گروه خانواده- از واکنش‌های ناخواسته تا آرامش آگاهانه؛ روایت من از وادی نهم

وقتی برای اولین بار که با مفهوم نقطه تحمل آشنا شدم، تصور می‌کردم نقطه تحمل به این معناست که انسان تا چه اندازه می‌تواند سختی‌ها را تحمل کند و در برابر مشکلات دوام بیاورد؛ اما هرچه بیشتر با وادی نهم در جمعیت احیای انسانی کنگره60 آشنا شدم، متوجه شدم که موضوع بسیار عمیق‌تر از این برداشت اولیه است.

از این وادی یاد گرفتم که هیچ انسانی به‌یک‌باره به نقطه تحمل بالا نمی‌رسد؛ همان‌طور که نمی‌توان انتظار داشت یک درخت یک‌شبه به بار بنشیند، تغییرات در وجود انسان نیز به زمان و تکرار نیاز دارند. وقتی به زندگی خودم نگاه می‌کنم، می‌بینم بسیاری از رفتارهایی که امروز در من وجود دارند، نتیجه سال‌ها تکرار هستند. گاهی در برابر اتفاقی کوچک، واکنش شدیدی نشان می‌دادم و گاهی به‌راحتی از موضوعی که در ظاهر بزرگ به نظر می‌رسید عبور می‌کردم. این تفاوت‌ها به من نشان دادند که نقطه تحمل هر انسانی در مسائل مختلف، متفاوت است.

برای مثال درگذشته وقتی کسی برخلاف میل من رفتار می‌کرد یا سخنی می‌گفت که مطابق خواسته‌ام نبود، خیلی زود ناراحت می‌شدم و ذهنم درگیر آن موضوع می‌شد. گاهی ساعت‌ها و حتی روزها، یک اتفاق کوچک را در ذهن خود مرور می‌کردم؛ اما به‌مرور متوجه شدم اگر قرار باشد با هر سخن و رفتار دیگران آرامشم را از دست بدهم، درواقع اختیار حال خوب خود را به دیگران سپرده‌ام. در اینجا بود که فهمیدم افزایش نقطه تحمل تنها باتحمل کردن اتفاق نمی‌افتد؛ بلکه به آموزش، آگاهی و تمرین نیاز دارد؛ باید یاد بگیرم پیش از واکنش نشان دادن، کمی مکث کنم. یاد بگیرم هر موضوعی ارزش ناراحت شدن و درگیر شدن ذهنی ندارد و همیشه قرار نیست دیگران مطابق خواسته‌ها و تفکرات من رفتار کنند.

یکی از بخش‌های مهم وادی نهم از کتاب «عشق، 14 وادی برای رسیدن به خود» برای من این است که تغییرات باید از نقطه صفر و با گام‌های کوچک آغاز شوند. گاهی از خودمان انتظار داریم در مدت‌زمانی کوتاه تغییر کنیم و زمانی که موفق نمی‌شویم، دچار ناامیدی می‌شویم؛ درحالی‌که وادی نهم به من یادآوری می‌کند همان‌طور که نقطه تحمل در اثر تکرار و گذشت زمان شکل می‌گیرد، برای رسیدن به آرامش و تعادل نیز باید صبور باشم. من در جایگاه یک همسفر متوجه شده‌ام که گاهی تصور می‌کردم با نگرانی و پیگیری زیاد می‌توانم شرایط زندگی را تغییر دهم؛ اما کم‌کم فهمیدم که نگرانی بیش‌ازاندازه نه‌تنها مشکلی را حل نمی‌کند، بلکه خود می‌تواند به نقطه تحمل منفی تبدیل شود.

باید یاد بگیرم به‌جای کنترل دیگران، روی اصلاح خودم کارکنم. به‌جای این‌که همواره منتظر تغییر رفتار اطرافیانم باشم، از خودم بپرسم سهم من در این شرایط چیست. این موضوع برای من بسیار مهم است؛ زیرا گاهی انسان به رفتارهای نادرست خود عادت می‌کند و حتی متوجه نمی‌شود که تا چه اندازه در حال تکرار یک الگوی اشتباه است. از طرف دیگر نقطه تحمل فقط در مسائل منفی شکل نمی‌گیرد؛ همان‌طور که انسان می‌تواند در خشم، ناامیدی و قضاوت به‌مرور نقطه تحمل پیدا کند می‌تواند در محبت، گذشت، صبر و تفکر درست نیز به درجات بالاتری برسد.

اگر هر روز کمی بیشتر مراقب افکار، گفتار و رفتار خود باشم، به‌مرور تغییر را در وجودم احساس خواهم کرد. برای من یکی از زیباترین پیام‌های وادی نهم این است که هیچ تغییری بدون حرکت اتفاق نمی‌افتد. نمی‌توانم سال‌ها رفتاری را تکرار کنم و انتظار داشته باشم با یک تصمیم ناگهانی همه‌ چیز تغییر کند؛ باید از یک نقطه شروع کنم و آرام‌آرام به مسیر خود ادامه دهم.

شاید امروز فقط بتوانم در برابر سخنی ناراحت‌کننده سکوت کنم. شاید فردا بتوانم به‌جای قضاوت کردن، شرایط طرف مقابل را درک کنم و شاید مدتی بعد متوجه شوم اتفاقی که قبلاً آرامشم را برهم می‌زد، دیگر تأثیر گذشته را بر من ندارد. این یعنی نقطه تحمل من در حال تغییر است. من این وادی را فقط درباره تحمل سختی‌ها نمی‌دانم؛ بلکه آن را نقشه‌ای برای شناخت و ساختن خودم می‌بینم. این وادی به من یادآوری می‌کند که مراقب باشم چه چیزهایی را در وجودم پرورش می‌دهم؛ زیرا هر چیزی که به‌طور مداوم تکرار شود، روزی به بخشی از وجود من تبدیل خواهد شد.

امیدوارم بتوانم با آموزش، عمل و تکرار آگاهانه، نقطه تحمل خود را در مسیر ارزش‌ها افزایش دهم و به‌جای این‌که تنها در برابر شرایط زندگی واکنش نشان دهم، با تفکر و آگاهی انتخاب کنم؛ درنهایت از این وادی یاد می‌گیرم که برای رسیدن به تعادل باید از خودم شروع کنم و بدانم مسیر تغییر شاید آهسته باشد، اما اگر درست و پیوسته حرکت کنم، نتیجه آن را در زندگی‌ام خواهم دید.

نویسنده: راهنما همسفر ریحانه (لژیون اول)
ویرایش و ارسال: همسفر عاطفه رهجوی راهنما همسفر یگانه (لژیون دوم) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی قشم