درخت هرچه پربارتر، سر به زیرتر

دوازدهمین جلسه از دوره پنجم لژیون سردار همسفران نمایندگی تخت‌جمشید به استادی راهنما همسفر راضیه، نگهبانی دنور راهنما همسفر سهیلا و دبیری دنور راهنما همسفر معصومه با دستور جلسه «دانایی، دانایی مؤثر، سواد» در روز دوشنبه ۹ شهریور ماه ۱۴۰۵ آغاز به کار کرد.

خلاصه سخنان استاد:
از همسفر سهیلا تشکر می‌کنم که این فرصت را در اختیار من قرار دادند تا خدمت کنم و از شما عزیزان آموزش بگیرم. دستور جلسه امروز «دانایی، دانایی مؤثر و سواد» همان طور که در جزوه جهان‌بینی خواندیم؛ مثلثی داریم به نام مثلث دانایی که اضلاع  آن تفکر، تجربه و آموزش بود. گفتیم اگر کسی در موضوعی این سه ضلع را با هم داشته باشد می‌تواند ادعا کند که من دانا هستم؛ ولی اگر یک ضلع از آن کامل نباشد، این ادعای دانایی او درست نیست و مطمئناً این دانایی فقط در حد دانستن است و در عمل نمی‌تواند موفق شود. اضلاع این مثلث دانایی حتماً باید پا به پای هم رشد کند؛ یعنی اگر ضلع تفکر ۹۰ درصد رشد کرده؛ باید ضلع تجربه هم ۹۰ درصد رشد کند، زمانی که این سه ضلع در کنار هم رشد کند ما به دانایی مؤثر می‌رسیم.

دانایی مؤثر چیست؟ این که هر سه ضلع این مثلث به یک اندازه رشد کرده باشد، نه این‌که من تفکرم خوب باشد؛ اما از نظر آموزش مشکل داشته باشم یا این‌که تفکرم خوب باشد؛ ولی تجربه نداشته باشم. همیشه این دانایی مؤثر درون مثلث دانایی قرار می‌گیرد، کوچکتر و کمتر از مثلث دانایی است؛ یعنی خلوص آن را بیرون کشیده و آن مشخص شده است. اولین کاری که من می‌کنم باید دانایی خود را به دانایی مؤثر تبدیل کنم آن موقع ارزشمند است. در مقابل مثلث دانایی مثلثی به نام مثلث جهالت است؛ پس هرچه از مثلث دانایی من کم شود، بیشتر به سمت مثلث جهالت روی می‌آورم! مثلث جهالت نیز دارای سه ضلع است؛ اضلاع این مثلث تشکیل شده از ترس، منیت، ناامیدی که مقابل تجربه، آموزش و تفکر قرار می‌گیرد.

وقتی که من ترس داشته باشم، تفکرم از بین می‌رود؛ ترس، تفکر مرا می‌خورد و باعث می‌شود یک ضلع از مثلث دانایی مؤثر از بین می‌رود. اگر جایی منیت داشته باشم این منیت باعث می‌شود خودم را بالاتر از آن چیزی که هستم ببینم و همچنین باعث این می‌شود که من دیگر به دنبال آموزش نباشم؛ چون فکر می‌کنم نیاز به آموزش ندارم. ضلع بعدی ناامیدی است زمانی که ناامیدی به سراغ من بیاید، اعتماد به نفس خودم را از دست می‌دهم، وقتی که اعتماد به نفس نداشته باشم نمی‌توانم از تجربه کسی استفاده کنم، در اینجا وارد مثلث جهالت می‌شوم.

در فرهنگ و اجتماع ما فکر می‌کنیم که هر کس از لحاظ علمی و سواد در مرتبه بالاتری باشد؛ پس داناتر است. همیشه این را می‌گفتیم هر کسی باسوادتر است، داناتر است؛ ولی در اطراف خود می‌بینیم اشخاصی را که از تحصیلات بالایی برخوردار هستند و مدارک علمی زیادی دارند؛ اما گاهی اوقات رفتارهای ناشایستی از آنها سر می‌زند، گاهی رفتارهای آنان آن قدر ناهنجار است که ما خودمان تعجب می‌کنیم؛ آن قدر نامتعادل هستند که ما باور نمی‌کنیم با این سواد بالا این گونه رفتار کنند، نقطه مقابل آنها افرادی هم هستند که نه سواد خواندن و نه سواد نوشتن دارند؛ اما این قدر با تعادل، آرامش و اخلاق نیکو با ما رفتار می‌کنند که در خودمان می‌مانیم؛ اینجا من یاد می‌گیرم که سواد با دانایی کاملاً متفاوت است؛ باید ابتدا سوادم را از قوه به فعل درآورم این کار واقعاً به آموزش نیاز دارد و من تا آموزش نگیرم نمی‌توانم سواد خودم را اجرایی کنم.

تیپ، لباس و ظاهر همه خیلی خوب هستند؛ ولی نشانه دانا بودن نیست. شیک بودن و آراستگی خود نشانه ارزش است؛ زیرا همه انسان‌ها و خداوند زیبایی را دوست دارند. در جایی شیک بودن و آراستگی به درد من می‌خورد که برای تفاخر و حس برتری نباشد؛ بلکه برای نشان دادن شخصیت انسانی باشد، اینجاست که باارزش می‌شود، این‌که من بگویم دانایی به تیپ و لباس است یک عقیده اشتباه است، همیشه باید این را بدانم دانایی در تفکر، اندیشه و اعمال من مشخص می‌شود؛ اعمالی که از من سر می‌زند نشان دهنده دانایی یا نادانی من است، به خاطر همین باید در رفتار و کردارم دقت کنم. وقتی گلی در کنار ما باشد نیاز نیست بپرسیم و تحقیق کنیم که این گل بو دارد یا نه یا چه بویی می‌دهد، خود گل بویش را به مشام ما می‌رساند و به ما نشان می‌دهد که چه گل خوشبویی است!

انسانی که باشخصیت باشد از رفتار و کردارش مشخص می‌شود که این فرد شخص دانایی است نیاز نیست که خودش داد بزند که من دانا هستم، با رفتار انسان مشخص می‌شود که چه شخصیتی دارد. انسان دانا هیچ وقت نمی‌گوید که من دانا هستم اگر دیدید کسی به ظاهر ادعا می‌کند که من دانا هستم دلیلی بر نادانی او است، شخص باید با رفتار و کردارش به ما نشان دهد که به چه مرحله‌ای از دانایی رسیده، از قدیم می‌گویند: «درخت هرچه پربارتر باشد، سر به زیرتر است.» یعنی که من یاد بگیرم دچار غرور و منیت نشوم، این خیلی مهم است آموزش‌های کنگره چیزی جز این نیستند که مرا به سمت دانایی هدایت می‌کنند، واقعاً من دانایی را از کجا کسب می‌کنم؟ از گوش گرفتن به سی‌دی‌ها و نوشتن آنها باعث کسب دانایی من می‌شود.

حالا چگونه من این دانایی را به دانایی مؤثر تبدیل کنم؟ وقتی من این سی‌دی را خوب گوش کنم برداشتی که از آن سی‌دی دارم این دانایی مؤثر را به من نشان می‌دهد. نوشتن سی‌دی خیلی خوب است؛ زیرا وقتی سی‌دی می‌نویسیم، مطالب جدیدی را یاد می‌گیریم، وقتی این مطلب ارزشمند می‌شود که آن را برای خودم عملی کنم و زمانی که این مطالب برایم در زندگی خودم کاربرد داشته باشد، آن وقت می‌توانم بگویم به تعادل و آرامش رسیده‌ام. آمده‌ام شعبه به دانایی رسیده و در بعضی جاها به دانایی مؤثر هم رسیده‌ام با لژیون سردار آشنا شدم، حالا که وارد لژیون سردار شدم آن قدر آگاهی پیدا کردم که بدانم این لژیون سردار برای من چه کاری کرده است!

من چطور می‌توانم در لژیون سردار بروم، بیایم و برخورد کنم که به آسایش، آرامش و حال خوش برسم. خدا را شکر می‌کنم که مهندس این لژیون سردار را برای ما گذاشت واقعاً از روزی که عضو لژیون سردار شدم من راضیه تغییراتی را در زندگی خود مشاهده کردم، آن‌قدر برایم ارزشمند بوده که سعی می‌کنم همیشه در جلسات حضور داشته باشم و غیبت نکنم، حضور در لژیون سردار اولین خدمتی است که می‌توانم بکنم، طبق آماری که من دارم اعضاء لژیون سردار خیلی هستند؛ ولی حضورشان در جلسات ضعیف و کمرنگ است و نمی‌دانند که خود حضور در لژیون سردار بهترین خدمت است که می‌توانیم انجام بدهیم.

مرحله دوم من تعهد می‌کنم که مبلغی را به عنوان سردار، دنور و یا پهلوان پرداخت کنم. روزی که تعهد می‌کنم در وجود خودم چیزی دیده‌ام که آن تعهد را انجام می‌دهم به آن دانایی رسیدم که می‌توانم این مبلغ را پرداخت کنم؛ پس متعهد می‌شوم و این تعهد خود را انجام می‌دهم و در لژیون  سردار به حال خوب می‌رسم. ان‌شاءالله آن‌هایی هم که هنوز نتوانستند امسال تعهدی خودشان را پرداخت کنند به لطف آقای مهندس زمان پرداخت این تعهد تمدید شده است و می‌توانند تعهدی خودشان را کامل کنند و پرانرژی بتوانیم در لژیون سردار سال آینده شرکت کنیم. امیدوارم که همه ما بتوانیم در این مسیر دانایی حرکت کنیم.

مرزبانان کشیک: همسفر زهرا و مسافر هادی
تایپیست: همسفر طاهره رهجوی راهنما همسفر مریم (لژیون ششم)
عکاس: همسفر فرشته رهجوی راهنما همسفر آمنه (لژیون دوم)
ویرایش و ارسال: همسفر رخساره رهجوی راهنما همسفر معصومه (لژیون دهم) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی تخت‌جمشید شیراز