دانایی بدون عمل، فقط باری بر ذهن است

دوازدهمین جلسه از دوره نوزدهم کارگاه‌های عمومی کنگره ۶۰، نمایندگی بنیان مشهد، با نگهبانی مسافر سجاد، استادی راهنما مسافر امین‌الله و دبیری مسافر علی، با دستور جلسه «دانایی، دانایی مؤثر و سواد» روز پنج‌شنبه دوازدهم شهریورماه ۱۴۰۵، ساعت ۱۷ آغاز به کارکرد.
خلاصه سخنان استاد:
سلام دوستان، امین هستم، یک مسافر.
بسیار خوشحالم که در جمع شما حضور دارم. همانطور که می‌دانید دستورجلسه این هفته «دانایی، داناییِ مؤثر و سواد» است. به نظر من، هر بخش از دستورجلسه یک شاخه جداگانه است و باید برای هر یک بطور جداگانه تلاش کرد؛ اما اگر این‌ها را بتوانیم با هم ترکیب کنیم، یک نتیجه فوق‌العاده حاصل خواهد شد.
به نظر من، بهترین الگو در این زمینه، آقای مهندس دژاکام است. هر جا که ایشان نظری را مطرح می‌کنند، بی‌تردید بهترین مرجع و سرمشق برای ما خواهند بود. ایشان همواره این مسائل را به شیواترین و کامل‌ترین شکل ممکن بیان می‌کنند و همین ویژگی، همیشه برایم جذاب بوده است؛ چرا که مفاهیم را چنان روان و ساده توضیح می‌دهند که هر شنونده‌ای، فارغ از سطح دانایی و سواد، به‌راحتی آن را درک می‌کند. این توانایی، برخاسته از دانش و تسلط عمیق آقای مهندس است.

صحبت‌های آقای مهندس درباره‌ی دانایی نشان می‌دهد این موضوع هیچ ربطی به سواد یا حتی ظاهر و لباس ندارد. اوایل ورودم به کنگره، تصور می‌کردم کسی که سواد دارد نمی‌تواند دانا باشد، یا برعکس، کسی که دانایی دارد نمی‌تواند اهل سواد باشد؛ اما با تکرار این دستور جلسه، کم‌کم فهمیدم منظور چیز دیگری است. صرفِ دریافت اطلاعات و انباشتن آن در ذهن، دلیل بر انسان کامل بودن نیست؛ اگر همان اطلاعات در همان‌جا بماند و به کاری گرفته نشود، دانایی مؤثر شکل نمی‌گیرد؛ البته این به‌معنای بی‌تأثیر بودن سواد نیست؛ برای دانا شدن سواد لازم نیست، اما وقتی وجود داشته باشد، تکمیل‌کننده‌ی مسیر است.

بارها دیده‌ام افرادی که دانایی و سواد لازم را نداشته‌اند، نتوانسته‌اند در جایگاه خود اثری بر خود یا جامعه بگذارند؛ پس هرچه دانایی و سواد دانشگاهی در کنار هم باشند، نتیجه کامل‌تر است. بهترین نمونه‌ی این ترکیب، خودِ جناب مهندس است؛ اگر تیزهوشی و سوادش نبود، کنگره هرگز به این جایگاه نمی‌رسید و بی‌شک ضعیف‌تر از امروز بود.
در کنار کارهای روزمره، حجم زیادی داده پیوسته وارد ذهنمان می‌شود؛ اگر همان‌جا بماند و دگرگون نشود، آسیبش از فایده‌اش بیشتر است. این داده‌ها زمانی به کارمان می‌آید که همان توان و انرژی صرف‌شده برای به‌دست‌آوردنش را در «مثلث دانایی» به‌کار بگیریم، تا هم بار کمتری حمل کنیم و هم تخریب کمتری داشته باشیم؛ چراکه ظرفِ ذهن پیوسته در حال پر شدن است و بدون انتقالِ داده، کار روزبه‌روز سخت‌تر می‌شود.

خودم در ابتدای مسیرِ داناییِ مؤثر، بسیار درگیر بودم و نمی‌توانستم اتفاقات را رقم بزنم؛ گمان می‌کردم فقط اتفاقات بزرگ‌اند که اثر می‌گذارند. اما فهمیدم همان روش دی‌اس‌تی، بهترین راه است: مشارکت مداوم در جهان‌بینی و دستور جلسات، و هر بار که تکرار می‌شود، چیز تازه‌ای شکل می‌گیرد. این یک واقعیتِ ملموس است؛ وضعیت رفته‌رفته بهتر می‌شود. امیدوارم در تبدیل دانایی و سواد به داناییِ مؤثر کوشاتر باشیم تا اتفاقات بهتری رقم بخورد.

حرف آخرم خطاب به مسافران سفر اولی است: آمدوشد به کنگره صرفاً برای رفع تکلیف نباشد. چند کار ساده هست که باید پیوسته انجامشان دهیم؛ همان چیزی که به ما گفته شده، یعنی نشستن در جلسات. می‌دانم گاهی حوصله‌سربر می‌شود، اما گوش‌به‌فرمانِ راهنما بودن و پیوستگی در انجام کارها، از خستگی جلوگیری می‌کند. همین محیطی که در آن هستیم، سطح انرژی و خواست ما را بالا می‌برد؛ در حالی‌که صرفاً شنیدن، بدون عمل، خودش رفته‌رفته خسته‌مان می‌کند.

به چند نفر از بچه‌های لژیون گفته‌ام: اگر نسبت به این موضوع بی‌تفاوت باشید، هیچ اتفاقی نمی‌افتد. وظیفه‌ی راهنما رساندنِ این مسائل است، اما اگر جدی گرفته نشود، یا دارویی که برای جسممان تجویز شده درست مصرف نشود، دوباره به نقطه‌ی صفر برمی‌گردیم. آمدن به کنگره بدون هیچ تغییری، بی‌فایده است؛ آنچه اهمیت دارد، در حرکت بودن است. هرکس به‌اندازه‌ی توان و خواستِ خودش تلاش می‌کند و به‌مرورِ زمان، اتفاقات خوب رقم می‌خورد. کافی است حضور داشته باشید، به‌موقع بیایید و در جلسات شرکت کنید. رشد و تغییری که باید اتفاق بیفتد، در نهایت روی خودِ ماست؛ و هرچند تغییر کردن در این وضعیت دشوار است، می‌توانیم از این دورهم‌بودن و از سطح انرژیِ جمع بهره بگیریم. هرچه دقیق‌تر باشیم، متمرکزتر می‌شویم و انرژی بیشتری می‌گیریم.
امیدوارم این اتفاق خوب برای همه شما رقم بخورد. به‌افتخار خودتان.

مرزبان خبری: مسافر هوتن
عکاس: مسافر سید محمد لژیون چهارده
نگارش: مسافر بهروز لژیون یازده
ویرایش و ارسال: مسافر علی لژیون چهارده