گروه خانواده _پله‌های رسیدن به فرماندهی خود

دستورجلسۀ «از فرمانبرداری تا فرماندهی» یکی از موضوعات مهم و آموزنده در کنگره ۶۰ است. این دستورجلسه در ظاهر درباره فرمانبرداری و فرماندهی صحبت می‌کند، اما درون آن مفاهیم عمیقی درباره رشد انسان وجود دارد.انسان برای رسیدن به جایگاه فرماندهی نمی‌تواند یک‌باره از نقطه شروع به مقصد برسد. همان‌گونه که برای رسیدن به قله باید پله‌پله حرکت کرد، در مسیر رشد نیز باید مراحل مختلف را طی کنیم.

یکی از مهم‌ترین این مراحل، یادگیری فرمانبرداری صحیح و آگاهانه است. فرمانبرداری درست می‌تواند انسان را برای پذیرفتن مسئولیت‌های بزرگ‌تر آماده کند. به همین دلیل، فرمانبرداری را می‌توان یکی از پایه‌های رسیدن به فرماندهی دانست.

مفهوم فرمانبرداری و فرماندهی
در سی‌دی «از فرمانبرداری تا فرماندهی»، استاد امین دژاکام درباره مفهوم فرمانبرداری و فرماندهی آموزش می‌دهند.در این آموزش، فرماندهی فقط به معنی دستور دادن به دیگران نیست. فرماندهی واقعی زمانی شکل می‌گیرد که انسان بتواند نیروهای درونی و بیرونی خود را هدایت کند. فرماندهی را می‌توان در دو بخش صور آشکار و صور پنهان مورد بررسی قرار داد. در صور آشکار، انسان می‌تواند به اعضای بدن خود فرمان بدهد و آن‌ها فرمان او را اجرا کنند. برای مثال، انسان به دست خود فرمان می‌دهد که چیزی را بردارد و دست نیز این فرمان را اجرا می‌کند.
اما فرماندهی در صور پنهان بسیار عمیق‌تر است و به نیروهای درونی انسان مربوط می‌شود.گاهی انسان تصمیم می‌گیرد کاری را انجام دهد، اما نمی‌تواند تصمیم خود را عملی کند. ممکن است بداند چه کاری درست است، ولی ترس، ناامیدی یا تنبلی مانع حرکت او شود. این مسئله نشان می‌دهد که فرماندهی درونی انسان هنوز نیاز به آموزش و تقویت دارد.

از دست دادن فرماندهی در دوران اعتیاد
در دوران اعتیاد نیز فرد به‌تدریج فرماندهی شهر وجودی خود را از دست می‌دهد. در چنین شرایطی، مواد مخدر می‌تواند جای فرمانده اصلی را بگیرد و بر تصمیم‌های فرد اثر بگذارد.فرد ممکن است بخواهد مصرف را کنترل کند، اما در عمل تحت فرمان مواد و خواسته‌های نفس قرار گیرد. بنابراین، یکی از اهداف درمان، بازگرداندن فرماندهی به خود انسان است.برای رسیدن به این هدف، انسان باید آموزش بگیرد و در مسیر درست حرکت کند.

فرمانبرداری آگاهانه؛ آغاز مسیر رشد
رهجو در ابتدای ورود به کنگره، به دلیل نداشتن تجربه و آگاهی کافی، نیازمند راهنماست. او باید آموزش‌های لازم را دریافت کند و به آن‌ها عمل نماید. این مرحله را می‌توان آغاز فرمانبرداری آگاهانه دانست. فرمانبرداری آگاهانه به معنی کنار گذاشتن تفکر و اختیار نیست؛ بلکه انسان با آگاهی مسیر درست را انتخاب می‌کند و از تجربه افراد باتجربه استفاده می‌نماید .رهجو با گوش دادن، آموزش گرفتن و عمل کردن، به‌تدریج تجربه و دانایی خود را افزایش می‌دهد.

نقش نظم و مسئولیت‌پذیری
در این مسیر، نظم و انضباط نیز نقش بسیار مهمی دارد. حضور منظم در جلسات، رعایت قوانین و انجام مسئولیت‌ها، بخشی از آموزش است .انسان با انجام همین مسئولیت‌های به‌ظاهر ساده، ظرفیت پذیرش مسئولیت‌های بزرگ‌تر را پیدا می‌کند. کسی که نمی‌تواند مسئولیت‌های کوچک خود را انجام دهد، برای مسئولیت‌های بزرگ آمادگی کافی ندارد.بنابراین، فرمانبرداری را می‌توان مانند پله‌ای دانست که انسان را به سمت فرماندهی هدایت می‌کند.دیده‌بان محترم، آقای علی خدامی، نیز در مقاله مربوط به این دستورجلسه به اهمیت حرکت از فرمانبرداری به فرماندهی اشاره کرده‌اند.در این مسیر، رهجو باید از خودفرمانی و تصمیم‌های عجولانه دوری کند و آموزش‌های درست را به اجرا درآورد.

فرماندهی از خود آغاز می‌شود
انسان زمانی می‌تواند فرمانده خوبی باشد که ابتدا بتواند خودش را فرماندهی کند. اگر نتوانم خشم خود را کنترل کنم، هنوز در فرماندهی خودم مشکل دارم. اگر نتوانم به تصمیم درستی که گرفته‌ام عمل کنم، باید روی فرماندهی درونی خود بیشتر کار کنم.فرماندهی واقعی با زور، قدرت‌نمایی و دستور دادن به دیگران به دست نمی‌آید. فرمانده واقعی، قبل از هر چیز، باید خودش الگوی عمل باشد.اگر از دیگران نظم می‌خواهم، باید خودم منظم باشم. اگر از دیگران احترام می‌خواهم، باید خودم احترام گذاشتن را بلد باشم. اگر از دیگران مسئولیت‌پذیری می‌خواهم، ابتدا باید مسئولیت‌های خودم را درست انجام دهم.

جایگاه بالاتر مساوی با مسئولیت بیشتر
در کنگره ۶۰ نیز جایگاه‌ها به‌صورت تدریجی و بر اساس آموزش، تجربه و خدمت شکل می‌گیرند. هیچ فردی بدون طی کردن مراحل لازم نمی‌تواند ظرفیت پذیرش یک جایگاه بزرگ را پیدا کند. هر جایگاه، علاوه بر احترام، مسئولیت و پاسخگویی نیز به همراه دارد.هرچه جایگاه انسان بالاتر می‌رود، مسئولیت او نیز بیشتر می‌شود.بنابراین، نباید برای رسیدن به جایگاه بالاتر عجله داشته باشیم. باید هر پله را به‌خوبی طی کنیم تا ظرفیت پله بعدی را به دست آوریم.اگر انسان بدون ظرفیت لازم به جایگاهی برسد، ممکن است همان جایگاه باعث آسیب او شود.

فرمانبرداری؛ پله‌ای برای رسیدن به فرماندهی
فرمانبرداری صحیح، انسان را کوچک نمی‌کند، بلکه او را برای بزرگ شدن آماده می‌سازد.انسان با فرمانبرداری، نظم، صبر، آموزش‌پذیری و مسئولیت‌پذیری را تمرین می‌کند.آقای مهندس و دکتر امین نیز در آموزش‌های کنگره بر اهمیت آموزش، نظم و مسئولیت‌پذیری تأکید دارند. این آموزش‌ها به ما یاد می‌دهند که رشد انسان باید به‌صورت تدریجی و مرحله‌به‌مرحله باشد.فرمانبرداری و فرماندهی در حقیقت دو مرحله جدا از هم نیستند، بلکه ادامه یک مسیر هستند.انسان ابتدا آموزش می‌گیرد، سپس تجربه می‌کند و در ادامه می‌تواند مسئولیت بیشتری را بر عهده بگیرد.فرماندهی زمانی ارزشمند است که همراه با خدمت و محبت باشد. کسی که به جایگاهی می‌رسد، نباید آن را وسیله‌ای برای برتری نسبت به دیگران بداند.جایگاه باید فرصتی برای خدمت، آموزش و رشد بیشتر انسان باشد.

فرماندهی؛ مسئولیت، خدمت و رشد
در نهایت، دستورجلسه «از فرمانبرداری تا فرماندهی» یک مسیر آموزشی و تکاملی را به ما نشان می‌دهد.این مسیر از آموزش و فرمانبرداری آغاز می‌شود و به مسئولیت‌پذیری و فرماندهی می‌رسد.فرمانبرداری صحیح به انسان کمک می‌کند تا نظم، صبر و ظرفیت لازم را به دست آورد. انسان با آموزش و تجربه یاد می‌گیرد چگونه تصمیم بگیرد و چگونه تصمیم خود را عملی کند.فرماندهی واقعی، قبل از اینکه فرماندهی دیگران باشد، فرماندهی بر خود است.
اگر بتوانیم افکار، احساسات و رفتارهای خود را مدیریت کنیم، قدم بزرگی در مسیر فرماندهی برداشته‌ایم.پس فرمانبرداری پایان راه نیست، بلکه آغاز راهی برای رسیدن به فرماندهی است.امیدوارم بتوانیم ابتدا فرمانده خوبی برای شهر وجودی خودمان باشیم و سپس در هر جایگاهی که قرار گرفتیم، خدمتگزار خوبی برای دیگران باشیم.

منابع
- سی‌دی «از فرمانبرداری تا فرماندهی» ـ دکتر امین.
- مقاله «دستور جلسه از فرمانبرداری تا فرماندهی» ـ دیده‌بان محترم، آقای علی خدامی.
- سخنان آقای مهندس و دکتر امین در کارگاه آموزشی جهان‌بینی کنگره ۶۰ با دستورجلسه «از فرمانبرداری تا فرماندهی».

نویسنده: همسفر دریا، راهنمای تازه واردین
ویرایش و ارسال: همسفر سهیلا دبیر سایت
همسفران نمایندگی هشتگرد کرج