خداوند فرصت رشد را برای همه انسان‌ها فراهم کرده است

وقتی واژه عدالت را می‌شنویم، معمولاً اولین چیزی که به ذهنمان می‌رسد این است که همه باید با یکدیگر برابر باشند؛ اما آیا واقعاً عدالت به این معناست که همه‌چیز به‌طور مساوی بین افراد تقسیم شود؟ اگر کمی بیشتر فکر کنیم متوجه می‌شویم، عدالت با برابری تفاوت دارد. برابری یعنی همه افراد سهم یکسانی داشته باشند؛ اما عدالت یعنی هرکس بر اساس تلاش، ظرفیت، مسئولیت و عملکرد خود نتیجه دریافت کند. درست مانند یک باغبان، هر بذری را که بکارد، همان را برداشت می‌کند. اگر بذر گندم بکارد نمی‌تواند انتظار برداشت برنج داشته باشد.

در کنگره۶۰ با این موضوع بیشتر آشنا شدم. در اینجا یاد گرفتم خداوند به همه انسان‌ها قدرت انتخاب داده است؛ اما نتیجه انتخاب‌های انسان‌ها یکسان نیست. هر فرد مسیر زندگی خود را با تصمیم‌ها، آموزش‌ها و عملکردش می‌سازد. ممکن است شرایط اولیه زندگی افراد با یکدیگر متفاوت باشد؛ اما قانون برای همه یکسان است. گاهی از خودمان می‌پرسیم چرا بعضی افراد موفق‌تر هستند یا چرا برخی افراد مسئولیت‌های بیشتری دارند. اگر فقط ظاهر ماجرا را ببینیم، شاید تصور کنیم عدالت رعایت نشده است؛ اما وقتی مسیر زندگی و عملکرد آن افراد را بررسی کنیم، متوجه می‌شویم که سال‌ها آموزش دیده‌اند، خدمت کرده‌اند، سختی کشیده‌اند و مسئولیت پذیرفته‌اند.

یکی از زیباترین نمونه‌های عدالت را می‌توان در جایگاه‌های مختلف کنگره۶۰ مشاهده کرد. در کنگره هیچ‌ کس از روز اول راهنما، مرزبان، دیده‌بان یا ایجنت نمی‌شود. همه از جایگاه یک مسافر یا همسفر وارد می‌شوند و قدم‌به‌قدم مسیر آموزش را طی می‌کنند. هر جایگاهی شرایط، قوانین و مسئولیت‌های خاص خود را دارد و زمانی به فرد واگذار می‌شود که شایستگی لازم را در عمل نشان داده باشد.

اگر امروز راهنمایی را می‌بینیم که مسئولیت هدایت چندین نفر را بر عهده دارد، شاید فقط جایگاه امروز او را ببینیم؛ اما پشت این جایگاه، سال‌ها سفر، آموزش، مطالعه، خدمت، نظم، تعهد و گذشت قرار دارد. این همان عدالت است؛ یعنی هرکس متناسب با دانایی، ظرفیت و عملکرد خود مسئولیت می‌پذیرد. از طرف دیگر عدالت فقط به دست آوردن یک جایگاه نیست؛ بلکه حفظ آن نیز نیازمند رعایت قوانین و انجام درست مسئولیت‌هاست. اگر فردی از قوانین فاصله بگیرد یا وظایف خود را به‌درستی انجام ندهد، ممکن است آن جایگاه را از دست بدهد. این موضوع نشان می‌دهد که در کنگره، جایگاه‌ها وابسته به عملکرد افراد هستند، نه به نام، سابقه یا روابط.

به نظر من اگر همه افراد از همان روز اول در یک جایگاه قرار می‌گرفتند، دیگر عدالت معنای واقعی خود را از دست می‌داد. تصور کنیم فردی که به‌تازگی وارد کنگره شده است، بدون هیچ آموزشی مسئول هدایت دیگران شود. آیا این موضوع به نفع خودش یا دیگران خواهد بود؟ قطعاً خیر. عدالت اقتضا می‌کند هر فرد متناسب با دانایی، تجربه و ظرفیت خود مسئولیت بپذیرد. در زندگی بیرون از کنگره نیز همین قانون وجود دارد. یک پزشک، استاد دانشگاه یا مهندس، سال‌ها برای رسیدن به جایگاه خود تلاش و آموزش دیده است. اگر همه افراد بدون آموزش و تلاش به یک موقعیت یکسان برسند، انگیزه‌ای برای رشد و پیشرفت باقی نمی‌ماند؛ بنابراین عدالت به معنای برابر بودن نتیجه‌ها نیست؛ بلکه به معنای یکسان بودن قانون است.

یکی دیگر از نکاتی که در کنگره آموختم این است که مقایسه کردن خود با دیگران، آرامش انسان را از بین می‌برد. هرکدام از ما مسیر متفاوتی را طی کرده‌ایم. شاید شخصی امروز در جایگاهی باشد که من آرزوی رسیدن به آن را دارم؛ اما من از سختی‌ها، تلاش‌ها و آموزش‌هایی که او پشت سر گذاشته است خبر ندارم؛ پس بهتر است به‌جای مقایسه خود با دیگران، روی رشد و حرکت خودمان تمرکز کنیم.

کنگره۶۰ به افراد این فرصت را می‌دهد که با آموزش دیدن، خدمت کردن، رعایت حرمت‌ها و پذیرفتن مسئولیت اعمال خود، نتیجه عملکردشان را در زندگی ببینند. ممکن است زمان رسیدن افراد به مقصد متفاوت باشد؛ اما قانون برای همه یکسان است و همین عین عدالت واقعی است. عدالت یعنی هر عملی، عکس‌العملی به همراه دارد. اگر امروز بذر محبت، نظم، خدمت و آموزش را بکاریم، در آینده می‌توانیم آرامش، دانایی و موفقیت را برداشت کنیم؛ اما اگر از قوانین فاصله بگیریم نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم نتیجه‌ای متفاوت از عملکرد خود دریافت کنیم.

به اعتقاد من خداوند فرصت رشد را برای همه انسان‌ها فراهم کرده است؛ اما هیچ‌کس بدون حرکت و تلاش به مقصد نمی‌رسد. عدالت یعنی مسیر رشد برای همه باز باشد؛ اما هرکس متناسب با قدم‌هایی که برمی‌دارد به مقصد نزدیک شود. همه انسان‌ها از نظر ارزش انسانی با یکدیگر برابرند؛ اما از نظر دانایی، تجربه، مسئولیت و عملکرد در یک سطح قرار ندارند؛ به همین دلیل، نتایج زندگی افراد نیز متفاوت است. کنگره۶۰ به من آموخته است که جایگاه‌ها هدیه نیستند، بلکه حاصل آموزش، خدمت، نظم، تعهد و استمرار هستند. اگر این موضوع را بپذیریم، موفقیت دیگران دیگر باعث ناراحتی ما نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند انگیزه‌ای باشد تا خودمان نیز بیشتر حرکت کنیم، آموزش ببینیم و با تلاش و استمرار، به جایگاه واقعی برسیم.

نویسنده: راهنمای تازه واردین همسفر زهرا (ص)
رابطه خبری: راهنمای تازه واردین همسفر زهرا
ویرایش و ارسال: راهنمای تازه واردین همسفر طیبه نگهبان سایت
همسفران نمایندگی کمال المک تهران