سواد ارجمند است

همسفر مرضیه (لژیون دوم)

در جهان‌بینی کنگره۶۰، انسان پیوسته در مسیر تکامل، آزمون و پالایش قرار دارد. اعتیاد و تاریکی ناشی از آن، قبل از هر چیز نشان‌دهنده‌ فقدان یا نقص در شناخت، تشخیص و آگاهی است؛ حالتی که در متون کنگره به آن «جهل» یا «نادانی» گفته می‌شود. آقای مهندس دژاکام درمان قطعی اعتیاد و رسیدن به تعادل را در گرو سه ضلع «جسم، روان و جهان‌بینی» می‌دانند. در این میان، جهان‌بینی همان تغییر در نوع نگرش و ارتقای سطح دانایی است؛ اما دانایی چیست، چه تفاوتی با سواد دارد و چگونه به «دانایی مؤثر» بدل می‌شود؟ دستور جلسه «دانایی، دانایی مؤثر و سواد» به یکی از عمیق‌ترین مفاهیم تحول فردی می‌پردازد. دانایی و مثلث دانایی بر اساس جزوه جهان‌بینی کنگره۶۰، به معنای «تشخیص ماهیت خواسته‌ها در هر لباس و شکلی» تعریف می‌شود؛ یعنی نفس انسان خواسته‌های متعددی دارد و دانایی به عقل کمک می‌کند؛ تا بتواند حق را از ناحق و ارزش را از ضدارزش تمیز دهد. دانایی دارای سه ضلع بنیادین است، تفکر: حرکتی درونی از یک نقطه معلوم به یک نقطه مجهول، تجربه: رویدادی که انسان آن را با تمام وجود و حواس خود حس کرده و لمس می‌کند، آموزش: دریافت آگاهی و راهنمایی از سوی کسانی که مسیر را پیموده و به مقصد رسیده‌اند.
در دانایی عام، ممکن است این اضلاع مساوی نباشند؛ مثلاً فردی تجربه بالایی در یک زمینه دارد اما آموزش یا تفکر درستی پشت آن نیست، یا برعکس اطلاعات زیادی انباشته کرده اما تجربه‌ای ندارد. در این حالت، مثلث دانایی «نامتقارن» است، دانایی مؤثر؛ قدرت به عمل درآوردن بسیاری از انسان‌ها مضرات سیگار، پرخوری، دروغ یا غیبت را می‌دانند؛ حتی فرد مصرف‌کننده بارها می‌داند که مصرف مواد مخدر زندگی او را تباه می‌کند. این همان دانایی عام یا صرفاً «دانستن» است؛ اما نقطه عطف دگرگونی انسان زمانی است که دانایی به «دانایی مؤثر» تبدیل شود. دانایی مؤثر یعنی: مثلث دانایی کاملاً متقارن باشد؛ یعنی تفکر، تجربه و آموزش به یک اندازه رشد کرده باشند. دانایی از مرحله ذهن، تئوری و حرف عبور کرده و وارد حیطه «عمل و کاربرد» شود. قدرت به اجرا درآوردن دانسته‌ها در زندگی شکل بگیرد. به بیان ساده، دانایی یعنی بدانم کاری غلط است، اما دانایی مؤثر یعنی بتوانم آن کار ضد‌ ارزشی را متوقف کنم. بزرگ‌ترین مانع در برابر دانایی مؤثر، «مثلث جهالت» است که با اضلاع ترس (مانع تفکر)، منیت (مانع آموزش) و ناامیدی (مانع تجربه) مانع از متقارن شدن اضلاع دانایی می‌شود. تفاوت سواد و دانایی یکی از زیباترین و معروف‌ترین پیام‌های سردار در کتاب عبور از منطقه ۶۰ درجه زیر صفر این است: «میزان دانایی به سواد نیست، به تمدن نیست، مانند انسان بودن به لباس پوشیدن نیست، بلکه بایستی، انسانی اندیشید». سواد عبارت است از مهارت خواندن، نوشتن یا کسب مدارج آکادمیک و تخصصی در یک رشته خاص. سواد مانند ابزاری است که در اختیار انسان قرار دارد. یک فرد می‌تواند پزشک، مهندس، استاد دانشگاه یا دارای بالاترین القاب علمی باشد، اما در کنترل خشم خود ناتوان بوده یا گرفتار اعتیاد و بیماری‌های روحی شود. سواد لزوماً به انسان قدرت تشخیص ارزش از ضدارزش یا آرامش و آسایش نمی‌بخشد. بنابراین سواد می‌تواند پیش‌نیاز یا تسهیل‌کننده‌ای برای کسب آموزش باشد، اما مساوی با دانایی نیست. ممکن است فردی سواد کلاسیک پایینی داشته باشد؛ اما به واسطه تزکیه، تجربه و ادب، از دانایی مؤثر بسیار بالایی در زندگی برخوردار باشد. نقش این دستور جلسه در سفر مسافر و همسفر در بستر کنگره۶۰، فردی که وارد لژیون می‌شود ممکن است با کوله‌باری از عناوین شغلی، تحصیلات و مدارک تحصیلی بیاید. نخستین درس برای او، گذاشتن این عناوین پشت درِ کنگره است. اگر فرد با «منیت» (که آفت آموزش است) وارد شود، هیچ‌گاه به درمان و تعادل نخواهد رسید. برای یک مسافر یا همسفر، مصرف به‌موقع دارو (OT)، حضور منظم در جلسات و نوشتن سی‌دی‌ها، مصداق بارز عبور از دانستن صِرف و حرکت به سمت دانایی مؤثر است. درمان اعتیاد تنها با نخوردن مواد حاصل نمی‌شود؛ بلکه زمانی تثبیت می‌گردد که مسافر به دانایی مؤثری برسد که ساختار تفکر و جهان‌بینی او تغییر یافته و سیستم ایکس بدنش به تعادل طبیعی بازگردد. دستور جلسه «دانایی، دانایی مؤثر و سواد» تلنگری است برای همه‌ ما که به خود یادآوری کنیم: دانایی به حجم واژه‌ها و کلماتی که حفظ کرده‌ایم نیست، بلکه به نحوه زندگی و رفتارهای روزمره ما مربوط است. سواد ارجمند است؛ اما زمانی ارزش انسانی می‌یابد که در پرتو دانایی و برای خدمت به خلق و تعالی روح به کار گرفته شود. غایت نهایی آموزش‌های کنگره ۶۰، تربیت انسان‌هایی است که به فرمان عقل نزدیک شده و توانایی به کار بستن خوبی‌ها را در زندگی خویش پیدا کرده باشند. 

منبع: سایت کنگره۶۰
نویسنده: همسفر مرضیه رهجوی راهنما همسفر مریم (لژیون دوم)
رابط خبری: همسفر مبینا رهجوی راهنما همسفر مریم ( لژیون دوم)
ویراستار: همسفر فهیمه راهنما تازه واردین
تنظیم و ارسال: همسفر هما رهجوی راهنما همسفر مریم
لژیون خدمتگزار: لژیون دوم
همسفران نمایندگی گرگان