انسان برای شناخت واقعی خود به سفر نیاز دارد

در دعای کنگره۶۰ می‌خوانیم: «خداوندا، ما را با روشنایی‌ها آشنا گردان.» این جمله به نوعی به فرمان عقل اشاره دارد؛ یعنی بتوانیم با شناخت و آگاهی، کارهای معقول و درست را انجام دهیم.
ما در این جهان سفری را آغاز کرده‌ایم که می‌توان آن را به یک مثلث تشبیه کرد. یک ضلع این مثلث، سفر در بُعد مکان است؛ مانند سفر کردن از شهری به شهر دیگر. ضلع دوم، سفر در بُعد زمان است؛ مانند عبور از دوران کودکی و رسیدن به نوجوانی، جوانی و سپس بزرگسالی. این دو نوع سفر برای همه انسان‌ها قابل درک است و همه ما به‌نوعی آن‌ها را تجربه می‌کنیم.

اما ضلع سوم، سفر درونی است؛ سفری که شاید برای همه قابل درک نباشد. این سفر، حرکت انسان از یک جایگاه درونی به جایگاهی دیگر است؛ برای مثال، رسیدن از نفرت به عشق، از ترس به شجاعت، از ناآگاهی به آگاهی و از ناامیدی به امید. انسان برای شناخت واقعی خویشتن به این سفر نیاز دارد.

عده‌ای به این سفر درونی اعتقادی ندارند و زندگی را تنها در خوردن، خوابیدن و تولیدمثل خلاصه می‌کنند. این افراد ممکن است تصور کنند که زندگی فقط به همین جهان و کره زمین محدود می‌شود، در حالی که هستی بسیار گسترده‌تر از آن چیزی است که ما با حواس ظاهری خود درک می‌کنیم.

تمام اعضاء کنگره۶۰ به نوعی در حال انجام این سفر درونی هستند؛ سفری که هدف آن شناخت بیشتر خود، شناخت جهان پیرامون و حرکت به سوی تکامل است.

گاهی تصور می‌کنیم اگر نیروهای منفی و بازدارنده در زندگی ما وجود نداشتند، زندگی مانند بهشت می‌شد و هیچ مشکلی نداشتیم. اما اگر نیروهای بازدارنده وجود نداشتند، شاید انسان هرگز به درک بسیاری از مفاهیم هستی نمی‌رسید. همان‌طور که کسی که گرسنگی را تجربه نکرده باشد، نمی‌تواند لذت سیری را به‌خوبی درک کند، انسان نیز بسیاری از ارزش‌ها را از طریق تجربه مشکلات و سختی‌ها می‌آموزد. این نیروهای بازدارنده می‌توانند زمینه‌ای برای تصفیه، پالایش و رشد انسان فراهم کنند.
بنابراین مشکلات زندگی نباید به سد راه ما تبدیل شوند. نباید با کوچک‌ترین مشکلی ناامید شویم یا از خداوند روی برگردانیم. مشکلات بخشی از مسیر هستند و نحوه برخورد ما با آن‌هاست که می‌تواند باعث رشد و آگاهی ما شود.

گاهی ما در قالب دعا از خداوند خواسته‌هایی داریم که ممکن است نامعقول باشند یا بدون توجه به عملکرد خود، انتظار داشته باشیم دعاهایمان اجابت شوند. در حالی که اجابت دعا تنها به خواستن وابسته نیست؛ عملکرد و حرکت درست انسان نیز اهمیت زیادی دارد. وقتی در مسیر صحیح حرکت کنیم و مسئولیت اعمال خود را بپذیریم، زمینه برای رسیدن به خواسته‌های معقول نیز فراهم می‌شود.

آموزش‌های کنگره۶۰ نیز بر پایه اصولی استوار است که با گذشت زمان و تغییر دیدگاه افراد، دچار تغییرات اساسی نمی‌شود؛ همان‌گونه که در متون الهی مانند قرآن، اصول و مفاهیم بنیادی ثابت هستند. در مقابل، در بسیاری از نظریه‌های فلسفی و علمی ممکن است یک فیلسوف یا اندیشمند نظریه‌ای را مطرح کند و بعدها اندیشمند دیگری آن را رد یا اصلاح کند. این نشان می‌دهد که بسیاری از دیدگاه‌های بشری در طول زمان قابل تغییر هستند.

یکی از موضوعات مهم در شناخت انسان، توجه به صور پنهان او است. برخی دیدگاه‌ها تنها به بُعد ظاهری و جسمانی انسان توجه می‌کنند و برای مسائلی مانند روان و ابعاد درونی انسان تعریف کاملی ارائه نمی‌دهند.

گاهی گفته می‌شود که «انسان حیوان ناطق است»، اما این تعریف نمی‌تواند تمام ابعاد وجودی انسان را بیان کند. در آموزش‌های الهی، انسان جایگاه متفاوتی دارد؛ خداوند از روح خود در انسان دمیده است و وجود انسان تنها به جسم و ویژگی‌های ظاهری او محدود نمی‌شود. در وجود انسان، روح، عقل، دانش و نیروهای درونی وجود دارند و انسان با بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها می‌تواند مسیر رشد و تکامل خود را طی کند.

در نهایت، سفر درونی همان مسیری است که انسان را از تاریکی به روشنایی، از جهل به دانایی و از ضدارزش‌ها به ارزش‌ها می‌رساند. این سفر ممکن است دشوار باشد، اما هر مرحله از آن می‌تواند فرصتی برای شناخت بیشتر خود و هستی باشد. مهم این است که در این مسیر، مشکلات را بهانه‌ای برای توقف قرار ندهیم و با حرکت درست، آموزش و فرمان عقل، به سوی روشنایی‌ها حرکت کنیم.

برداشت از سی‌دی «جام»
نویسنده: همسفر عاطفه رهجوی راهنما همسفر طیبه (لژیون پنجم)
ویرایش و ارسال: همسفر لیلا نگهبان سایت
همسفران نمایندگی محمدی‌پور قم