شناخت جهل برای شناخت عقل در هستی

همه موجودات، نسبت به جایگاهی که دارند، در حد و اندازه خود دارای عقل هستند. حس‌ سالم، اطلاعات را به عقل می‌رساند و عقل‌ سالم نیز فرمان‌های معقول صادر می‌کند و نتیجه‌ این فرآیند، رسیدن به آرامش است. حکم عقل را، در قالب یک فرمانده؛ باید کاملاً اجرا نماییم.

وادی ششم، به عقل که جزئی از صور پنهان است، اشاره می‌کند. از آن‌جا که جهان، جهان اضداد است، برای شناخت عقل؛ باید ضد آن یعنی جهل را نیز بشناسیم، همان‌طور که وقتی شب است، روز نیست، زمانی که در جهل هستیم، صدای عقل در نمی‌آید. اما جهل چیست؟ جهل، همان دانسته‌های غلط ذهنی است و با ندانستن متفاوت است.

عقل جزو صور پنهان انسان است و با مغز که از صور آشکار است، تفاوت دارد. مغز، جایگاه یا مترجمی برای عقل است و با مرگ انسان از بین می‌رود؛ اما عقل، در سیر تکاملی انسان، با دیگر صور پنهان، از حلقه‌ای به حلقه‌ای دیگر منتقل می‌شود تا سرانجام به تکامل برسد و نفس، به مرحله‌ نفس‌مطمئنه تبدیل گردد.

حس، اولین نیرو برای به کار انداختن قوه عقل است. عقل فرایزدی دارد و هیچ موقع اشتباه نمی‌کند؛ اما اگر حس آلوده باشد، اطلاعات غلط به عقل وارد می‌شود و باعث می‌گردد عقل فرمان‌های اشتباه صادر کند. هر چه نفس، تزکیه و پالایش شود، حس درست کار می‌کند و در نتیجه، انسان به فرمان عقل و شو شود، نزدیک‌تر می‌شود. عقل در تکامل، مانند ماشین، تابع خودش است. در هستی، همه موجودات در حد و اندازه‌ای از عقل برخوردار هستند.

فرمان عقل، چیز عجیب و غریبی نیست، از چیزهای کوچک تا مسائل بالا را شامل می‌شود. هر آن‌چه عقل شما می‌گوید و منطقی است، همان فرمان عقل است. عقل کل، مانند خورشیدی است که به تمام هستی و نیستی می‌تابد و همه موجودات و انسان‌ها، بر حسب اعمال خود، از این نور برخوردار هستند، هر چه بیشتر به طرف ارزش‌ها و روشنایی‌ها باشند، نور و عقل بیشتری کسب می‌کنند، روزنه نور بزرگتر می‌شود‌ و هرچه به طرف ضدارزش‌ها و تاریکی‌ها حرکت کنند، این روزنه نور کوچک‌تر و تنگ‌تر می‌گردد.

عقل در شهر وجودی یا جسم ما، در حکم یک فرمانروای عادل و بزرگ است که نشان از قدرت مافوق دارد. عقل و نفس مقابل هم هستند، نفس‌اماره یا امرکننده، شخص را به کارهای ضدارزشی تشویق می‌کند؛ در صورتی که عقل حکم اشتباه صادر نمی‌کند و فرایزدی دارد. وقتی در انسان خواسته‌های نامعقول وجود دارد، منشأ آن نداشتن آگاهی است عقل این‌جا گیر می‌کند و صدایش نمی‌رسد. در کار ضدارزشی، ندایی از درون به گوش می‌رسد که می‌گوید: انجام بده، در مقابلش هم ندایی می‌گوید انجام نده‌ و باعث می‌شود که درون انسان یک جنگ به وجود آید.

برای رسیدن به اجرای فرمان عقل؛ باید فرمان را بشناسیم؛ زیرا فرمان‌های عقل ما، منشأ از نفس یا از دانایی ما هستند. گاهی خواسته‌های نامعقول خود را به شکل خواسته‌های معقول و به شکل زیبا نشان می‌دهند و ما بدون هیچ قید و شرطی، خواسته‌های معقول را می‌پذیریم؛ چون به آن درک نرسیده‌ایم؛ اما به مرور زمان، با ایمان و آگاهی، به درک آن خواهیم رسید.

در به اجرا در آوردن فرمان‌عقل، بهانه تراشی نکنیم و استمرار داشته باشیم؛ یعنی در اجرا کردن آن خسته نشویم و فرمان را به طور کامل اجرا کنیم. ترس، شک، عجله و صبر نداشتن، تاثیر خواسته‌های نفس‌اماره بر خواسته‌های‌معقول است. جهل، ناآگاهی و عدم شناخت جهان‌بینی، همگی می‌توانند باعث شوند که حکم عقل را کامل اجرا نکنیم. با اجرا کردن فرمان عقل، به صورت تدریجی، انسان به تعادل و آرامش می‌رسد، از جنگ درونی در شهر وجودی رها می‌شود و در مسیر ارزش‌ها قرار می‌گیرد. تصمیم‌هایی که بر پایه یک عقل باشند، نتایج مطلوبی در زندگی دارند و مانع بروز مشکلات می‌شوند.

امید است که همه بتوانیم حکم عقل را در قالب فرمانروای بزرگ، کاملاً اجرا کنیم و بدانیم تا زمانی که فرمان‌بردار عقل نشویم، هرگز نخواهیم توانست به فرمانده لایق تبدیل شویم. اگر فرمان‌برداری عقل را نکنیم، هرگز نمی‌توانیم به فرمان‌الهی تبدیل شویم. از فرماندهی عقل تا فرماندهی نفس اماره، از نظر مکانی کمتر از یک مو فاصله است؛ ولی از نظر زمانی که از نفس‌اماره به فرماندهی نفس‌مطمئنه یا عقل برسیم، هزاران هزار سال به طول می‌انجامد، پس آن کنیم که فرمان است.

این که گفته می‌شود مصرف‌کنندگان مواد مخدر عقل ندارند، کاملاً اشتباه است؛ زیرا مصرف مواد مخدر باعث شده که ساختار فکری و جسمی آن‌ها در هم ریخته و از تعادل خارج شده باشد. این افراد، پس از رسیدن به درمان، سلامت جسم، روان و رسیدن به دانایی، عقل آن‌ها به کار افتاده است و دیگر اشتباهات گذشته را تکرار نخواهند کرد.

برای این‌که بتوانیم حکم این فرمانروای عادل را به درستی به اجرا در آوریم، بایستی تزکیه و پالایش شویم و دانایی خود را بالا ببریم تا بتوانیم به مرتبه‌ای بالاتر برویم و از نفس‌اماره عبور کنیم تا جایی که وارد نفس‌مطمئنه شویم، وادی ششم این کار را برای ما بسیار ساده کرده است، به ما می‌گوید: تا زمانی که عقل را فرمانروای مطلق کشور وجودی خود نکنی، نمی‌توانی به آرامش و آسایش برسی و تبدیل به حاکمی توانا شوی، برای رسیدن به این مرحله، ابتدا بایستی فرامین کوچکی را که عقل صادر می‌کند به اجرا درآورده باشی تا بتوانیم به مرحله‌ای برسیم که توانایی انجام خواسته‌های بزرگ‌تر را به دست آوریم.

منابع: سی‌دی وادی ششم بخش ۱ و ۲، عشق، چهارده وادی برای رسیدن به خود، سایت کنگره

نویسنده: همسفر زهرا رهجوی راهنما همسفر اشرف (لژیون‌ یازدهم)
رابط خبری: همسفر اکرم رهجوی راهنما همسفر اشرف (لژیون یازدهم)
عکاس: همسفر فائزه رهجوی راهنما همسفر فاطمه (لژیون پانزدهم)
ویراستاری و ارسال: همسفر فاطمه رهجوی راهنما همسفر اشرف (لژیون یازدهم) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی هاتف