برداشت از سیدی جبر و اختیار (۱)
آقای مهندس دژاکام در سیدی «جبر و اختیار» به مبحثی پرداختهاند که در تاریخ ۱۳۷۵/۵/۱۷ نوشته شده است.
در متن آمده است:
«در برابر آنچه باید پیش برود، با خواست و تقدیر است که با فرمان الهی صورت میپذیرد. ما هیچ دخالتی در آن نمیتوانیم داشته باشیم؛ اما آنچه برای ما و شما هست، اختیارات است. برای رسیدن به هدف، با تمام مشکلات جلودار میشویم. آنگاه در تقدیر الهی نیز فرمان نیکوتر حاصل میگردد. ما همیشه فکر میکنیم باید آن پیش آید که ما میگوییم و قضا و قدر حتماً باید از نوع عالی باشد؛ اما در قضا و قدر، نقاطی به فرمان نهادهاند که اگر با چشمی بیناتر به آنها نظر بیندازیم، خواهیم دید که همه برای آن است که رنج حاصل از آن اتفاقات را با اتفاقات بزرگتر نمیتوان مقایسه کرد.»
برخی انسانها زندگی را بر مبنای جبر میدانند و برخی دیگر بر مبنای اختیار، و هر کدام نیز پیروان خاص خود را دارند. اما اگر بخواهیم درباره موضوعی اظهار نظر کنیم، ابتدا باید شناخت کافی از آن موضوع داشته باشیم. در رابطه با اجباری یا اختیاری بودن زندگی نیز ابتدا باید انسان را بهخوبی بشناسیم.
همانگونه که ما در کنگره ۶۰ با شناخت سیستم جسم، به راه درمان اعتیاد، اضافهوزن و بسیاری از مشکلات دیگر دست یافتیم، برای شناخت جبر و اختیار نیز باید ابتدا ساختار انسان را بشناسیم.
در سیستم جسم، نیرویی نظارت میکند و تمامی اعضای بدن بر اساس همان برنامهریزی، بهصورت خودکار وظایف خود را انجام میدهند. ما برای تپش قلب، تنفس، گردش خون، هضم غذا و هزاران فرآیند دیگر بهصورت آگاهانه فرمانی صادر نمیکنیم، بلکه این سیستم به شکل منظم و خودکار در حال فعالیت است. در سیستم کائنات نیز به همین صورت است. اگر کار خیری انجام دهیم، خیر دریافت میکنیم و اگر کار شری انجام دهیم، شر به ما بازمیگردد.
مصداق این موضوع، آیه شریفه سوره زلزال است که میفرماید:
«فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ * وَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَهُ»
معنی آیه:
«پس هر کس به اندازه ذرهای کار نیک انجام دهد، آن را خواهد دید و هر کس به اندازه ذرهای کار بد انجام دهد، آن را خواهد دید.»
این آیه به زیبایی بیان میکند که هیچ عمل، گفتار یا اندیشهای در جهان هستی گم نمیشود و هر عملی نتیجه و بازتاب متناسب با خود را به همراه خواهد داشت.
در مزرعه زندگی نیز همان محصولی را برداشت میکنیم که قبلاً کاشتهایم. اگر خرما بکاریم، خرما برداشت میکنیم و اگر حنظل بکاریم، حنظل درو خواهیم کرد.
زندگی بر مبنای سه محورِ خواست، تقدیر و فرمان الهی پیش میرود.
در رابطه با خواست یا اختیار باید بدانیم که خواستهها میتوانند معقول یا نامعقول باشند؛ میتوانند در جهت خیر یا شر قرار بگیرند؛ ممکن است به نفع ما باشند یا به ضرر دیگران. هر انسان با میزان آگاهی و دانایی خود میتواند تشخیص دهد که خواستهاش از چه جنسی است.
موضوع مهم دیگری که آقای مهندس به آن اشاره نمودند، انتخاب بهترین مسیر برای رسیدن به خواسته یا هدف است؛ مسیری که هیچ راهی بهتر از صراط مستقیم برای آن وجود ندارد.
گفتیم که سیستم کائنات بهصورت خودکار کار خود را انجام میدهد. اینجاست که نقش تقدیر پررنگ میشود. ما بر اساس خواستههای خود مسیری را انتخاب میکنیم و متناسب با آن خواستهها، اعمالی را انجام میدهیم. نتیجه این اعمال، تقدیر ما را شکل میدهد و در نهایت فرمان الهی برای ما صادر میشود.
ما در فرمان و تقدیر دخالتی نداریم و نمیتوانیم آنها را تغییر دهیم؛ اما میتوانیم روی خواست خود کار کنیم و با انتخاب خواستههای معقول، زمینه تقدیرات نیکو و فرمان الهی مناسب را برای خود فراهم سازیم.
بنابراین لازم است نسبت به رفتار، گفتار و افکار خود آگاه باشیم و بهویژه بر اندیشههای خود نظارت کامل داشته باشیم؛ زیرا هر فعلی ابتدا از یک فکر آغاز میشود
نکتهای که از این سیدی برداشت کردم این است که زندگی نه کاملاً جبری است و نه کاملاً اختیاری. ما در انتخاب خواستهها، افکار و رفتار خود اختیار داریم، اما نتیجه نهایی بر اساس قوانین هستی، تقدیر و فرمان الهی رقم میخورد.
برای مثال، اگر یک فرد مصرفکننده خواست واقعی درمان داشته باشد و در مسیر آموزش و درمان حرکت کند، این خواست و حرکت بهتدریج تقدیر او را تغییر میدهد و در نهایت فرمان الهی برای رهایی و قطع مصرف او صادر میشود. اما اگر خواست درمان نداشته باشد و در همان مسیر گذشته حرکت کند، تقدیر او نیز بر همان اساس شکل میگیرد.
پس بهتر است به جای شکوه از نتایج، به خواستهها و عملکرد خود نگاه کنیم؛ زیرا بسیاری از نتایج امروز، حاصل انتخابها و حرکتهای دیروز ما هستند
نویسنده و تایپ: راهنما مسافر مرتضی
ویرایش متن: مسافر محمود(نگهبان سایت)
ارسال: سایت نمایندگی ملاصدرا
- تعداد بازدید از این مطلب :
890