صورت مسئله اعتیاد

مرزبان همسفر مریم ✍✍

علم پیچیده نیست و هر چیزی کلیدی دارد. جناب مهندس در مقاله اول بیان کردند که شایسته است درمان بیماری بر مبنای صورت‌مسئله اعتیاد طراحی گردد.

صورت‌مسئله اعتیاد، مقاله‌ای است که توسط مهندس حسین دژاکام در نخستین کنگره سراسری پزشکی راهکارهای اعتیاد در سال ۱۳۷۸ نوشته و پذیرفته شد. در این مقاله بررسی می‌شود که درمان اعتیاد از نظر جسمی، در کوتاه‌مدت یا با روش‌های متداولی مانند سقوط آزاد، طب سنتی، شلاق‌درمانی و... صحیح نبوده و درمان را به‌طور کامل انجام نمی‌دهد؛ بنابراین نمی‌توان تنها با یک آزمایش صوری ادرار، بیمار را درمان‌شده یا رهاشده تلقی کرد.

جناب مهندس به مدت ۱۷ سال به تریاک اعتیاد داشتند و علاوه بر مصرف تریاک، روزانه ۵ تا ۷ گرم شیره نیز مصرف می‌کردند. ایشان بارها اقدام به ترک اعتیاد کردند، اما موفق نشدند. از آنجا که مهندس الکترونیک و محقق بودند، تحقیقات خود را بر روی اعتیاد خویش آغاز کردند. نخستین بار در سال ۱۳۶۳ اقدام به ترک اعتیاد نمودند، اما پس از ۱۲ سال شکست‌های پی‌درپی و مطالعات فراوان درباره اعتیاد، تصمیم گرفتند مواد مصرفی خود را به‌صورت کاهش تدریجی (تیپر) کم کرده و در نهایت به صفر برسانند تا جسم فرصت بازسازی خود را داشته باشد. این روش درمان در تاریخ ۱۳۷۶/۹/۱۵ به پایان رسید. سپس با انجام تحقیقات گسترده بر روی تعداد زیادی از مصرف‌کنندگان مواد مخدر، توانستند کنگره ۶۰ را بر همین اساس پایه‌گذاری کنند و تحقیقات و مطالعات خود را نیز ادامه دهند.

هرگاه به هر دلیل، فرد مصرف‌کننده مصرف خود را قطع کند یا مواد به او نرسد، عکس‌العمل‌های نسبتاً شدیدی در جسم او ظاهر می‌شود. این عکس‌العمل‌ها به دو دسته آشکار و پنهان تقسیم می‌شوند.

طبق تحقیقات جناب مهندس، ارزان‌ترین، مدرن‌ترین، کامل‌ترین و بی‌خطرترین دارو برای درمان اعتیاد، خود تریاک است. هدف ایشان این است که مصرف‌کنندگان به درمان کامل و تعادل برسند. برای رسیدن به این هدف، سه پارامتر جسم، روان و جهان‌بینی باید به‌طور هم‌زمان و موازی با یکدیگر حرکت کنند؛ زیرا اگر هر یک از این مؤلفه‌ها ناقص باشد، درمان کامل صورت نخواهد گرفت. اگر شخص در جهان‌بینی خود به پوچی برسد، حتی اگر مشکلات جسم و روان او طی ۱۱ ماه برطرف شده باشد، احتمال بازگشت به اعتیاد بسیار زیاد خواهد بود. جهان‌بینی به خود فرد بستگی دارد و مدت‌زمان رسیدن به آن در افراد مختلف متفاوت است.

مصرف‌کنندگان به سه گروه تقسیم می‌شوند.

گروه اول: نامزدهای اعتیاد هستند؛ افرادی که به‌صورت تفریحی مواد مخدر مصرف می‌کنند و تصور می‌کنند هرگز مصرف‌کننده نخواهند شد، در حالی که این افراد، مصرف‌کنندگان آینده خواهند بود. برای این گروه، بهتر است از طریق اطلاع‌رسانی، شناخت و آگاهی، محاسن و معایب اعتیاد به‌صورت واقعی برای آنان تشریح شود تا نسبت به آنچه نمی‌دانند آگاه شوند. این کار باید از طریق برگزاری جلسات، سخنرانی‌ها، ارگان‌ها، سازمان‌ها، رسانه‌ها و به‌وسیله افرادی انجام شود که مردم سخنان آنان را می‌پذیرند، نه افرادی که به مصرف‌کنندگان ناسزا می‌گویند.

گروه دوم: مصرف‌کنندگانی هستند که از اعتیاد خود خرسندند و تصور می‌کنند ماده‌ای جادویی یافته‌اند و دیگرانی که از آن استفاده نمی‌کنند، کم‌خرد هستند. برای این گروه، کار چندانی نمی‌توان انجام داد؛ مگر اینکه از نظر اندیشه، نقطه تفکری در آنان ایجاد شود تا شاید روزی این نقطه رشد کند. همچنین می‌توان تلاش کرد اعتیاد آنان مهار شده و مقدار مواد مصرفی‌شان کاهش یابد تا از میان بد و بدتر، بد انتخاب شود.

گروه سوم: مصرف‌کنندگانی هستند که همواره از اعتیاد خود رنج می‌برند و خواستار رهایی هستند، اما هرچه تلاش کرده‌اند، راهی برای درمان نیافته‌اند. برای این گروه می‌توان برنامه‌ای مشخص و صحیح جهت درمان اجرا کرد.

این گروه نیز به سه دسته تقسیم می‌شوند: شاغل: کسانی که مشغول به کار هستند؛ مانند کارمندان، کارگران، دانشجویان، محصلان و... . روش درمان تدریجی به این گروه پیشنهاد می‌شود، زیرا در اثر ترک سریع، عملاً قادر به انجام امور روزمره خود نیستند و در نتیجه دوباره به مصرف مواد روی می‌آورند.

بیکار: افرادی که مسئولیت شغلی ندارند، می‌توانند هم از روش ترک‌های سریع و هم از روش درمان تدریجی استفاده کنند؛ اما تا پایان دوره ۱۱ ماهه درمان، نباید مسئولیت‌های سنگین به آنان واگذار شود.

آخرخطی: افرادی هستند که تقریباً همه چیز خود، از جمله خانواده و دوستان را از دست داده‌اند. به این افراد نباید هیچ مسئولیتی واگذار شود و اگر رو به بهبود رفتند، لازم است از طریق کمک‌های غیرنقدی مورد حمایت قرار گیرند.

منبع: چهارده مقاله (مقاله اول)
نویسنده: مرزبان همسفر مریم
ویرایش و ارسال: همسفر زینت رهجوی راهنما همسفر اعظم (نگهبان سایت)

نمایندگی همسفران شهباز