اگر آموخته‌هایمان را از سخن به عمل برسانیم به دانایی مؤثر نزدیک شده‌ایم

دومین جلسه از دوره دوم سری کارگاه‌های آموزشی خصوصی کنگره60 نمایندگی دورود، با استادی راهنمای محترم تازه‌واردین مسافر محمد، نگهبانی مسافر وحید و دبیری مسافر پیمان با دستور جلسه (دانایی، دانایی موثر و سواد) سه‌شنبه 10 شهریور ماه ۱۴۰5 ساعت 17 شروع به کارکرد.

خلاصه سخنان استاد:

سلام دوستان محمد هستم یک مسافر.
سپاسگزار خداوند هستم که امروز توفیق داد تا این جایگاه را تجربه کنم و ممنونم که بار دیگر این فرصت را به من بخشید تا بدون مصرف هیچ‌گونه ماده مخدری زندگی کنم، نفس بکشم و زندگیِ توأم با آرامش و تعادل داشته باشم. از روی ادب و احترام، سپاسگزار مهندس عزیز و خانواده محترمشان هستم. از راهنمای بزرگوارم جناب آقای بهرامی تشکر می‌کنم؛ اگر امروز این جایگاه را تجربه می‌کنم، ثمره زحمات و آموزش‌های ایشان است. همچنین از خدمتگزاران محترم شعبه دورود و نگهبان عزیز سپاسگزارم که این فرصت را در اختیار من قرار دادند تا خدمت کنم و از تک‌تک شما عزیزان آموزش بگیرم.

دستور جلسه امروز «دانایی، دانایی مؤثر و سواد» است که باید به تمایز این سه موضوع توجه داشته باشیم.
به‌محض اینکه صحبت از «دانایی» می‌شود، شاید در ابتدا چنین به ذهنمان برسد افرادی که باسوادتر هستند یا اطلاعات و علم بیشتری دارند، لزوماً انسان‌های داناتری هستند؛ در صورتی که اصلاً چنین نیست. خیلی از انسان‌ها سواد و مدارج علمی بالایی دارند، اما قادر نیستند از علم و سوادشان برای حل مشکلات زندگی خود استفاده کنند و تا رسیدن به دانایی و به‌ویژه «دانایی مؤثر» فاصله بسیار زیادی دارند.

استاد امین در جزوات جهان‌بینی به زیبایی برای ما توضیح داده‌اند که دانایی، مثلثی متشکل از سه ضلع «تفکر، آموزش و تجربه» است. دانایی زمانی کاربردی می‌شود و به ثمر می‌نشیند که تغییرات آن را در افکار، گفتار و رفتارمان مشاهده کنیم. به‌عنوان مثال، فردی استاد روانشناسی است و ساعت‌ها به شاگردانش درس صبر و آرامش در مواجهه با بحران‌ها می‌دهد؛ اما به‌محض اینکه تلفن همراهش زنگ می‌خورد و خبر تصادف فرزندش را می‌شنود، تمام آرامش خود را از دست می‌دهد و کاملاً به‌هم می‌ریزد. شاگردانش می‌پرسند: «استاد! شما که دائماً از صبر و استقامت صحبت می‌کردید، پس چه شد؟»

ما باید به این باور برسیم دانایی موقعی به دانایی مؤثر تبدیل می‌شود که به مرحله عمل و عملکرد درست برسد. افراد زیادی از صبر، استقامت، عدم غیبت و پرهیز از تجسس سخن می‌گویند؛ اما وقتی بیرون از کنگره رفتارهایشان را نگاه می‌کنی، می‌بینی خبری از این آموزش‌ها نیست و تا رسیدن به دانایی مؤثر بسیار فاصله دارند.

کنگره ۶۰ درباره تفاوت دانایی و دانایی مؤثر می‌گوید: دانایی همان چیزی است که ما در قالب علم و اطلاعات دریافت می‌کنیم؛ اما اگر توانستیم این آموخته‌ها را از قوه به فعل درآوریم و از سخن به عمل برسانیم، به دانایی مؤثر نزدیک شده‌ایم.

دانایی مؤثر به ما کمک می‌کند تا به شناخت برسیم؛ شناخت نسبت به خودمان، نسبت به جهان پیرامون و جایگاهی که در آن قرار داریم. هر چقدر انسان نسبت به خود، جهان اطراف و موقعیتش شناخت بهتری پیدا کند، به همان میزان بهتر و عمیق‌تر آموزش می‌گیرد.

یکی از زیباترین دستاوردهای ضلع «آموزش» این است که بپذیریم مشکلاتی که در زندگی با آن‌ها مواجه هستیم، زاییده افکار و عملکرد خودِ ماست؛ بنابراین باید مسئولیت افکار و اشتباهاتمان را به‌طور کامل بپذیریم. انسان دانا کسی نیست که هرگز اشتباه نمی‌کند، بلکه انسان دانا کسی است که ممکن است خطا کند، اما مسئولیت آن را شجاعانه می‌پذیرد، نقاط ضعف و قوت خود را شناسایی می‌کند و از اشتباهاتش درس و تجربه می‌گیرد. پس در فرایند دانایی مؤثر، با «آموزش» به شناخت می‌رسیم، از «تجربه» مسئولیت‌پذیری در قبال خطاها را یاد می‌گیریم و با «تفکر» و در نظر گرفتن بعد زمان، آرام‌آرام در اشتباهات گذشته تامل کرده و مسیر درست را انتخاب می‌کنیم.

استاد امین می‌فرمایند در مقابل مثلث دانایی، مثلث دیگری به نام «مثلث جهالت» قرار دارد و هرچه انسان نادان‌تر باشد، مشکلات بیشتری را تجربه خواهد کرد. چرا اضلاع این دو مثلث در برابر هم قرار گرفته‌اند؟ چون «ترس» تفکر را می‌خورد؛ وقتی در انجام کاری ترس بر ما غلبه کند، قدرت تفکر درست را از دست می‌دهیم. «منیت» مانع آموزش است؛ وقتی منیت داشته باشم، می‌گویم من همه‌چیز را بهتر از دیگران بلدم و اجازه نمی‌دهم آموزش پذیر باشم.

در دوران قبل از اعتیاد، یکی از بزرگ‌ترین دلایلی که من را به سمت مواد مخدر کشاند همین منیت بود؛ با اینکه پدر، مادر و آموزگارانم مرا راهنمایی می‌کردند، من فکر می‌کردم خودم بیشتر می‌دانم. منیت همچنین باعث می‌شود که انسان دست به تکرار تجربه‌های تلخ بزند و منتظر نتایج متفاوت باشد. بارها تلاش می‌کردم مواد را کنار بگذارم، چند روزی آن را رها می‌کردم ولی مجدداً شروع می‌کردم؛ زیرا همان تجربه قبلی را تکرار می‌کردم و انتظار نتیجه‌ای جز همان تخریب و ناکامی را داشتم.

در پایان باید گفت: دانایی در ذهن ماست، اما دانایی مؤثر در عمل ما متجلی می‌شود. هدف از دانایی مؤثر این است که خودمان را بشناسیم، تفکر درستی داشته باشیم و این شناخت را در قالب تغییرات مثبت در زندگی‌مان جاری کنیم.
ممنون و سپاسگزارم که به صحبت‌های من گوش دادید.

عکس: مسافر حسین (مرزبان)
تنظیم و ارسال: مسافر حسین (مرزبان خبری)