صورت مسئله شروع یک مسیر است

وقتی از «صورت مسئله اعتیاد» صحبت می‌کنیم، به نظر من اولین قدم این است که بدانیم دقیقاً با چه مسئله‌ای روبه‌رو هستیم. شاید در نگاه اول اعتیاد فقط به معنای مصرف مواد باشد؛ اما با آموزش‌هایی که در کنگره‌۶۰ گرفتم، متوجه شدم که موضوع بسیار عمیق‌تر از این است.

مصرف مواد در طول زمان می‌تواند روی جسم، روان و رفتار انسان تأثیر بگذارد. وقتی مصرف ادامه پیدا می‌کند، بدن به‌تدریج با حضور ماده سازگار می‌شود و عملکرد طبیعی بعضی از سیستم‌های بدن دچار اختلال می‌شود. اینجا بود که من متوجه شدم قضاوت کردن یک مصرف‌کننده با این جمله که «اگر بخواهد، می‌تواند ترک کند»، شناخت کاملی از صورت مسئله نیست.

از طرف دیگر، اعتیاد فقط مسئله فرد مصرف‌کننده نیست؛ خانواده هم تحت تأثیر آن قرار می‌گیرد. خانواده ممکن است سال‌ها با نگرانی، ترس، خشم، بی‌اعتمادی و انتظار زندگی کند. گاهی اعضای خانواده آن‌قدر درگیر تغییر دادن مسافر می‌شوند که خودشان را فراموش می‌کنند. من هم مدتی فکر می‌کردم اگر بیشتر مراقبت کنم، بیشتر تذکر بدهم یا بیشتر کنترل کنم، می‌توانم شرایط را تغییر بدهم؛ اما به‌مرور فهمیدم که این روش نه‌تنها کمکی نمی‌کند، بلکه ممکن است آرامش خودم را هم از بین ببرد.

موضوع دیگری که در شناخت صورت مسئله برای من اهمیت پیدا کرد، زمان بود. اعتیاد معمولاً در یک روز به وجود نمی‌آید که انتظار داشته باشیم در یک روز هم برطرف شود. وقتی جسم و روان انسان در مدت طولانی تحت تأثیر مصرف قرار گرفته‌اند، بازسازی و رسیدن به تعادل نیز نیازمند زمان، آموزش و یک مسیر مشخص است. بنابراین، صبر کردن برای من فقط تحمل کردن نبود؛ بلکه بخشی از درمان و آموزش خودم شد.

برای من، شناخت صورت مسئله اعتیاد باعث شد سؤال‌هایم تغییر کند. قبلاً بیشتر می‌پرسیدم: «چرا این کار را می‌کند؟ چرا خودش را تغییر نمی‌دهد؟ چرا من باید این شرایط را تحمل کنم؟» اما امروز بیشتر به این فکر می‌کنم که «من چه چیزی را باید یاد بگیرم؟ مسئولیت من در این شرایط چیست؟ چگونه می‌توانم به‌جای واکنش‌های عجولانه، درست‌تر رفتار کنم؟»

به نظرم یکی از مهم‌ترین نتایج شناخت صورت مسئله همین است که انسان از واکنش‌های احساسی فاصله می‌گیرد و به سمت شناخت و آموزش می‌رود. وقتی مسئله را نمی‌شناسیم، ممکن است با نیت خوب، رفتار اشتباهی انجام دهیم؛ اما وقتی شناخت بیشتری پیدا می‌کنیم، می‌توانیم انتخاب‌های آگاهانه‌تری داشته باشیم.

شاید مهم‌ترین تغییری که در من اتفاق افتاده این باشد که دیگر اعتیاد را فقط از بیرون نگاه نمی‌کنم. فهمیده‌ام که پشت رفتارهای یک انسان، مجموعه‌ای از عوامل جسمی، روانی و شرایط زندگی وجود دارد و برای کمک واقعی، باید این مجموعه را بهتر شناخت.

به همین دلیل، من صورت مسئله اعتیاد را شروع یک مسیر می‌دانم؛ مسیری که در آن قرار نیست فقط مسافرم تغییر کند. من هم باید تغییر کنم، آموزش ببینم، صبر کنم، مسئولیت خودم را بپذیرم و یاد بگیرم که هر انسانی برای رسیدن به تعادل، مسیر و زمان خودش را دارد.

نویسنده: همسفر طاهره رهجوی راهنما همسفر معصومه(لژیون اول)
عکاس: همسفر سمیه رهجوی راهنما همسفر ناهید( لژیون چهارم)
ارسال: همسفر لیلا رهجوی راهنما همسفر معصومه( لژیون اول) دبیر سایت
نمایندگی همسفران بروجرد