مراتب دانایی

جلسه نهم از دوره هفتم کارگاه‌های آموزشی خصوصی همسفران کنگره‌۶۰ نمایندگی آبیک به استادی راهنما همسفر معصومه، نگهبانی همسفر زهرا و دبیری همسفر پروانه با دستور جلسه «دانایی، دانایی مؤثر و سواد» روز دوشنبه 9 شهریور ۱۴۰۵ ساعت ۱۷:۰۰ آغاز به کارکرد.

خلاصه سخنان استاد:

در ابتدا شاکر و سپاسگزار خداوند هستم که این توفیق نصیب بنده شد که در جمع شما عزیزان باشم. از ایجنت، مرزبانان، نگهبان و دبیر محترم سپاسگزارم که اجازه دادند در این جایگاه حضورداشته باشم و آموزش بگیرم. از راهنمای عزیزم تشکر می‌کنم که هر جایگاهی را که در کنگره کسب کنم مدیون زحمات و آموزش‌های ایشان هستم. دستان پرمهرش را می‌بوسم و قدردان زحماتشان هستم. دستور جلسه امروز «دانایی، دانایی مؤثر و سواد» است. در جزوه جهان‌بینی در مورد دانایی و دانایی مؤثر مفصل صحبت شده است. دانایی به معنای تشخیص ماهیت خواسته‌ها در هر شکل و لباسی است؛ قطعاً انسان‌ها خواسته‌های زیادی دارند، خواسته‌ها هم معقول هم غیرمعقول می‌باشند و این دانایی است که ما بتوانیم خواسته‌های معقول را از نامعقول تشخیص دهیم.

در جزوه جهان‌بینی مثلث دانایی مطرح می‌شود که از سه ضلع تشکیل‌شده است (تجربه تفکر و آموزش) است؛ یعنی اگر من یاد بگیرم که خوب تفکر کنم، آموزش بگیرم و تجربه کسب کنم و همین‌طور از تجربیات دیگران استفاده کنم و می‌توانم ذره‌ذره بر دانایی خودم بیفزایم؛ در مقابل مثلث دانایی، مثلث جهالت قرار دارد که اضلاع آن (ترس، منیت و ناامیدی) است. ترس جلوی تفکر را می‌گیرد و ما دیگر نمی‌توانم آموزش بگیرم؛ همین‌طور اگر دچار ناامیدی شوم نمی‌توانم تجربه کسب کنم.

در جزوه جهان‌بینی درباره‌ی مراتب نفس نیز صحبت شده است؛ نفس اماره، لوامه و مطمئنه. زمانی که قدرت در دستان نفس اماره باشد با ابزارهایی که همان مثلث جهالت است اجازه نمی‌دهد دانایی من افزایش پیدا کند و جلوی رشد دانایی من را می‌گیرد؛ درواقع هدف نیروهای منفی و بازدارنده یا اماره این است که جلوی افزایش دانایی من را بگیرد، ما می‌توانیم با تربیت نفس با بالا بردن آگاهی‌مان، تزکیه و پالایش نماییم و ذره‌ذره بر آگاهی‌مان بیفزاییم و از نفس اماره وارد نفس لوامه و در ادامه وارد نفس مطمئنه شویم و هرچه این تزکیه و پالایش و آگاهی زیاد شود ما می‌توانیم از نفس اماره عبور کنیم. انسان‌های خیلی اندکی هستند که وارد نفس مطمئنه شده‌اند؛ ولی آن‌هایی که در این مرحله هستند نه اینکه خواسته‌ی نامعقول نداشته باشند، خواسته‌های نامعقول همیشه وجود دارند؛ ولی آن‌ها یاد گرفته‌اند که به آن دسته از خواسته‌هایی که نامعقول هستند نه بگویند و انجام ندهند.

دانایی مؤثر یعنی چه؟ مثلث دانایی (تجربه، تفکر و آموزش) هر سه ضلعش باهم رشد کند، درواقع یک مثلث متساوی‌الاضلاع را تشکیل دهند. ممکن است من کنگره بیاییم، تفکر کردن را یاد بگیرم؛ ولی قسمت تجربه من با مشکل مواجه باشد، تجربه را کسب نکنم یا از تجربیات راهنمایم استفاده نکنم یا به عبارتی سرم را با سر راهنمایم عوض نمی‌کنم و با سَر خود جلو می‌روم. ممکن است خوب تفکر کردن را بلد باشم، تجربه را هم کسب کرده باشم؛ ولی منیت داشته باشم و منیت من اجازه ندهد که آموزش پذیر باشم؛ باز در اینجا مثلث دانایی من نامتقارن رشد می‌کند و به دانای مؤثر نمی‌رسم. موضوع دیگری این است که من به دانایی رسیده‌ام حالا باید بتوانم در زندگی خود آن موارد را کاربردی نمایم، در این صورت نیز دانایی من به دانایی مؤثر تبدیل خواهد شد؛ مانند اینکه می‌دانم که پرخوری بد است، یا هفته‌ای باید یک سی دی بنویسم، کنگره به‌موقع بیایم و به‌موقع بروم، تنبلی نکنم و همه این‌ها را می‌دانم؛ ولی در مرحله دانایی مانده‌ام و باز دانایی من به دانای مؤثر تبدیل نخواهد شد.

یک جمله از استاد سردار که در کتاب ۶۰ درجه آمده است که می‌فرمایند: « میزان دانایی سواد نیست، تمدن نیست، مانند انسانی بودن به لباس پوشیدن نیست؛ بایستی انسانی اندیشید.» در اینجا به قسمت سوم دستور جلسه اشاره می‌کند که سواد هیچ ربطی به دانایی ندارد. یکی ممکن است از تحصیلات بالایی برخوردار باشد؛ ولی در کنار آن دانایی نداشته باشد؛ یعنی ازنظر سواد خیلی خوب و عالی باشد؛ ولی در کنار آن سواد و تحصیلات باید آن دانایی را هم داشته باشیم.

به گفته آقای مهندس، دانایی یعنی علم و هنر زندگی کردن؛ یعنی من بلد باشم که چگونه زندگی کنم؛ به عبارتی خود زندگی کنم و بگذارم که دیگران نیز زندگی کنند و بتوانم از لحظه‌به‌لحظه زندگی‌ام لذت ببرم. بدانم که در این زندگی چه می‌خواهم بتوانم اهدافم را دنبال کنم، داناییم را افزایش دهم و درنهایت به آن هدف نهایی که تکامل انسان‌ها است برسم. انشالله که همه ما بتوانیم در مسیر زندگی‌مان و مسیر تکامل خود روزبه‌روز بر آن دانایی خود بیفزاییم و بتوانیم طبق این گفته استاد سردار انسان واقعی باشیم و درست بیاندیشیم و درست زندگی کنیم و بتوانیم از زندگی‌مان لذت ببریم.

اهدا لوح اعضای سردا توسط نگهبان لژیون سردار انجام شد

مرزبانان کشیک: همسفر زهرا و مسافر فتح الله
تایپیست: راهنما تازه‌واردین همسفر محبوبه
عکاس: راهنما تازه‌واردین همسفر طاهره
ویرایش و ارسال: مرزبان خبری همسفر زهرا
همسفران نمایندگی آبیک