بسم الله الرحمن الرحیم
درخصوص وادی ششم که امروز دوباره مطالعه کردم، خدا را شاهد میگیرم که حین خواندن و بعد از آن چنان حال خوشی پیدا کردم که در وصف نگنجد.
چنین حال خوش را خدای متعال نصیب تک تک دوستان علیالخصوص مهندس دژاکام و راهنمای عزیزمان علیآقا و هملژیونیهای خوب، و کل انسانهای شریف نماید، انشاءالله.
وادی ششم هم مثل سایر وادیها از ارکان مهم و واجب جهت بالا بردن دانایی است. ای کاش این کتاب عشق در دبیرستان و دانشگاهها تدریس بشود.
واما بعد...
پیامبر اکرم (ص) میفرمایند: «عقل در بدن رسول حق است، هوای نفس دشمن عقل است.»
مهندس دژاکام در این زمینه برای درک بهتر و شناخت عقل، از مثالهای مادی سخن میگوید. عقل یک موضوع مجرد است که برای تکمیل شدنش، فقط به خودش متکی است. در حالی که روح انسان با آن عظمت که منسوب به خود خدا هست – یعنی با دمیدن خداوند، انسان صاحب روح شده است – با عقل راهبری میشود و دنبالهروی عقل است.
برداشت من: عقل برای انسانها مانند خورشید است و جسم و بدن انسان هم مثل خانهای که به سوی خورشید روزنهای دارد. آن خانهای که میخواهد از نور خورشید بیشترین استفاده را ببرد، همانهایی هستند که با حرکت به سوی ارزشها و خوبیها، روزنه خود را بزرگتر کردهاند.
انسان یک حقیقت بیش نیست، اما دارای ابعاد مختلف است. مهمترین آنها بعد روحانی و بعد نفسانی است.
به عبارتی در درون انسان همواره دو نیرو در حال جنگ و ستیز است. این دو نیرو را به نامهای متعددی بیان میکنند مثل سفیدی و سیاهی، دیو و فرشته، روشنایی و تاریکی و ...
در وجود انسان هر کدام از این نیروها غالب باشد و پیروز شود، انسان هم به همان سمت خواهد رفت. اگر نفس پیروز شود، انسان بدبخت میشود و به سوی سیاهیها میرود.
نفس انسان هم دارای مراحل سهگانه است:
۱. نفس اماره یا همان امرکننده بالاترین سطح نفس در حیوان است و در انسان پایینترین سطح نفس است. انسان هر بدبختی دارد از این نفس است. در این سطح انسان بدون فکر و تعقل دنبالهروی بیچونوچرای نفس میشود. به قولی «چشمم دید و دلم خواست، انجام دادم» بدون توجه به عواقب آن، که قطعاً انسان را مثل حیوان به این سو و آن سو میکشاند؛ دنبال سیاهیها، ضد ارزشها، ناامیدی و... در این سطح انسان در تاریکی میماند و هیچ چیزی از زندگانی نمیفهمد.
خور و خواب و خشم و شهوت شغب است و جهل و ظلمت
حیوان خبر ندارد ز جهان آدمیت
۲. نفس لوامه یا سرزنشگر در این سطح انسان بعد از انجام فعل و کارهای ضد ارزشی، یک ندایی از درون انسان همواره شروع به پشیمان کردن انسان میکند و او را ملامت و سرزنش میکند که «این چه کاری بود مرتکب شدی...» این سطح نفس کمک میکند تا کارهای انسان رفته رفته از دست نفس اماره خارج شود و انسان از به زوال رفتن باز ایستد. در این سطح انسان بعد از انجام کارهای زشت، بلافاصله پشیمان میشود و دنبال راه راست برمیگردد. حال انسان گاهی خوب است و در آرامش است و گاهی به ریخته و آشفته. در این سطح وجدان بیدار میشود.
۳. نفس مطمئنه در این سطح دیگر انسان در آرامش مطلق است. همه کارهای ارزشی و خوب انجام میگیرد. همه کارها در راه رضای خدا است.
حال خوش و وجدان بیدار و نفس مطمئنه
نصیب همه دوستان انشاءالله
با تشکر و آرزوی سعادت و سلامت به راهنمای بزرگوارم علیآقا.