زمان آن است که از سکون خارج شویم

وادی هشتم با جمله‌ای ساده اما عمیق آغاز می‌شود «با حرکت راه نمایان می‌شود.» این جمله به ما یادآوری می‌کند که برای رسیدن به اهداف و خواسته‌ها، تنها فکرکردن و دانستن کافی نیست؛ بلکه باید حرکت کنیم و در مسیر قرار بگیریم. در وادی‌های گذشته آموختیم که تفکر، آغاز حرکت است. انسان با تفکر می‌تواند هدف خود را مشخص کند، راه‌های رسیدن به آن را بررسی و برای آینده خود برنامه داشته باشد. خداوند به انسان قدرت تعقل و اختیار کامل داده است تا بتواند بیندیشد و بر اساس میزان دانایی خود تصمیم بگیرد؛ به عبارتی می‌تواند مسیر تقوا، ارزش‌ها، عشق و محبت را طی کند و هم می‌تواند مسیر فسق، فجور، نفرت و دشمنی را طی کند؛ بنابراین هر تصمیمی که می‌گیریم مسئولیت آن نیز بر عهده خود ماست؛ اما تفکر به‌تنهایی نمی‌تواند ما را به مقصد برساند. اگر انسان بهترین نقشه را در ذهن خود داشته باشد؛ ولی قدمی در مسیر برندارد هیچ تغییری در زندگی او اتفاق نخواهد افتاد. مانند کسی که در ذهن خود بذری می‌کارد، رشد آن را می‌بیند، شکوفه دادن و میوه دادن آن را تصور می‌کند؛ اما در واقع هیچ بذری نکاشته است؛ پس برای به‌وجودآمدن هر ساختاری علاوه بر تفکر، حرکت و عمل نیز لازم است.

در وادی ششم با جایگاه عقل آشنا شدیم و آموختیم که عقل فرمانده شهر وجودی است و در تصمیم‌گیری نقش اساسی دارد. در وادی هفتم نیز مسئله پیداکردن راه مطرح شد. در وادی هشتم زمان آن است که از سکون خارج شویم و در راهی که انتخاب کرده‌ایم حرکت کنیم؛ زیرا تا زمانی که در جای خود ایستاده‌ایم نمی‌توانیم مسیر را به‌درستی بشناسیم. یکی از نکات مهم وادی هشتم داشتن هدف مشخص است. انسان باید بداند برای چه چیزی حرکت می‌کند و می‌خواهد به کجا برسد. وقتی هدف روشن باشد انتخاب مسیر نیز آسان‌تر می‌شود؛ برای مثال اگر فردی به دلیل اضافه‌وزن تصمیم گرفته است وضعیت جسمی و سبک زندگی خود را اصلاح کند ابتدا باید هدف خود را مشخص کند که هدف سلامتی و تناسب‌اندام است و سپس برای رسیدن به آن به‌تدریج ورزش، تغذیه مناسب و دیگر اقدامات لازم را در برنامه خود قرار دهد؛ اما در مسیر رسیدن به هدف همیشه راه هموار نیست؛ گاهی انسان با دوراهی ارزش‌ها و ضد ارزش‌ها روبه‌رو می‌شود؛ برای مثال راه ارزش‌ها ورزش‌کردن و تغذیه مناسب و مسیر ضد ارزش‌ها عمل اسلیو، آمپول لاغری، بالن معده و ... است. در چنین شرایطی میزان دانایی و قدرت تشخیص انسان اهمیت پیدا می‌کند. دانایی فقط به معنای داشتن اطلاعات نیست؛ بلکه باید بتوانیم تفکر، تجربه و آموزش را در کنار یکدیگر قرار دهیم و از آن‌ها در انتخاب مسیر خود استفاده کنیم.

یکی از موضوعات مهم دیگر وادی هشتم پیمان است. پیمان به ما یادآوری می‌کند که حرکت انسان فقط به معنای جابه‌جایی و رسیدن به یک مقصد ظاهری نیست؛ بلکه حرکت در مسیر ارزش‌ها، مسئولیت‌پذیری و جبران خسارت نیز اهمیت دارد. پیمان، تعهدی برای حرکت در مسیر صراط مستقیم است که می‌تواند برای انسان یک نقطه شروع باشد، نقطه‌ای که در آن گذشته خود را مرور می‌کند، مسئولیت اعمال و انتخاب‌های خود را می‌پذیرد و تصمیم می‌گیرد در مسیر درست حرکت کند؛ اما صرفاً بستن پیمان کافی نیست مهم این است که انسان در ادامه زندگی به آنچه پذیرفته است در عمل پایبند باشد؛ گاهی انسان به دلیل اشتباهات گذشته احساس پشیمانی و سنگینی می‌کند؛ اما آموزش‌های کنگره به ما می‌آموزند که نباید در گذشته متوقف شویم؛ باید حرکت کنیم و برای جبران خسارت قدم برداریم. جبران خسارت از خود، خانواده و جامعه، نیازمند زمان، آموزش و عمل است و نمی‌توان آن را تنها با حرف و تصمیم به پایان رساند؛ بنابراین پیمان را می‌توان تعهدی آگاهانه برای حرکت در مسیر ارزش‌ها دانست.

در مسیر زندگی نیروهای بازدارنده نیز وجود دارند که می‌توانند انسان را از هدف اصلی دور کنند؛ گاهی خواسته‌ای که در ابتدا برای ما جذاب است اگر خارج از ظرفیت ما باشد، می‌تواند باعث شود از تعادل خارج شویم. انسان باید ظرفیت خود را بشناسد و بداند که هر چیزی را نمی‌توان یکباره به دست آورد. ظرفیت نیز مانند یک ظرف است. اگر بیش از اندازه در یک لیوان آب بریزیم، آب سرریز می‌شود. در زندگی نیز اگر چیزی بیشتر از ظرفیت انسان وارد زندگی او شود، ممکن است نتواند آن را به‌درستی مدیریت کند؛ برای مثال گاهی به‌دست‌آوردن امکانات و ثروت بدون آمادگی لازم می‌تواند انسان را از مسیر اصلی خود دور کند و باعث شود ارزش‌هایی را که پیش از آن به آن‌ها پایبند بوده فراموش کند؛ بنابراین انسان باید هم‌زمان با حرکت خود ظرفیت خویش را نیز افزایش دهد و بداند رشد واقعی به‌تدریج اتفاق می‌افتد. برای رسیدن به جایگاه بهتر لازم نیست همه مسیر را یکباره طی کنیم؛ بلکه باید قدم‌به‌قدم حرکت کنیم و با هر قدم تجربه و ظرفیت بیشتری به دست آوریم.

در اینجا می‌توان مسئله اعتیاد را نیز موردتوجه قرار داد. اعتیاد تنها خود فرد را تحت‌تأثیر قرار نمی‌دهد؛ بلکه می‌تواند به جسم و روان او، خانواده و در ادامه جامعه آسیب وارد کند. زمانی که فرد وارد مسیر درمان می‌شود حرکت او برای جبران خسارت نیز آغاز می‌شود. ابتدا باید به خودش کمک کند تا به تعادل برسد، سپس روابط خود با خانواده را ترمیم کند و در ادامه بتواند به‌عنوان عضوی مفید و مسئول در جامعه حضور داشته باشد؛ در واقع جبران خسارت نیز با حرکت امکان‌پذیر است. نمی‌توان تنها با پشیمانی و فکرکردن، گذشته را تغییر داد باید قدم برداشت، آموزش گرفت، تجربه کسب کرد و در مسیر درست حرکت نمود. انسان ممکن است در مسیر زندگی گاهی قبله خود را گم کند و از مسیر اصلی دور شود. زمانی که هدف اصلی و جهت حرکت فراموش شود، ممکن است انسان به سمت مسیرهایی برود که در ظاهر جذاب هستند؛ اما در نهایت او را از آرامش و تعادل دور می‌کنند. ما از یک مبدأ حرکت کرده‌ایم و هدف ما بازگشت به همان مبدأ است. در این مسیر تاریکی و روشنایی همواره در برابر یکدیگر قرار دارند و انتخاب مسیر بر عهده خود انسان است؛ زیرا به انسان اختیار کامل داده شده است. هرچه دانایی انسان بیشتر شود، قدرت تشخیص او نیز افزایش پیدا می‌کند و بهتر می‌تواند راه ارزش‌ها را از ضد ارزش‌ها تشخیص دهد و به نظر می‌رسد خواسته بسیاری از تلاش‌های انسان در نهایت رسیدن به آرامش، آسایش، عشق و محبت است؛ اما رسیدن به این نقطه نیز نیازمند حرکت در مسیر درست و شناخت ارزش‌ها و ضد ارزش‌هاست.

وادی هشتم در واقع دعوت به حرکت آگاهانه است؛ حرکتی که با تفکر آغاز می‌شود، با انتخاب مسیر ادامه پیدا می‌کند و با عمل به نتیجه می‌رسد. ممکن است در ابتدای راه همه مسیر برای ما روشن نباشد؛ اما وقتی حرکت می‌کنیم، راه نمایان می‌شود. باید هدف را مشخص کنیم، از تجربه‌ها بیاموزیم، ظرفیت خود را بشناسیم، در برابر نیروهای بازدارنده هوشیار باشیم، مسئولیت انتخاب‌های خود را بپذیریم و با قدم‌های کوچک، اما مستمر حرکت کنیم که «با حرکت، راه نمایان می‌شود»؛ شاید مهم‌ترین پیام وادی هشتم برای من این باشد که لازم نیست تمام مسیر را از ابتدا ببینم؛ کافی است قدم اول را درست بردارم. وقتی حرکت آغاز شود راه نیز به‌تدریج خود را نشان خواهد داد که می‌تواند من را به شناخت بیشتر خود، جبران خسارت و رسیدن به آرامش نزدیک‌تر کند.

منابع: کتاب عشق، چهارده وادی برای رسیدن به خود، سی‌دی‌های وادی هشتم، سی‌دی ظرفیت، مسئولیت و قبله گم‌کردن، سی‌دی ظرفیت و شخصیت
نویسنده: همسفر الهام رهجوی راهنما همسفر سمانه (لژیون پنجم)
عکاس: همسفر سمیه رهجوی راهنما همسفر فاطمه (لژیون چهارم)
رابط خبری: راهنما همسفر سمانه (لژیون پنجم)
ارسال: همسفر مریم رجوی راهنما همسفر محبوبه (لژیون اول) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی نائین