نقد و بررسي مستند شوك

چهارشنبه 9/10/88  جلسه جهان بینی به بررسی و نقد مجموعه مستند شوک گذشت.
در این جلسه تهیه کننده محترم این سریال آقای دکتر شکیبی به همراه آقایان شریعت پناهی نماینده محترم شبکه 3 و دیگر عوامل در تهیه این مجموعه حضور داشتند و نیز قضات محترم دادگستری ویژه کشف جرایم آقایان اصغرزاده و شهریاری و نیز سرهنگ کشفی پلیس مبارزه با مواد مخدر نیز در جمع ما بودند.

در ابتدا جناب مهندس فرمودند:

در گذشته اگر تلویزیون و رادیو برنامه ای درباره اعتیاد داشت آنرا خاموش می کردیم و یا اگر در جایی از اعتیاد نوشته بود آن را می بستیم.چرا که بیشتر مطالب لا تائلات بود و چیزی برای گفتن نداشت و ما برای اعتیاد یک سری الگوهای غلط داشتیم.مانند فیلم هایی که در این زمینه بود شخصی سالها مصرف کننده مواد بوده سه روز در یک زیرزمینی خود را حبس می کند و بعد از آن یک ورزشکار و یکه بزن بیرون می آمد و می رفت تا انتقام بگیرد.و فیلمی نبود که الگو و یا پیامی داشته باشد که اعتیاد درمان دارد .تبلیغات غلط بسیار زیاد است .ترکهای تضمینی!دارویی،یک روزه و چند روزه و سم زدایی...یا شعارهایی مثل اینکه اعتیاد درمان ندارد.و چهره ای نشان داده نشد که شخص درمان شده را نشان دهد تا نوری در دل مردم بوجود آید که راهی هست.
پدر ،مادر و همسر و در کل همه خانواده درگیر این معضل بودند چرا که اطلاعات درست به خانواده و جامعه تزریق نشده بود.
شیشه مخدر نیست. اما اعتیاد آور است و با اعتیاد مواد در قدیم متفاوت است .دیروز مصرف کننده ها ی مواد برای بدست آوردن موادشان التماس می کردند اما امروز دست به قتل و جنایت می زنند.
می گویند شیشه محرک است ،خیر؛شیشه مخرب است که اگر جلوی آن گرفته نشود دیوانه های شهر زیاد می شوند.
امروز سن مصرف کنندگان شیشه به زیر 25 رسیده و ما با فردی طرفیم که نه متوجه حرف می شود ونه صبر دارد.بزرگترین مشکل عدم دانایی و آگاهی است .

سپس میهمانان برای پاسخگویی به سوالات اعضا در جایگاه قرار گرفتند.

س:برای آینده چه برنامه و چه فکری دارید؟
آقای قاضی اصغرزاده :خوشحالم که اینبار در میان شما هستم نه در مقابلتان.همیشه به متهم ها به جزء یک قاضی و قانونمند هم نگاه می کردم و به مسائل از دید آنها هم نگریستم.
کارشناس شما هستید نه ما .آنچه ما به نوعی در کنار گود لمس کردیم شما در داخل گود لمس کردید و مسائل را بهتر درک کردید.
ظاهراً بزرگترین دشمن ما جهل است و عامل اصلی به دام افتادن و در دام ماندن جهل است و زمانی به آگاهی می رسیم که خیلی دیر شده .هر چند این بیماری علاج دارد و جضور شما همین را به اثبات رساند ه اما باید سفری سخت باشد و راهی سخت را پیمود تا به این نقطه پاکی(رهایی و درمان) رسید.
چه کنیم دیگران هم به این نقطه برسند؟ مهمترین شکل آن آگاهی دادن است .زمانی به معتاد به عنوان بی ارزش ترین افراد جامعه نگاه می شد و جز براساس پوچی و از بین رفتن غرور چیزی نداشت اما وقتی اعتیاد آنقدر رشد کرد که درصد بیشماری را درگیر کردجامعه و حکومت تلنگری خورد که باید فکری اساسی کند و به اعتیاد نمی شود به چشم جرم نگاه کرد .امروز دولتمردان ما سعی دارند با یاری دست اندرکاران مختلف آنرا حل کنند.
شوک برنامه ای مفید و پرفایده بود و امیدوارم این قبیل برنامه ها زیاد شود.یکی از اهداف پرداختن به مسائل جتماعی جوانان است که مهمترین بحث اعتیاد است.و این برنامه آینده است.

س:چرا در برنامه شوک آنقدر که تلخی ها و سیاهی اعتیاد نشان داده شد راهکار مناسب معرفی نشد؟
سرهنگ کشفی:قرار نبود راهکار نشان داده شود . در این برنامه فقط نشان می دهد افراد در اثر مصرف مواد بخصوص مواد صنعتی جدید دچار چه حالات و آثار سوئی می شوند .چه اقتصادی و چه عاطفی و... ما راهکار نمی دهیم .عامل این برنامه نظرش راهکاردادن نبود بلکه نشان دادن اثرات سوء مصرف بود.

س:چرا این برنامه زمان پخش مشخصی نداشت و بصورت میان پرده ای بصورت گاهی گداری پخش می شد؟
آقای دکتر شکیبی: تولید این مجموعه سخت است و نیاز به هماهنگی های زیادی داشت و نمی توان با یک برنامه ریزی مشخص آنرا تهیه کرد و نمی توانیم هر هفته یک برنامه روتین برای پخش رساند.

س:در بعضی قسمتها مجری نمی گذاشت مهمانها صحبت کنند.
آقای شریعت پناهی:یکی از کارهایی که در این برنامه انجام شد استفاده از هنرمندان بود برای جذابیت بیشتر و بازیگران در این برنامه برای مصاحبه بودن و اگر حرفی زده می شد برای جذابیت بیشتر بود و لا غیر.

س: نگاه شما و افراد نظام با دیدن این برنامه تغییر نموده ،برخورد شما با این افراد حالا چطور است؟
آقای قاضی اصغرزاده:ما معتادینی داریم که دستگیر می شوند ولی بعضی جرائمی مثل سرقت و قتل و... انجام داده اند و برای آن جرم می آیند نه اعتیاد.در اینجا به بحث اعتیاد به عنوان یک مسئله فرعی نگاه می شود.
همیشه سیاست قضایی و جنایی تغییر می کندو بر اساس آن قانون شکل می گیرد.
در کشور تا کنون اعتیاد جرم است و اما در سالهای اخیر سیاست قضایی و جنایی بر اساس مصالح و انعکاسهای صدا و سیما و ستاد...
به اعتیاد به عنوان جرم نگاه نمی کنند و به عنوان یک بیماری نگاه می کنند .
اگر کسی تنها جرمش اعتیاد باشد زندانها از پذیرش آنها خودداری می کنند.

س:برخورد پلیس با افراد معتاد چگونه است؟
سرهنگ کشفی: قانون فصل الخطاب و اعتیاد جرم است اما به تقاضای سازمانهای مسئول پیشگیری و ستاد برای مدتی اعتیاد از بحث جرم انگاری خارج شده و در صدد ساختن اردوگاههای ترک هستند تا افراد به آنجا منتقل شوند و تحت درمان قرار گیرند.

س:لطفا فقط ته خطی ها را نشان ندهید چرا که دید درستی از فرد مصرف کننده نمی دهد و افراد معتادی که آراسته هستند و به آخر خط نرسیده اند خود را معتاد نمی دانند.
آقای دکتر شکیبی: در این برنامه دوستان خود این مسئله را مطرح کردند و در مصاحبه هایشان به این نکته اشاره کردند که معتاد خود را مبرا می داند و خود را معتاد نمی داند.در این برنامه سعی شد فقیر و غنی نشان داده شوند .فروشندگان به اقشاری که از آنهامواد تهیه می کردند اشاره کردندو از همه اقشار بودند.

جناب مهندس: اگر ما 100 تا معتاد داشته باشیم 2% آنها آخر خطی هستند و بقیه کاسب و شاغل هستند و در صنفهای مختلف مشغول می باشند .

آقای شریعت پناهی: از لحاظ تبلیغاتی خوب است کسی که می خواهد به طرف مواد مخدر برود این تفکر را داشته باشد که او هم روزی به آنجا خواهد رسید!با نشان دادن تصاویر به کسانی که می خواهند تازه وارد این موضوع شوند یعنی مصرف کننده شوند ،مانع ورودشان می شود.

س: آیا در این برنامه ها مطرح کردن نام ارگانهای درمانگر اشکالی دارد؟
آقای شریعت پناهی: خیر_ کمااینکه در برنامه ماه عسل هم دوستان نام کنگره 60 را بیان کردند.رسانه قدرتی دارد که می تواند در آنِ واحد میلیونها نفر را با موضوع درگیر کند.

س:بسیاری از دستگیرشدگان و فروشندگان که دستگیر می شوند سریع آزاد می شوند .چرا؟
سرهنگ کشفی: ما روش دستگیری را تغییر داده ایم و آنرا هدفمند کردیم تا سرشاخ ها را دستگیر کنیم.و این سرشاخه ها عموماًبه زندان معرفی می شوند.

س:از نظر قانون افراد مصرف کننده شیشه که خلافی مرتکب می شوند جرمشان سنگین تر است یا تفاوتی ندارد؟
آقای قاضی اصغرزاده:ما هنوز فقدان قانون مناسب داریم.قانون ها نسبت به تریاک و... شناخته شده اما در مورد مواد مخدر جدید هنوز جا نیافتاده و طبق قانون های بهداشتی و دارویی با آن برخورد می شود.

جناب مهندس: مصرف شیشه میزان دوپامین را 11 برابر بالامی برد و دوپامین با مصرف شیشه در بدن 1100 تا بیشتر می شود به همین دلیل علمی مصرف کننده های شیشه اسکیزوفرنی می شوند و کارهای روانی انجام می دهند .
آیا اگر مصرف کننده شیشه جرمی مرتکب شود به چشم بیمار روانی به او نگاه می شود یا خیر؟
سرقت و قتل و هر جرمی مجازات خاصی دارد و این نمی تواند باعث تشدید یا تقلیل شود و به قاضی وابسته است که بنا به شرایط جرم ، تخفیف بدهد یا نه.اگر توهم زیاد باشد و فرد مجنون باشد به هر صورتی که باشد چه در صورت مصرف مواد یا هر صورت دیگر جرم رافع است.

سرهنگ کشفی: اگر شخصی مواد شیشه مصرف کرده باشد و مرتکب جرم شود بررسی می شود اگر مصرف به نیت ارتکاب جرم انجام شده باشد با او مانند یک مجرم برخورد می شود و این نیاز به بررسی لازم دارد که ما نمونه هایی داشتیم که افراد برای انجام جرم تصمیم به مصرف موادی مانند شیشه گرفته اند.

س:صدا و سیما چه برنامه ای برای درمان اعتیاد در دست دارد؟
شبکه 4 برنامه های علمی زیادی دارد .چرا راجع به اعتیاد و درمان اعتیاد برنامه ای علمی ساخته نمی شود؟
آقای شریعت پناهی: من نماینده شبکه 3 هستم پس از طرف همین شبکه حرف می زنم.برنامه انعکاس ساخته شد که فعلا به تاخیر افتاده .در این برنامه راهکارهای درمان نشان داده می شود .برنامه زنده دیگری هم تا 2 هفته دیگر پخش خواهد شد که با مشارکت ستاد ساخته شده و احتمالا 5 شنبه شبها پخش خواهد شد.

مهندس:در قضیه ساخت ساختمان ما تعدادی مهندس و معمار داریم .معمارهایی هستند که قادر به کارهایی هستند که مهندسین تحصیل کرده نیستند .حتی برای ترمیم آثار باستانی کار را به معمار می دهند تا به مهندس.
در اعتیاد هم همینطور است .ما بچه هایی داریم که از نظر علم اعتیاد حکم آن معماررا دارند بدون اینکه مدرکی داشته باشند اما شما در صدا و سیما به عنوان کارشناس از آنها استفاده نمی کنید.شما روانشناس و پزشک هایی را می آورید که تنها مدرک دارند اما تخصص اعتیاد را ندارند و حتی واحدی را کامل با این موضوع نگذرانده اند.بصورت تخصصی استفاده می کنید یعنی معمار را به رسمیت نمی شناسید در حالی که می توانید از آنها خوب استفاده کنید.

آقای شریعت پناهی: شما آنها رابه ما معرفی کنید .ما شورای سیاستگزاری سلامت در صدا و سیما داریم.در بحث مواد مخدر آنها اظهار نظر می کنند .خواهش می کنم این دوستان با شورای سلامت سازمان هماهنگی کنند تا از این عزیزان استفاده کنند.

س:چرا جلوی تبلیغات غلط در زمینه درمان اعتیاد گرفته نمی شود؟
سرهنگ کشفی: تمام این نقاط شناسایی شده اند .آنها که با تبلیغات سوء موجب انحراف مسیر درمان می شوند .35 تشکل در همایشی دعوت شدند و به کمپها 4 ماه وقت داده شد و در مورد درمانگاهها هم باید مجوز رسمی داشته باشند.

س:در سال 79 به جرم مصرف مواد مخدر به زندان رفتم .آیا برایم پرونده جرم محسوب می شود ؟
قاضی اصغر زاده: اگر منظور سوء پیشنه است با مرور زمان منتفی می شود .10 سال که گذشته باشد سوء سابقه کیفری ندارد.

سرهنگ کشفی: پرونده می ماند اما برای سوء پیشینه برگه ای می دهند که سوء سابقه محسوب نمی شود.

س:مصرف کنندگان شیشه در حال توهم هستند و هر لحظه ممکن است جرمی مرتکب شوند .اگر فرد جرمی مرتکب نشود اما خانواده امنیت جانی نداشته باشند و منتظر عملی غیر انسانی باشند آیا از نظر قانون مجرم هستند یا خیر؟
سرهنگ کشفی: اعتیاد او تحت تعقیب کیفری قرار نمی گیرد اما با توهمی که دارد فرد اگر شاکی خصوصی داشته باشد تحت تعقیب و پیگیری قرار می گیرد.

جناب مهندس:با دیدن قسمت سوم شوک به خانواده گفتم این شوک بود.گر چه عده ای انتقاد کردند که سیاه نمایی آن زیاد بوده .اینها آگاهی ازمصرف شیشه نداشتند و فکر می کنند نقاط بد را تنها گفته اند .به نظرمن باید بیشتر از این روی شیشه «زوم» شوند.
چندسال قبل گفتم با سونامی شیشه در راه است و شیشه آمد.بعد گفتم پیش قرآولان شیشه دیده شدند  و شد و امروز می گویم که با دیوانه خانه هایی سیار همراه هستیم.شیشه محرک معرفی شده نه مخرب.در حالی که شیشه نه محرک که مخرب است.
اگر این سریال ادامه داشته باشد و اطلاعات درست منتقل شوند می شود جلوی آنرا گرفت .اگر مضرات شیشه کامل گفته شود می توان از آن جلوگیری کرد.
ما از قرصهایي اکس گفتیم و زمانی فیلم های آن ساخته شد که دیگر مصرف اکس از مُد افتاده بود.تا آنزمان سریالهایی با مضمون اکس شروع شد.
الآن هم می توان جلوی شیشه را گرفت ،بادادن اطلاعات درست.
به سهم خود از این سریال لذت بردم و معتقدم که اطلاعات خوبی را مشق کرد و اگر اینگونه اطلاع رسانی کنیم خوب است .اول نقطه امید را روشن می کرد بعد هم هشدار می داد.
آقای شریعت پناهی مدیری که خطی نوین را در تلویزیون راه اندازی کرد .
در آخر جناب مهندس نتایج این جلسه را اینگونه بیان کردند:

1)ما با افرادی صحبت کردیم و اکثریت با این سریال موافق بودند.این سریال جزء سریالهایی بود که حرف برای گفتن داشت و مسائل به نمایش گذاشته شد.
2) شیشه که خیلی توجه می خواهد و مسئله مهم اینکه شیشه ای یک اسکیزوفرنی است که رفتارش تحت اختیار خودش نیست و این نکته قابل بررسی این است.
3)مصرف کنندگان شیشه که درتوهم هستند به پای خود وارد پروسه درمان نمی شوند .آنها باید 15 تا 20 روز در قرنطینه باشند بعد می فهمند اسمشان چیست و...و آنوقت آماده می شوند برای درمان.
4)در سیستم کنگره معتقدیم اعتیاد جایگزینی مزمن است و مسمومیت نیست .موادمخدری که بصورت خارجی وارد بدن شده ،مواد شیمیایی مترشحه بدن را به هم می ریزد و شخص از تعادل طبیعی خارج می شود مواد مخدر بیرون جایگزین مواد مخدر درون می شود .(مثل انسولین و قند) برای درمان باید سیستم شیمیایی و عصبی بازسازی شود .که با اپیوم (تریاک) و اپیوم تینگچر(شربت تریاک) در حال درمان هستیم.
5)ما افرادی هستیم که مستقیم در رابطه با مصرف مواد هستیم .

آقای قاضی  اصغر زاده در رابطه با مصرف کننده های شیشه که مرتکب جرم می شوند فرمودند:
درست است که مصرف بعضی مواد توهم زا و زائل کننده عقل است و فرد مجنون می شود اما به این معنا نیست هرکس توهم داشت هرکار کرد ،بسم الله،بفرما.چون در قانون داریم وحدت ملاک.اگر مشروب بخورد ،مست شود و جرم انجام دهد مجازات ندارد به شرطی که قبل از آن د رحالت عقل و سلامت تصمیم به خوردن مشروب نگرفته باشد . .اگر تصمیم به جرم قبل از مصرف مواد باشد شخص مجرم شناخته می شود .

در این جلسه هدایا و لوح هایی به رسم سپاسگزاری  به  عوامل مجموعه مستند شوک تقدیم گردید و نیز هدایایی به مسافرانی که در ساخت این مجموعه همکاری داشتند اهداگردید.

در پایان 11 نفر از مسافران با به پایان رساندن دوره درمان به روش تدریجی(DST) و دریافت گل رهایی رسما وارد سفر دوم شدند.

شعبه اصفهان:

**آقای امیر رهجوی آقای رضا پروانه ،مصرف تریاک،شیره،قرص،الکل ،حشیش،طول درمان 10 ماه
.................................................................................................................
شعبه رباط کریم:

**آقای حسن رهجوی آقای رضا دولت آبادی،مصرف تریاک و شیره و کراک،طول درمان 11 ماه و 15 روز
....................................................................................................................
شعبه کرج:

**آقای حبیب رهجوی آقای کیوانفر،مصرف تریاک،طول درمان 12 ماه و 20 روز
.....................................................................................................................
شعبه شاد آباد:

**آقای شهرام رهجوی آقای اکبری ،مصرف تریاک،طول درمان 13 ماه و 8 روز
**آقای فریدون رهجوی آقای رضا پیرایی ،مصرف تریاک،طول درمان 14 ماه و 5 روز
................................................................................................................
شعبه آکادمی:

**آقای حسن رهجوی آقای ابوالحسنی،مصرف کرک ،شیشه،تریاک،طول درمان 13 ماه و 12 روز
**آقای حسن رهجوی آقای هنربخش،مصرف تریاک،طول درمان 12 ماه
**آقای حمید رهجوی آقای کورش ،مصرف کراک،طول درمان 11 ماه
**آقای مهدی رهجوی آقای علی جلالی ،مصرف تریاک،طول درمان 11 ماه
**آقای علی رهجوی آقای حکیمی ،مصرف شیره و تریاک ، طول درمان 11 ماه و 20 روز (OT)
**آقای رضا رهجوی آقای ابوالحسنی ،مصرف ......،طول درمان 10 ماه و 4 روز

نگارش : همسفر ،ابوالحسني

www.c60.ir