قضاوت صور پنهان انسان

جلسه یازدهم دوره سی‌ و سوم کارگاه‌های آموزشی، خصوصی مسافران کنگره ۶۰ نمایندگی سهروردی اصفهان به استادی مسافر مسلم، نگهبانی مسافر رضا و دبیری مسافر منوچهر با دستور جلسه «قضاوت و جهالت» سه‌شنبه16 تیر ماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۷ آغاز به کار کرد.

خلاصه سخنان استاد:

سلام دوستان مسلم هستم یک مسافر. ابتدا از دبیر محترم بابت گزارشی که ارائه کردند تشکر می‌کنم. همچنین از ایجنت محترم، نگهبان جلسه و راهنمای عزیزم که این توفیق خدمت را به من دادند، صمیمانه سپاسگزارم. از تمامی اعضای شعبه سهروردی نیز که امروز در جلسه حضور دارند، تشکر می‌کنم.
دستور جلسه امروز «قضاوت و جهالت» است. شاید بعضی مواقع با خودمان فکر کنیم که این دستور جلسه چه ارتباطی با اعتیاد و درمان آن دارد. اما اگر دقت کنیم، متوجه می‌شویم که اعتیاد و درمان اعتیاد دو مقوله اصلی دارد؛ یکی انسان و دیگری مواد مخدر.
در مورد مواد مخدر، تقریباً همه ما تا حدودی آگاهی داریم، اما شناخت انسان موضوع بسیار گسترده‌تری است.
برای اینکه بتوانیم انسان را بشناسیم، باید هم صور آشکار و هم صور پنهان او را بشناسیم. صور آشکار همان چیزهایی است که با چشم قابل مشاهده است؛ مانند دست، پا، قلب، چشم و سایر اعضای بدن. اما صور پنهان انسان، دنیای بسیار وسیع و عمیقی دارد که شناخت آن نیازمند آگاهی و آموزش است.
قضاوت یکی از همین صور پنهان انسان است. قضاوت هم جنبه مثبت دارد و هم جنبه منفی. زمانی که برای زندگی خودمان تصمیم می‌گیریم، در واقع از قضاوت استفاده می‌کنیم؛ مثلاً بررسی می‌کنیم که کدام مسیر بهتر است، کدام تصمیم ما را به مقصد نزدیک‌تر می‌کند و کدام انتخاب درست‌تر است. تا زمانی که این قضاوت درباره خودمان باشد، می‌تواند مفید و سازنده باشد و به تصمیم‌گیری‌های بهتر کمک کند.
اما مشکل از جایی شروع می‌شود که درباره دیگران قضاوت می‌کنیم؛ اینکه چرا فلان شخص این‌گونه صحبت کرد، چرا آن رفتار را انجام داد یا چرا در یک جمع به شکل خاصی برخورد کرد. قدیمی‌ها می‌گفتند: «اگر می‌خواهی بدانی چرا کسی کاری را انجام داده، باید مدتی کفش‌های او را بپوشی.» یعنی تا زمانی که شرایط و موقعیت یک انسان را تجربه نکرده باشیم، نمی‌توانیم او را درست قضاوت کنیم.
حتی درباره کسی که مسئول چیدن صندلی‌های جلسه است هم نباید به‌راحتی قضاوت کنیم؛ چون از شرایط، مسئولیت‌ها و مشکلات او خبر نداریم. باید ابتدا در جایگاه او قرار بگیریم تا بتوانیم درباره عملکردش نظر بدهیم، آن هم با آگاهی کامل. البته منظور من قاضی‌های دادگستری نیست؛ آن‌ها برای این کار آموزش دیده‌اند و بر اساس قانون قضاوت می‌کنند، هرچند آن‌ها هم ممکن است گاهی دچار اشتباه شوند.
اما ما وقتی در موضوعی آگاهی کافی نداریم، طبیعی است که قضاوت‌هایمان نادرست باشد. همان‌طور که یک نجار نمی‌تواند درباره تخصص یک جوشکار نظر کارشناسی بدهد و برعکس. وقتی قضاوت از روی خودمان برداشته می‌شود و به سمت دیگران می‌رود، تبدیل به جهالت می‌شود. جهالت یعنی بدون آگاهی و شناخت کافی درباره دیگران نظر بدهیم.
اگر کسی درباره خود ما قضاوت کند، معمولاً ناراحت می‌شویم و می‌گوییم: «تو شرایط مرا نداشتی که بخواهی درباره من نظر بدهی.» اما خودمان گاهی همین کار را در مورد دیگران انجام می‌دهیم و به‌راحتی درباره رفتارشان قضاوت می‌کنیم. حتی در بزرگ‌ترین اشتباهات هم نمی‌توانیم بدون شناخت کامل، کسی را مقصر بدانیم و او را قضاوت کنیم؛ زیرا از شرایط، گذشته، آموزش‌ها و مسائل درونی او اطلاع نداریم.
آقای مهندس همیشه می‌فرمایند که دوربین را روی خودمان بگیریم، نه روی دیگران. وقتی دوربین را به سمت دیگران می‌بریم، فقط عیب و ایراد آن‌ها را می‌بینیم و قضاوتشان می‌کنیم؛ در حالی که بسیاری از همان عیب‌ها ممکن است در وجود خود ما هم باشد.
این موضوع را بارها در زندگی خودم تجربه کرده‌ام. مثلاً هنگام رانندگی، وقتی می‌دیدم کسی روی خط ممتد حرکت می‌کند، در دلم او را سرزنش می‌کردم.
اما یک روز متوجه شدم که خودم هم ناخواسته همان کار را انجام می‌دهم. آنجا بود که فهمیدم بسیاری از ایرادهایی که در دیگران می‌بینیم، ممکن است در وجود خود ما نیز باشد. امیدوارم توانسته باشم جلسه خوبی را برگزار کنم و اگر نقصی در صحبت‌هایم بوده، از بزرگواری شماست که آن را ببخشید.

گزارش تصویری

حضور دیده بان محترم آقای اصغر منصوری در شعبه سهروردی 

دیتاشو و ضبط صدا: مسافر مهدی ل۱، مسافر فرزاد ل۲
تایپ: مسافر وحید ل۱۵، مسافر داوود ل11
تنظیم و ارسال: مسافر جواد ل۱۴(نگهبان سایت)

مسافران نمایندگی سهروردی اصفهان