از کشف تا رهایی، میراث علمی مهندس دژاکام

امروز یکشنبه ١۴٠۵/٠٨/١٠ جلسه دهم از دوره دوازدهم سری کارگاه‌های آموزشی خصوصی مسافران کنگره ۶٠ زاهدان با دستور جلسه "بزرگداشت آقای مهندس و دستاوردهای علمی ایشان" به استادی مسافر فرهاد،  نگهبانی مسافر عیدمحمد و دبیری مسافر حمیدرضا ساعت ١٧ آغاز بکار کرد.

خلاصه سخنان استاد :
بزرگداشت مهندس حسین دژاکام و دستاوردهای علمی و پژوهشی ایشان، فرصتی ارزشمند برای بازخوانی مسیری است که با تجربه، تحقیق، آموزش و نگاهی متفاوت به انسان و سازوکارهای جسم و روان او شکل گرفته است. دستاوردهایی که در زمینه درمان اعتیاد، وابستگی به سیگار و کاهش وزن، افق‌های تازه‌ای را در شناخت و بازسازی تعادل جسم و روان پیش روی انسان قرار داده‌اند.

مهندس دژاکام با ارائه نظریه «سیستم ایکس» و ابداع متد درمانی DST، چارچوبی نوین برای شناخت و درمان اعتیاد مطرح کردند. در این نگرش، انسان مجموعه‌ای هماهنگ از اجزای جسمی، روانی و جهان‌بینی است که برای رسیدن به تعادل و سلامتی، نیازمند شناخت دقیق و بازسازی تدریجی است. نظریه سیستم ایکس به مجموعه‌ای از سازوکارهای درونی بدن اشاره دارد که در تنظیم عملکردهای جسمی و روانی نقش اساسی دارند. بر اساس این دیدگاه، اعتیاد موجب اختلال در عملکرد این سیستم می‌شود و بازسازی تدریجی آن می‌تواند زمینه‌ساز درمان و رسیدن به تعادل پایدار باشد.

در ادامه این نگرش، متد DST به‌عنوان روشی برای کاهش تدریجی و کنترل‌شده مصرف مواد مخدر ارائه شد. این روش بر سه اصل اساسی کاهش تدریجی، تقسیم فرآیند درمان به پله‌های زمانی مشخص و در نظر گرفتن زمان کافی برای بازسازی و سازگاری سیستم‌های بدن استوار است. متد DST، علاوه بر درمان وابستگی به مواد مخدر، مبنای شکل‌گیری برنامه‌های درمانی و اصلاح سبک زندگی در حوزه‌های دیگری همچون درمان وابستگی به سیگار و کاهش وزن نیز قرار گرفته است.

بخشی از فعالیت‌های علمی و پژوهشی مهندس دژاکام در مجموعه‌ای با عنوان «چهارده مقاله» گردآوری شده است. این مجموعه شامل موضوعاتی همچون صورت‌مسئله اعتیاد، پروتکل DST و نظریه سیستم ایکس است و بیانگر تلاش ایشان برای ارائه چارچوبی علمی و قابل بررسی در زمینه درمان اعتیاد است. در سال‌های اخیر، ایشان با حضور در کنفرانس‌ها و مجامع علمی بین‌المللی، مقالات و پژوهش‌هایی را در حوزه‌های مختلف ارائه کرده‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به پژوهش‌های مرتبط با کرونا و دی‌ساپ (D.Sap)، سرطان، بیماری ام‌اس و درمان اعتیاد اشاره کرد.

در حوزه پژوهش‌های مرتبط با کرونا، بررسی تأثیر دی‌ساپ، فرآورده‌ای حاصل از تخمیر سیب، بر فرآیندهای التهابی و عوارض ناشی از بیماری کووید-۱۹، از جمله موضوعات مورد توجه بوده است. همچنین در زمینه سرطان، پژوهش‌هایی درباره تأثیر متد DST بر الگوهای بیان ژن در برخی انواع سرطان خون، از جمله لوسمی حاد میلوئیدی و لوسمی لنفوئیدی، و بررسی موضوع مهار متاستاز سرطان سینه مطرح شده است. بررسی بیماری ام‌اس و ارائه دیدگاه‌های پژوهشی درباره این بیماری نیز از دیگر زمینه‌های فعالیت علمی ایشان بوده است. در حوزه درمان اعتیاد نیز مقاله «بینش‌های مولکولی در درمان و بهبودی اعتیاد، پروتکل DST و قدرت ژنومیک» از جمله موضوعات مطرح‌شده در مجامع علمی بین‌المللی است که به بررسی ارتباط فرآیند درمان اعتیاد با سازوکارهای مولکولی و ژنتیکی می‌پردازد. بخشی از این پژوهش‌ها نیز در مجلات علمی بین‌المللی منتشر شده‌اند که نشان‌دهنده تلاش برای گسترش مطالعات و بررسی‌های علمی در زمینه‌های مرتبط با درمان و سلامت است.

یکی دیگر از دستاوردهای مهندس دژاکام، طراحی و توسعه روش درمان وابستگی به سیگار در کنگره ۶۰ است. این روش که از تجربه شخصی ایشان پس از یک عارضه قلبی در سال ۱۳۹۰ آغاز شد، بر مبنای اصول متد DST و کاهش تدریجی وابستگی به نیکوتین شکل گرفت. در این روش، آدامس نیکوتین به‌عنوان جایگزینی کنترل‌شده برای سیگار مورد استفاده قرار می‌گیرد و مقدار مصرف آن، متناسب با میزان وابستگی فرد، به‌تدریج کاهش می‌یابد. فرآیند درمان در قالب «لژیون ویلیام وایت» و با بهره‌گیری از آموزش، حمایت گروهی و برنامه‌ریزی تدریجی انجام می‌شود. هدف این روش، بازسازی تعادل بدن و دستیابی به رهایی پایدار از وابستگی به سیگار است.

در ادامه نگرش سیستماتیک مهندس دژاکام به انسان، روش کاهش وزن و اصلاح تغذیه نیز با هدف بازگرداندن تعادل به جسم و اصلاح سبک زندگی ارائه شده است. اصول این روش در کتاب «ساختمان جسم و کاهش وزن» شرح داده شده و بر شناخت عملکرد بدن و اصلاح عادت‌های غذایی تأکید دارد. این روش بر سه اصل ساده و کاربردی استوار است که شامل مصرف تخم‌مرغ در وعده صبحانه، مصرف سالاد پیش از ناهار و شام و انجام پیاده‌روی و فعالیت بدنی منظم می‌شود. در این رویکرد، برخلاف بسیاری از رژیم‌های متداول، تأکید اصلی بر کالری‌شماری یا حذف وعده‌های غذایی نیست، بلکه بر متعادل و متناسب بودن مقدار و نوع غذا، اصلاح عادت‌های غذایی و ایجاد نظم در سبک زندگی است. این برنامه در قالب «لژیون تغذیه سالم» اجرا می‌شود و هدف آن، دستیابی به وزن مناسب، بهبود کیفیت زندگی و ایجاد تعادل پایدار در جسم است.

دستاوردهای مهندس حسین دژاکام را می‌توان تلاشی مستمر برای شناخت بهتر انسان، سازوکارهای جسم و روان و ارائه راهکارهایی برای بازگشت به تعادل دانست. از صورت‌مسئله اعتیاد و نظریه سیستم ایکس تا متد DST، درمان وابستگی به سیگار و روش کاهش وزن، همگی در راستای گسترش نگرشی قرار دارند که بر آموزش، تجربه، پژوهش و بازسازی تدریجی انسان تأکید می‌کند. بزرگداشت ایشان، تنها یادآوری دستاوردهای گذشته نیست، بلکه فرصتی برای شناخت مسیر پژوهش، بررسی نتایج، تبادل تجربه و ادامه حرکت در جهت توسعه دانش و خدمت به انسان است.

نگارش : مسافر مجتبی (لژیون چهارم راهنما آقای سعید)
عکس و ارسال : مسافر رامین (لژیون یکم راهنما آقای جواد)