذشت، محبت و احترام ارزشمند هستند؛ اما زمانی می‌توانیم بگوییم این آموزش‌ها را دریافت کرده‌ایم که در شرایط واقعی زندگی بتوانیم آن‌ها را به‌کار ببندیم.

قسمت دیگری از پیام که بسیار زیباست، اشاره به کاشتن بذر نیکو است. زندگی مانند زمینی است که هر روز در آن بذری می‌کاریم؛ بذر افکار، رفتار، گفتار و انتخاب‌هایمان. اگر بذر محبت، صداقت، تلاش، آگاهی و نیکی بکاریم، به‌مرور زمان ثمره آن را برداشت خواهیم کرد. همان‌طور که نمی‌توانیم بذر نامرغوب بکاریم و انتظار محصولی ارزشمند داشته باشیم، در زندگی نیز نمی‌توانیم بدون تلاش و عمل، انتظار نتیجه‌ای متفاوت داشته باشیم. این پیام یادآوری می‌کند که برای داشتن آینده‌ای بهتر، باید از امروز درست انتخاب کنم و مسئولیت بذرهایی که کاشته‌ام را بپذیرم.

یکی از قوانین مهمی که در مسیر این حرکت و تغییر با آن آشنا می‌شویم، قانون نقطه تحمل است. یکی از پیام‌های اصلی وادی نهم این است که وقتی نیرویی از کم شروع بشود و به درجه بالا و بالاتری برسد، نقطه تحمل پیدا می‌کند. هیچ تغییر ارزشمندی یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد. همان‌طور که یک دانه برای تبدیل‌شدن به درختی تنومند به زمان، مراقبت و شرایط مناسب نیاز دارد، انسان هم برای رسیدن به تعادل و توانایی‌های بالاتر باید مراحل رشد را طی کند. گاهی ما در زندگی عجله داریم؛ می‌خواهیم زودتر تغییر کنیم، سریع‌تر به نتیجه برسیم و حتی از دیگران هم انتظار داریم خیلی سریع تغییر کنند؛ اما این وادی به ما یادآوری می‌کند که رشد واقعی نیازمند زمان و حرکت تدریجی است.

نقطه تحمل یعنی چه؟ نقطه تحمل به این معناست هر موجود یا انسانی در برابر شرایط مختلف، ظرفیت و اندازه مشخصی دارد؛ به‌عبارتی توان پذیرش و تحمل هر چیزی که در هستی وجود دارد، برای مثال دو نفر را در نظر بگیریم که هر دو با یک اتفاق ناخوشایند روبه‌رو می‌شوند. یکی با آرامش موضوع را بررسی می‌کند و به‌دنبال راه‌حل می‌گردد؛ اما دیگری خیلی زود عصبانی می‌شود و کنترل رفتار خود را از دست می‌دهد. این تفاوت می‌تواند به نقطه تحمل و میزان توانایی آن‌ها در مدیریت شرایط مربوط باشد.

نکته مهم این است که نقطه تحمل یک موضوع ثابت و تغییرناپذیر نیست؛ بلکه ما می‌توانیم با آموزش، تمرین، تکرار و قرارگرفتن تدریجی در شرایط مناسب، ظرفیت خودمان را افزایش دهیم، برای مثال فردی را در نظر بگیریم که در گذشته با کوچک‌ترین انتقاد ناراحت می‌شده و واکنش تندی نشان می‌داده است؛ اما به‌مرور زمان یاد می‌گیرد پیش از پاسخ‌دادن فکر کند، احساسات خود را بشناسد و به‌جای واکنش سریع، با آرامش صحبت کند. این فرد به‌تدریج نقطه تحمل خودش را در برابر انتقاد افزایش داده است، درواقع او یک‌شبه به این توانایی نرسیده؛ بلکه با تمرین و تکرار ظرفیت خود را بالا برده است.

از طرف دیگر، این وادی به ما یادآوری می‌کند که افزایش نیرو و ظرفیت نیز باید حساب‌شده و تدریجی باشد؛ زیرا اگر چیزی بیش از اندازه و خارج از ظرفیت طبیعی خود تغییر کند، ممکن است به‌جای سازندگی، تخریب به‌وجود بیاورد، برای مثال اگر حس شنوایی یا بویایی انسان به‌یک‌باره صدها برابر قوی‌تر شود، آیا واقعاً می‌تواند از این توانایی جدید استفاده کند؟ شاید در ابتدا تصور کنیم این یک قدرت فوق‌العاده است؛ اما اگر توانایی سازگاری و تحمل آن را نداشته باشیم، همین قدرت می‌تواند برای ما مشکل‌ساز شود؛ پس فقط قوی‌تر شدن مهم نیست؛ بلکه باید ظرفیت پذیرش و استفاده درست از آن نیرو را هم در خودمان ایجاد کنیم.

موضوع مهم دیگری که در این وادی مطرح می‌شود، عبور از نقطه تحمل و رسیدن به آستانه آشوب است. این بخش بسیار آموزنده است؛ زیرا به ما یادآوری می‌کند که هر انسانی نقطه تحملی دارد و اگر فشارها، توقعات و خواسته‌ها بیش از اندازه بر او تحمیل شوند، ممکن است تعادل خود را از دست بدهد. گاهی در روابط خانوادگی، ما بدون اینکه متوجه باشیم با حرف‌ها و رفتارهای خود دیگران را از نقطه تحملشان عبور می‌دهیم، برای مثال ممکن است از فرزندمان انتظار داشته باشیم همیشه مطابق میل ما رفتار کند یا از همسرمان تمام خواسته‌های ما را درک کند و هیچ‌وقت خسته یا ناراحت نشود؛ اما آیا ما به ظرفیت و شرایط طرف مقابل هم توجه می‌کنیم؟ گاهی یک کلمه نامناسب، قضاوت عجولانه یا توقع بی‌جا می‌تواند فردی را که مدت‌ها سکوت کرده است به نقطه‌ای برساند که دیگر نتواند شرایط را تحمل کند؛ بنابراین باید مراقب باشیم که با رفتارهای نادرست خود دیگران را وارد آستانه آشوب نکنیم.

یکی دیگر از نکات بسیار عمیق این وادی نقش نیروهای اهریمنی، تخریبی و بازدارنده در هستی است. شاید در نگاه اول تصور کنیم نیروهای منفی فقط برای تخریب و جلوگیری از حرکت انسان به‌وجود آمده‌اند؛ اما در این وادی با نگاه عمیق‌تری متوجه می‌شویم که نیروهای اهریمنی و بازدارنده با تمام خصوصیات منفی خودشان، نقش نیروهای مکمل و تکمیل‌کننده را در هستی بر عهده دارند و شاید هستی بدون وجود آن‌ها نتواند مسیر تکامل خود را به همین شکل ادامه دهد، برای مثال اگر در زندگی هیچ مانعی وجود نداشت شاید هیچ‌وقت توانایی‌های خودمان را نمی‌شناختیم. اگر با سختی و مقاومت روبه‌رو نمی‌شدیم شاید صبر، استقامت، اراده و قدرت تصمیم‌گیری در ما شکل نمی‌گرفت؛ پس در مواجهه با نیروهای بازدارنده هم می‌توانیم آموزش ببینیم، به شناخت و آگاهی بیشتری برسیم و خودمان را ارتقاء دهیم.

این‌جاست که به یکی از زیباترین برداشت‌های این وادی؛ یعنی ضرورت مشکلات و سختی‌های زندگی می‌رسیم. گاهی وقتی با مشکلی روبه‌رو می‌شویم، تصور می‌کنیم این اتفاق لعنت خداوند است و با خودمان می‌گوییم چرا باید چنین مشکلی برای من پیش بیاید؟ اما واقعیت این است که چون ضرورت مشکلات را درک نکرده بودیم و آگاهی و شناخت کافی نداشتیم تصور می‌کردیم مشکلات لعنت خداوند هستند؛ درحالی‌که مشکلات می‌توانند رحمت خداوند باشند. مشکلات جزء بافت زندگی هستند و برای تغییر، آموزش و رشدکردن انسان به‌وجود آمده‌اند، برای مثال ممکن است انسان تا زمانی‌که با مشکلی روبه‌رو نشود، متوجه نباشد که در کدام قسمت زندگی نیاز به تغییر دارد؛ اما همان مشکل باعث می‌شود نگاه تازه‌ای پیدا کند، اشتباهاتش را بشناسد و برای بهترشدن قدم بردارد.

ما باید از مشکلات و مسائل درس بگیریم و سهم خودمان را در اتفاقاتی که نتیجه انتخاب‌ها و عملکردمان هستند، بشناسیم. بسیاری از مشکلات و مصیبت‌هایی که در زندگی با آن‌ها روبه‌رو می‌شویم خودمان با دست خودمان و از روی جهل، ناآگاهی و رفتارهای نادرست برای خودمان فراهم کرده‌ایم، برای مثال ممکن است فردی سال‌ها مسئولیت اشتباهات خودش را نپذیرد و همیشه دیگران را مقصر بداند؛ اما زمانی‌که تصمیم می‌گیرد به‌جای سرزنش دیگران، رفتار خودش را بررسی کند اولین قدم را برای تغییر برداشته است؛ پس به‌جای اینکه فقط از مشکلات شکایت کنیم، بهتر است از خودمان بپرسیم: من چه نقشی در به‌ وجودآمدن این شرایط داشته‌ام؟ چه چیزی را باید در خودم تغییر بدهم؟ وقتی ضرورت مشکلات را درک کنیم، دیگر فقط به ظاهر ناخوشایند آن‌ها نگاه نمی‌کنیم‌؛ بلکه می‌توانیم نقش آن‌ها را در رشد، آگاهی و تکامل خودمان ببینیم.

هرکدام از ما در زندگی روزمره با موضوعاتی روبه‌رو هستیم که نیازمند افزایش نقطه تحمل هستند؛ صبرکردن، گوش‌دادن، پذیرش تفاوت‌ها، کنترل خشم، مسئولیت‌پذیری و حتی پذیرفتن اشتباهات خودمان. شاید یکی از زیباترین تمرین‌های زندگی این باشد که وقتی با مسئله‌ای روبه‌رو می‌شویم به‌جای شکوه و شکایت‌کردن، کمی تفکر کنیم و از خودمان بپرسیم: مگر کسی جز خود من مسبب این مشکلات بوده است؟ بپذیریم و برای حل آن تلاش و کوشش کنیم و توان و ظرفیت خودمان را بالا ببریم.

این وادی به من می‌آموزد که فقط شنونده آموزش‌ها نباشم؛ بلکه آن‌ها را در زندگی به عمل تبدیل کنم؛ بذر نیکو بکارم، مسئولیت انتخاب‌هایم را بپذیرم، از مشکلات درس بگیرم و برای تغییر خودم تلاش کنم. همان‌طور که در طبیعت هیچ درختی یک‌شبه تنومند نمی‌شود، در وجود ما هم تغییرات ارزشمند به زمان نیاز دارند. نباید به خودمان و دیگران فشار بیاوریم که سریع‌تر از ظرفیتمان حرکت کنیم. باید فرصت رشد بدهیم، آموزش ببینیم، تمرین کنیم و با صبر و استمرار به نقطه تحمل بالاتری برسیم.

در نهایت، به این نتیجه می‌رسم که هنر زندگی فقط قوی‌شدن نیست؛ بلکه باید به‌اندازه‌ای رشد کنیم که بتوانیم قدرت و توانایی به‌دست‌آمده را به‌درستی تحمل و مدیریت کنیم.

از اینکه فرصت مشارکت و بیان برداشت‌هایم را در اختیارم قرار دادید، سپاسگزارم.

نویسنده: راهنما همسفر فهیمه
ویرایش: رابط خبری لژیون سردار راهنمای تازه‌واردین همسفر افضل
ارسال: همسفر فرزانه رهجوی راهنما همسفر فهیمه (لژیون دوم) دبیر سایت
همسفران نمایندگی یزد

ویژه ها

دیدگاه شما





0 دیدگاه

در حال بارگذاری دیدگاه‌ها...
تاکنون نظری برای این مطلب ارسال نشده است .