اعتیاد فقط مصرف یک ماده نیست

جلسه اول از دوره نوزدهم کارگاه‌های آموزشی خصوصی همسفران کنگره۶۰ نمایندگی جواد به استادی ایجنت همسفر مریم، نگهبانی همسفر فاطمه و دبیری همسفر طاهره با دستور جلسه «صورت مسئله اعتیاد» روز یک‌شنبه ۵ مهر ماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۷:۰۰ آغاز به کار کرد.

خلاصه سخنان استاد:

دستور جلسه امروز درباره «صورت مسئله اعتیاد» است. فکر می‌کنم همه شما در سه جلسه تازه‌واردین، حتماً این موضوع را از راهنمای تازه‌واردین شنیده‌اید و با آن آشنا شده‌اید که اصلاً کار کنگره۶۰ بر چه مبنا و اصولی است، ما در کنگره۶۰ چه کاری باید انجام دهیم و چه اتفاقی باید بیفتد تا یک شخص مصرف‌کننده به درمان قطعی و کامل برسد؟

صورت مسئله اعتیاد از سه کلمه تشکیل شده است. کلمه اول صورت، چیزی است که ما از طریق آن شناخت پیدا می‌کنیم؛ اگر صورت انسان‌ها را نبینیم، شناختی نسبت به آن‌ها پیدا نمی‌کنیم و نمی‌توانیم افراد مختلف را از یکدیگر تشخیص دهیم.

کلمه دوم مسئله؛ یعنی یک موضوع مجهول و ناشناخته که ما باید آن را کشف کنیم. برای کشف یک مجهول باید چه چیزی داشته باشیم؟ نیاز به دانایی و علم داریم. اگر انسان دانایی و علم لازم را نداشته باشد، نمی‌تواند یک مجهول را به معلوم تبدیل کند.

کلمه سوم اعتیاد که در معنای عام؛ یعنی تکرار کردن و عادت کردن. ما این کلمه را در زندگی روزمره هم زیاد به کار می‌بریم؛ به‌عنوان مثال می‌گوییم فلانی معتاد به گوشی، تلویزیون یا بازی کردن است، در اینجا اعتیاد بیشتر به معنای تکرار یک رفتار است؛ اما چرا انسان به سمت تکرار یک رفتار می‌رود؟

برای مثال وقتی من زیاد از گوشی استفاده می‌کنم، مواد شیمیایی و انتقال‌دهنده‌های عصبی درونی بدن مثل دوپامین و سروتونین تحت تأثیر قرار می‌گیرند، بدن به این شرایط عادت می‌کند و به‌تدریج به شکلی شرطی می‌شود که با انجام آن رفتار این مواد درونی افزایش پیدا کنند؛ اما زمانی که آن رفتار متوقف می‌شود، این روند تغییر می‌کند و فرد دوباره تمایل پیدا می‌کند که آن کار را انجام دهد.

وقتی در کنگره۶۰ از کلمه اعتیاد صحبت می‌کنیم، منظور ما یک مفهوم تخصصی‌تر به معنای جایگزینی است. همان‌طور که بعضی عوامل می‌توانند باعث تحریک و افزایش تولید مواد شیمیایی درونی بدن شوند، مصرف مواد مخدر نیز به‌تدریج باعث می‌شود مواد بیرونی جایگزین مواد طبیعی و درونی بدن شوند؛ در نتیجه سیستم تولید مواد طبیعی بدن کم‌کار و در نهایت دچار اختلال می‌شود.

شناخت و بیان صورت مسئله اعتیاد یکی از دستاوردهای بسیار مهم مهندس حسین دژاکام است. ایشان روش DST یا همان کاهش تدریجی مصرف مواد را ابداع کردند و این روش را ابتدا روی خودشان و سپس با بررسی و تجربه در کنگره۶۰ به کار گرفتند.

در این روش همان‌طور که مصرف مواد به‌تدریج در فرد افزایش پیدا کرده و سیستم طبیعی بدن را از تعادل خارج کرده است، باید مصرف مواد نیز به‌صورت تدریجی و حساب‌شده کاهش پیدا کند تا فرصت بازسازی و راه‌اندازی دوباره سیستم‌های طبیعی بدن فراهم شود.

اگر از یک شخص مصرف‌کننده بپرسیم: آیا دوست داشتی معتاد شوی؟ تقریباً هیچ‌کس پاسخ مثبت نمی‌دهد. معمولاً فرد در ابتدا مقدار کمی مواد مصرف می‌کند؛ اما به‌تدریج مجبور می‌شود میزان مصرف خود را افزایش دهد. هرچه مصرف مواد بالاتر می‌رود، تولید مواد طبیعی بدن پایین‌تر می‌آید تا جایی که سیستم تولید مواد درونی بدن دچار اختلال جدی می‌شود.

بنابراین نمی‌توانیم فقط به فرد بگوییم اراده نداری که مواد را کنار بگذاری یامسئولیت‌پذیر نیستی وقتی سیستم طبیعی بدن فرد از تعادل خارج شده، موضوع فقط اراده نیست، بدن او نیز دیگر شرایط طبیعی گذشته را ندارد. اعتیاد علاوه بر عکس‌العمل‌های آشکار، عکس‌العمل‌های پنهان هم دارد.

وقتی فرد می‌خواهد مصرف مواد را کنار بگذارد، ممکن است با مشکلاتی مثل بی‌خوابی، افسردگی، بی‌قراری، میل به گریه و مشکلات روحی و جسمی مختلف روبه‌رو شود. در کنگره۶۰ برای این مسائل راهکار مشخصی ارائه شده و با روش DST و در یک دوره ۱۱ ماه به بدن فرصت داده می‌شود تا به‌تدریج سیستم‌های طبیعی خود را بازسازی کند.

ما در کنگره۶۰ با استفاده از داروی OT و روش کاهش تدریجی یا همان DST، مصرف مواد را به‌صورت معکوس و حساب‌شده کاهش می‌دهیم. به‌تدریج مقدار مصرف پایین می‌آید تا فرد از وضعیت مصرف‌کننده بودن خارج شود و سیستم جسمی او فرصت پیدا کند دوباره به سمت تعادل حرکت کند.

به نظر من یکی از مهم‌ترین نکاتی که در صورت مسئله اعتیاد یاد می‌گیریم این است که اعتیاد فقط مصرف یک ماده نیست؛ بلکه یک بیماری و اختلال در سیستم‌های مختلف جسم است که باید صورت مسئله آن را به‌درستی بشناسیم تا بتوانیم برای درمانش راهکار مناسبی پیدا کنیم.

مواد مخدر وقتی وارد بدن و مغز می‌شوند، روی سیستم‌های مختلف اثر می‌گذارند و نظم طبیعی بدن را بر هم می‌زنند؛ درست مثل اینکه چیزی وارد یک سیستم منظم شود و نظم آن را به‌هم بریزد.‌ به همین دلیل، در کنگره۶۰ ابتدا صورت مسئله اعتیاد شناخته شد و بعد برای آن راهکار ارائه شد. وقتی صورت مسئله را درست بشناسیم، می‌توانیم مسیر درمان را هم درست پیدا کنیم.

در نهایت مطلبی که برای من اهمیت دارد این است که بدانم درمان اعتیاد با زور، اجبار و فقط با تکیه بر اراده اتفاق نمی‌افتد؛ بلکه باید جسم، روان و جهان‌بینی فرد به‌تدریج به تعادل برسد تا بتواند به درمان واقعی و پایدار دست پیدا کند.

در ابتدای جلسه همسفر فاطمه و همسفر طاهره نگهبان و دبیر دوره جدید به رسم کنگره از نگهبان و دبیر دوره قبل با اهدای پاکت قدردانی به عمل آوردند. ضمن عرض خداقوت خدمت نگهبان و دبیران دوره قبل، برای همسفر فاطمه و دبیرانشان دوران خدمتی پرباری از خداوند طلب می‌کنیم.

تقدیر از اعضاء لژیون سردار

رهایی ۳۰ سی‌دی و ۴۰ سی‌دی 

مرزبانان کشیک: همسفر زینب و مسافر حمید
تایپیست: راهنمای تازه‌واردین همسفر مهدیه
عکاس: همسفر مریم رهجوی راهنما همسفر امیره (لژیون هشتم)
ارسال: مرزبان خبری همسفر فاطمه
همسفران نمایندگی جواد گلپایگان