عوارض و خطرات شیشه ایرانی

تاريخچه مت امفتامين
اولين بار مت امفتامين در سال 1893 در كشور ژاپن از ماده اي به نام افدرين ساخته شد كه بعدها در جنگ جهاني دوم تحت نام ديگري مورد استفاده اعضا ارتش المان از بالاترين تا  پایین ترين رده قرار ميگرفت و نيز به صورت شكلات براي افزايش هوشياري بين خلبانان نيروي هوائي توزيع ميشد . جالب است بدانيد پزشك اختصاصي ادلف هيتلر از سال 1942 تا زمان مرگ او براي جلوگيري از افسردگي  و رفع خستگي روزانه ميزان مشخصي مت به هيتلر تزريق ميكرد ، اين احتمال وجود دارد كه بروز علائمي شبيه پاركينسون در سالهاي اخر زندگي او ( هيتلر) به واسطه مصرف اين ماده مخدر بوده است . بعد از دهه 50 ميلادي مصرف داروئي مت در امريكا افزايش پيدا كرد و پزشكان براي درمان بي خوابي ، پاركينسون ، الكليسم و چاقي مفرط ان را تجويز ميكردند .
متا امفتامين هيدرو كلرايد ( ايس ) جهت مصرف تدخيني اولين بار در سال 1980 در كره جنوبي و تايوان ساخته شد ، البته مصرف تدخيني مت هم وجود داشته است كه در سال 1968 در هاوائي و نيز اواخر دهه 1950 در مناطقي از امريكا گزارش شده است .
انواع مت امفتامين :
به صورت قرص ، كپسول ، پودر كريستالي و محلول قابل تزريق ميباشد ، البته همه اينها از نظر تركيب شيميائي چندان تفاوتي با هم ندارند و تفاوتشان به لحاظ خلوص و شكل فيزيكي ميباشد .
شكل فيزيكي مت امفتامين :

بطور معمول مت امفتامين به صورت پودر سفيد رنگي ميباشد كه به راحتي در اب حل ميشود ، پودر مت نرم نيست چون ذرات تشكيل دهنده ان نسبتا درشت ميباشد ، در نتيجه كریستال كردن مجدد مت نوع ديگري از اين دارو بدست مي ايد كه به صورت دانه هاي بلورين شفاف ميباشد و ايس  بلورين ناميده ميشود . ايس به جهت كريستال بودن خالص تر از مت امفتامين معمولي ميباشد ، چرا كه مخلوط كردن افزودنيها به كريستال سخت و غير ممكن ميباشد .
مت امفتامين همچنين به شكل قرصهاي كوچك و به رنگ روشن يافت ميشود كه به نام يابا كه نامي تايلندي است خوانده ميشود .
همه انواع اين دارو در اب و الكل به راحتي حل ميشوند و مزه تلخ و تيزي دارند .
نوع قالب شيشه در كشور ما همان پودر كريستالي مت ميباشد .

استفاده پزشكي و تفريحي :

از مت امفتامين با دوز 10 تا 40 ميلي گرم در روز در يك دوره كمتر از 6 هفته جهت درمان ناركلپسي ، اختلال كمبود تمركز، اختلال كمي تمركز به همراه بيش فعالي استفاده ميشود ، همچنبن از اين دارو در درمان چاقي و اختلالات پرخوري استفاده ميشود .
از نظر تفريحي به عنوان كاهش خستگي ، افزايش هوشياري و زيركي ، كنترل وزن ، درمان افسردگي خفيف و سرخوشي استفاده ميگردد .

-مت امفتامين از تبديل افدرين يا دي پسودو افدرين در حضور فسفر قرمز به توسط اسيد هيدرويوديك يا توسط سديم يا ليتيم در مايع غليظ امونياك بدست مي ايد .

توجه: مواد و ترکیبات شیشه ایرانی که در حال حاضر سودا گران مرگ از آن جهت تهیه این ماده استفاده می کنند طبق تحقیقات به عمل آمده  از قرار زیر است:

 آستون ، آب مقطر، جوهر نمک، هیدرو کلرید اسید ، فسفر قرمز، مقادیری سدیم کلراید، افدرین، ، ید
تركيبات :
تركيباتي كه براي ساختن مواد مخدر شيشه در كشور بكار ميرود به دلايل :
متخصص نبودن ، در دسترس نبودن ، ارزانتر فراهم كردن ، نبود تجهيزات كافي و غيره متفاوت ميباشد كه عمده ترين انها عبارتند از :
پسودو افدرين ( به عنوان اصلي ترين ماده تشكيل دهنده ) ، فسفر قرمز ، اسيد هيدرويوديك ، سديم كلرايد، ليتيم ، امونياك ( به عنوان حلال ) ، استون ، اب مقطر ، يد ،استات سرب ( به عنوان يك تجزيه گر شيميائي در توليد غير قانوني ) ، پرمنگنات و انتي هيستامين
لازم به ذكر است كه در بعضي از اين تركيبات اسيد باطري و مواد لوله بازكن مانند جوهر نمك نيز ديده شده است .
نكته لازم به ذكري كه بسيار حائز اهميت است اين است كه پسودو افدرين به عنوان اصلي ترين ماده مورد استفاده قرار ميگيرد با اين تفاوت كه اگر پسودو افدرين با فسفر قرمز تركيب شود تبديل به مت امفتامين ميشود و اگر با پرمنگنات تركيب شود ماده اي را به نام افدرون يا همان شيشه ابراني ميسازد .

این ماده فقط در قرص و شربت های سرما خوردگی وجود دارد انهم به میزان بسیار اندک و استخراج پسودو افدرین از داخل قرص هم کار طولانی و غیر اقتصادی است و اکثرا در کشفیات پلیس ماده پسودو افدرین خالص از لابراتوار ها بدست می اید .
تفاوت افدرون و مت امفتامين :
تفاوت ساختماني انها بر سر يك اكسيژن و هيدروژن است و هر دو از ماده پسودو افدرين سنتز ميشوند . در نوع نشئگي هيچ فرقي بين افدرون و مت امفتامين نيست و انهائي كه از هر دو دسته استفاده كرده اند ميگويند نشئگي افدرون بيشتر از مت امفتامين است اما مشكل سر عوارض جانبي هر دو مواد مخدر و روانگردان است ، زيرا اختلالات كمبود كلسيم و پوكي استخوان و از بين رفتن در افدرون و مت امفتامين يكي است اما عوارض مغزي افدرون بيشتر ميباشد . و به همين علت عوارض مصرف شيشه در ايران شديدتر از اني است كه ما در گزارشات خارج از كشور ميخوانيم ، و علت ان مشكل تصفيه اين مواد ميباشد كه اين مواد به علت خوب تصفيه نشدن املاحي را همراه دارد كه باعث ايحاد عوارض استخواني و مغزي شديد ميشود . كه در مت امفتامين باقي ماندن املاح فسفر و در افدرون باقي ماندن املاح پرمنگنات باعث كشته شدن سلولهاي مغزي ميگردند .
پسودو افدرين هيدروكلرايد psudoephedrin HCI
اسامي تجاري : NOVAFED – SUDAFED
اشكال داروئي : OTC قرص 30 ميلي گرم ، شزبت ( حاوي 30 ميلي گرم در هر 5 ميلي ليتر)
عوارض جانبي : عصبانيت ، بي قراري، بي خوابي
عوارض مصرف بيش از حد دارو: عصبانيت ، بي قراري ، سردرد ، ضربان تند و غير عادي قلب ، تعرق ، تهوع و استفراغ ، اضطراب ، گيجي و منگي ، لرزش ، تشنج و توهم
پسودو افدرين به عنوان داروي محرك سيستم عصبي مركزي براي دوپينگ ورزشكاران به صورت قرص و تزريقي رواج دارد .دي متامفتامين به نام تجاري دزوكسين به صورت قرصهاي 5 ميلي گرمي سفيد ، 10 ميلي گرمي صورتي و 15 ميلي گرمي زرد عرضه شده است .
عوارض مصرف :
از عوارض مصرف مت امفتامين يا افدرون ( شيشه ايراني ) ميتوان از :
خشكي دهان ، افزايش سرعت تنفس ، سردردهاي طاقت فرسا ، حالت تهوع ، تعرق بيش از اندازه ، سرگيجه ، بالا رفتن فشار خون ، بالا رفتن حرارت بدن ، تپش قلب ، خشكي ، سوزش و ترك لبها ، بزرگ شدن مردمك چشم ، سياهي رفتن چشم ، لرزش دستها و انگشتان پوسيدگي شديد دندانها ، الزايمر ، افكار قتل و خود كشي ، ضعف سيستم ايمني ، اسيبهاي كليوي و ريوي ، انقباضات فك و بهم زدن دندانها  نام برد .مصرف شيشه در بارداري موجب بروز مشكلات عمده اي از قبيل زايمان زودرس ، عكس العملهاي غير طبيعي در مادر ، حساسيت روحي بسيار شديد و نقص هاي مادرزادي در طفل به وجود مياورد .استفاده از دوز بالاي شيشه ميتواند موجب اسيب در رگهاي مغزي و در نهايت مرگ شود .افرادي كه به يكباره مصرف شيشه را قطع ميكنند دچار علائم وحشتناكي نظير : افسردگي عصبي ، خواب طولاني و اشفتگي ، به هم ريختگي هاي رواني ، كم اوردن انرژي ، سراسيمگي ، تيكهاي عصبي ، اضطراب و عدم تعادل در رفتار ميگردند .يكي از عوارض رواني ان ايجاد بيماري رواني اسكيزو فرني است كه شامل توهمات بينائي ، شنوائي ، بدبيني و پرخاشگري است .از مهمترين عوارض طولاني مدت مصرف شيشه كه معمولا بعد از گذشت كمتر از 6 ماه مصرف ، خود را نشان ميدهد اختلال شديد در عملكرد دريچه پروستات است كه معمولا ادرار و اسپرم با هم دفع ميشوند ، اسيب هاي شديد كبدي ،جوش هاي صورت و بدن ، كوچك شدن بيضه ها به همراه درد شديد و تضعيف قواي جنسي از ديگر عوارض اين ماده مخدر خطرناك ميباشد .
امفتامين وقتي وارد سيستم عصبي مركزي CNS  ميشود باعث ازاد شدن ناگهاني واسطه هاي شيميائي دوپامين از مغز ميشود كه باعث تحريك سلولهاي مغزي و افزايش خلق و خوي و حالت تهاجمي و غير قابل كنترل و افزايش حركات جسمي ميشود كه در صورت ادامه مصرف بعد از مدت طولاني علائم بد خلقي و افسردگي و علائم اختلال حركتي مثل پاركينسون در فرد ظاهر ميشود .
خطرناكترين وضعيت براي مصرف كننده شيشه تويكينگ tweaking   است .

اين حالت وقتي روي ميدهد كه شخص 3 تا 15 روز نخوابيده باشد و دچار علائمي چون تحريك پذيري و بد بيني باشد ، چنين حالتي را تويكينگ و شخص را اصطلاحا تويكر گويند .شخص تويكر اشتياق شديد به مصرف هر چه بيشتر شيشه دارد ولي پيدايش حالت اوج يا اثرات اوليه بسيار مشكل و در حد محال است و از اين رو شخص دچار نااميدي و رفتار نا پايدار ميگردد . رفتارها و واكنشهاي شخص تويكر كاملا غير قابل پيش بيني بوده و امكان دارد رفتاري خشونت اميز از خود نشان دهد ، مواردي از جدالهاي شديد خانوادگي ، تصادفات رانندگي و جنايتهاي لحظه اي از اين افراد گزارش شده است . فرد تويكر ميتواند كاملا طبيعي حلوه كند ، چشماني روشن و گفتاري موجز دارد و حركاتش تند و چابك است اما با كمي دقت ميتوان ديد كه چشمان شخص ده برابر سريعتر از حد طبيعي حركت ميكند ، در صدايش ارتعاشي خفيف وجود دارد و حركاتش سريع و پرشي ميباشد ، البته اگر شخص از مواد مهار كننده اي چون الكل استفاده كرده باشد تشخيص چنين علائمي دشوار خواهد بود ، اما در اين حالت احساسهاي منفي شخص همچون بدبيني و نااميدي به مقدار زيادي افزايش نشان ميدهد ، بيماري اضطراب پارانويا ( جنون سوء ظن ) در اين افراد به شدت ديده ميشود ، برخورد با چنين افراد بايد با احتياط فراوان صورت گيرد .
تجربیات افراد تحت درمان در کنگره 60 در این حالت اعتیاد به شیشه طبق تحقیقات به عمل آمده :
شخص به دلیل ارتباط نا مشروع با جنس مخالف و نیز مصرف شیشه فکر می کند که آن خانم کشته شده و برای دیدن او به بیمارستانها سر می زده  غافل از اینکه پس از تحقیق خانواده وی متوجه می شوند که آن زن به شهرستان زندگی می کند. . همچنین شخصی که متهم درجه یک قتل بود در دادگاه قاضی از وی دلیل قتل را سوال می کند و آن شخص ارتباط نا مشروع آن مرد را با همسر خود بر می شمرد که با تحقیق قاضی تحقیق مطلع شدند که اصلا آن مرد همسری ندارد.
ديدگاه فيزيولوژي :
1- از ديدگاه فيزيولوژي اين اثر شديد در نتيجه ترشح فراوان هورمون دوپامين ( يك انتقال دهنده عصبي ) در مناطقي از مغز كه كنترل كننده احساس لذت است صورت ميگيرد .
2-ایجاد توهم شخص به علت از بین رفتن سلولهای لوب فرونتال مغز که مرکز قضاوت استدلال عقلانی هستند به مرور قدرت قضاوت صحیح و تصمیم گیری درست را از دست می دهد.
3-توهمات بینایی و شنوایی بر اثر مصرف شیشه ناخالص در جوانان سریعتر از پیرمردان  با مصرف یک نوع شیشه بروز می کند. زیرا به علت انسداد عروق مغزی در پیران و کاهش جریان خون مغز پیران میزان ماده مضر کمتری را نسبت به جوانان دریافت می کنند که البته به علت اینکه در سنین پیری تعداد کمتری سلول سالم مغزی نسبت به جوانان وجود دارد . درصورت بروز توهم در پیران دیگر درمانی برای آن وجود ندارد و پیران به سرعت دچال زوال عقل و فراموشی و توهم غیر قابل برگشت می شوند .
4-به علت از بین رفتن سلولهای لوب پیشانی مغز در مصرف مدام شیشه نا خالص شخص دچار توهم بینایی و شنوایی و هزیان می شود و مطا لبی را عنوان می کند که دور از واقعیت بوده و لی خود به انها اعتقاد دارد .
اثر بر مغز :
اثر تحريكي شيشه بر مغز بسيار شديد و فوق العاده است ، مصرف شيشه ( با مكانيزم بالا بردن غلظت نورو ترنسميترهاي منو امين در مغز و طناب نخاعي به وبژه دوپامين ) مغز را در دو جهت حركتي و خلقي تحريك ميكند ، مت امفتانين يك محرك بسيار قوي ميباشد . شيشه به قدري قوي است كه حتي پس از فرو نشستن فلاش اوليه مغز را در حالت اماده باش نگه ميدارد ، پس از حدود 12 ساعت مغز از دوپامين تخليه ميشود و اگر شخص دوباره استفاده نكند دچار افسردگي وحشتناكي ميشود .شيشه شخص را قلابگير ميكند چرا كه همانقدر كه اثرات خوشايند ان شديد هستند ، افسردگي بعد از اتمام اثرات ان هم شديد است و شخص چاره اي جز مصرف نمي يابد .
شيشه اثرات نوروتوكسيك هم دارد و سلولهاي مغزي دارنده دوپامين و سرتونين را تخريب ميكند كه با گذشت زمان مقدار دوپامين مغز كاهش ميابد و حالتي چون بيماري پاركينسون اتفاق مي افتد .اسيب مغزي ايجاد شده توسط مت مشابه تغييرات ايجاد شده بيماري الزايمر ، سكته مغزي و صرع ميباشد .جنبه ديگر تاثيرات شيشه بر مغز اثر تحريكي ان بر فعاليتهاي لوكوموتور مغز ( مواردي چون : رفلكس ها و حركات پايه اي بدن ) ميباشد  كه ميتواند موجب بروز رفتار كليشه اي شود ، يعني شخص حركات و اعمال ناگهاني و تكراري از خود نشان ميدهد كه غير عمدي و اجباري است .

داروهاي رايج توسط پزشكان براي درمان شيشه :
بعضي اوقات داروهاي كند ساز همانند الكل و بنزوديازپين ها به منظور خنثي كردن تاثيرات تحريك كننده كريستال مورد استفاده قرار ميگيرند كه اين داروها ميتواند نقش مهار كننده براي افرادي را داشته باشد كه در اثر مصرف زياد و بي رويه تا حدودي به حالت طبيعي برسند . اما چون اكثر پزشكان در امر اعتياد به شيشه تنها باور به بيماري رواني دارند جهت درمان فرد از داروهاي رواني استفاده كرده و شخص را روان درماني ميكنند.
بعضي از داروهاي ضد ايدز ميتوانند مانع عكس العمل بدن در تجزيه كريستال شود و اين موجب ميشود تا سطح پايداري كريستال در سيستم گردش خون طولاني تر شود .

دلايل گسترش مصرف شيشه :
•    مصرف راحت و نداشتن بوي بد
•    قيمت مناسب ( براي مصرف كنندگان تفنني يك گرم ميتواند 10 مرتبه استفاده شود )
•    افزايش ميل جنسي ( به خصوص در دختران )
•    دسترسي راحت ( حداكثر زمان دسترسي در مناطق تهران 10 تا 30 دقيقه است )
•    سود بسيار مناسب براي توليد كنندگان و قاچاقچيان
•    باور به نداشتن اعتياد جسمي
•    جهت ترك اعتياد مواد مخدر ديگر
•    تبليغات منفي در حهت لاغر شدن و توان مطالعه و رانندگي و لذت بردن
•    مورد استفاده در ورزش و بالاخص باشگاههاي بدن سازي جهت تحريك عصبي و دوپينگ
                 
                                                
رفرنس تحقیقات مستند توسط
   مهدي زارع و مجيد اعتباريان
          نمایندگی اصفهان