منیت مانع رشد و یادگیری

مشارکت همسفر ندا:

منیت چیست و چه تأثیری بر زندگی ما دارد؟ منیت یعنی انسان خود را از آنچه هست بالاتر بداند. منیت یکی از اضلاع «مثلث جهالت» است که سدی در برابر یادگیری و پیشرفت می‌سازد؛ در واقع، راه آموزش دیدن را می‌بندد. منیت ویژگی درونی انسان است که باعث می‌شود فرد بیش از اندازه به «من» و خواسته‌های خود توجه کند. انسان گرفتار در تله‌ منیت، معمولاً می‌خواهد همیشه حق با او باشد و به سختی اشتباهات خود را می‌پذیرد. گاهی منیت چنان پرده‌ای بر دیدگان ما می‌کشد که حتی وقتی می‌دانیم اشتباه کرده‌ایم، نمی‌توانیم از دیگران عذرخواهی کنیم. این وضعیت می‌تواند در روابط خانوادگی، دوستی و حتی محیط کار چالش‌های بسیاری ایجاد کند؛ چرا که وقتی فرد تنها به خواسته‌های خود می‌اندیشد، احساسات اطرافیان را نمی‌بیند و درک نمی‌کند. بسیاری از اختلافات از همین‌جا آغاز می‌شوند؛ از جایی که دو نفر حاضر نیستند کوتاه بیایند یا صدای یکدیگر را بشنوند. منیت مانع رشد و یادگیری است، زیرا فرد مغرور تصور می‌کند همواره بیشتر از دیگران می‌داند. در مقابل، «فروتنی» به ما کمک می‌کند تا اشتباهاتمان را بپذیریم و از تجربه‌ دیگران بهره‌مند شویم. کنترل منیت به معنای کوچک شمردن خود نیست بلکه به این معناست که برای خود و دیگران، به اندازه ارزش قائل باشیم. انسان بالغ کسی نیست که هیچ منیتی نداشته باشد، بلکه کسی است که بتواند آن را مدیریت کند. گاهی یک عذرخواهی ساده می‌تواند رابطه‌ای را نجات دهد که منیت آن را در آستانه‌ نابودی قرار داده بود. گاهی نیز سکوت کردن و شنیدن حرف طرف مقابل، از ساعت‌ها بحث و جدل ارزشمندتر است.

اینجا باید بپرسیم «مثلث جهالت» چیست؟ ترس، منیت و ناامیدی اضلاع مثلث جهالت هستند. شناخت نقاط ضعف خود، یکی از مهم‌ترین راه‌های کاهش منیت است؛ همدلی با دیگران باعث می‌شود دنیا را تنها از زاویه‌ دید خودمان نبینیم. در مقابل، «مثلث دانایی» را داریم که از تجربه، تفکر و آموزش شکل می‌گیرد. اگر انسان بتواند میان عزت‌نفس و منیت تعادل برقرار کند، روابطی سالم‌تر و آرامشی بیشتر خواهد داشت. منیت اگر کنترل نشود، انسان را از کسانی که دوستشان دارد دور می‌کند، اما فروتنی، احترام و پذیرش اشتباهات، زمینه‌ساز رشد و آرامش واقعی است. در نهایت، ارزش انسان به این نیست که همیشه برنده بحث باشد بلکه به این است که بتواند انسان بهتری شود. شاید بزرگ‌ترین پیروزی ما، پیروزی بر منیتی باشد که مانع دوست داشتن، بخشیدن و رشد کردنمان می‌شود. منیت، درک واقعی از جایگاه انسان را می‌گیرد و اجازه نمی‌دهد او به سمت جایگاه بعدی و تعالی حرکت کند.

مشارکت همسر فریبا:

ابتدا، از خداوند بزرگ بسیار سپاسگزارم که نعمت کنگره را در مسیر من قرار داد تا با آموزش‌هایش به خودشناسی برسم. هرگاه ما جایگاه خود را در زندگی، بالاتر از دیگران بدانیم، دچار منیت شده‌ایم. درجه‌ منیت در هر فرد متفاوت است؛ برخی کمتر و برخی بیشتر دچار آن هستند. اگر سطح دانایی ما پایین باشد و ظرفیت لازم را نداشته باشیم، با کسب کوچک‌ترین مقامی شروع به مقایسه خود با دیگران می‌کنیم و همین مقایسه است که منیت را به وجود می‌آورد. برای مثال، پسر من و دوستش هر دو در آزمون مدرسه نمونه شرکت کردند؛ پسر من قبول شد اما دوستش قبول نشد. اگر من این دو را با هم مقایسه کنم و خود را به خاطر این اتفاق بالاتر از دیگران بدانم، این همان منیت است که از پایین بودن سطح دانایی من سرچشمه می‌گیرد. مسئله دیگر در مورد منیت، موضوع «تنفر» است. وقتی ما بیش از حد، از دیگران توقع احترام داشته باشیم، اگر کسی جایگاه ما را نادیده بگیرد یا توقع ما برآورده نشود، به دلیل همین توقعات از آن شخص متنفر می‌شویم.

مشارکت همسفر فریده:

برخی از انسان‌ها وقتی توانایی‌هایی را در خود می‌بینند، شروع به قیاس می‌کنند و اولین نتیجه‌ این کار، منیت است. وقتی انسان خود را با دیگران مقایسه می‌کند، در او تنفر به وجود می‌آید و جایگاه خود را بالاتر از دیگران می‌بیند. برای مثال، ممکن است کسی یک شاگرد باشد، اما چون نمره خوبی گرفته، احساس استادی می‌کند و به همین دلیل انتظار احترام بسیار بالایی از اطرافیان دارد. اگر این احترام یا توجه آن‌گونه که او می‌خواهد نباشد، صفاتی مانند تنفر، حسادت و کینه در او رشد می‌کند. منیت نیز مانند ضد ارزش‌های دیگر از «نادانی» سرچشمه می‌گیرد که یکی از اضلاع جهالت است. هرچه انسان نادان‌تر باشد، منیت در او قوی‌تر است؛ پس دشمن اصلی منیت، «دانایی» است. منیت در نهایت به نابودی می‌انجامد. مثلی وجود دارد که می‌گوید: «اگر به جایی رسیدی و نلرزیدی، مردی». هر کسی در هر جایگاهی ممکن است منیت را تجربه کند؛ چه در سیاست، چه در توان مالی و حتی در معنویات. اما در کنگره ۶۰، کمتر کسی منیت دارد؛ زیرا هر چه جایگاهشان بالاتر می‌رود، دانایی آن‌ها هم بیشتر می‌شود.

منیت مانند موریانه است که درون انسان را می‌خورد و نابود می‌کند. من به‌عنوان یک همسفر باید بسیار روی خودم کار کنم و از همسفران و راهنمایان کمک و الگو بگیرم؛ چرا که آن‌ها الگوهای بی‌نقص هستند. هر انسانی، حتی برای زمان کوتاهی، منیت را تجربه می‌کند. من خودم سه سال پیش، در حالی که سی‌دی‌هایم را می‌نوشتم و پیش می‌رفتم، ناگهان متوقف شدم. وقتی دوباره به خودم نگاه کردم، دریافتم که در همان لحظات دچار منیت شده بودم و با خود می‌گفتم: «من در کنار یک مسافر، بسیار خوب هستم»؛ و همین تصور باعث شد مدتی نتوانم سی‌دی بنویسم. در هر جایگاهی که باشی، اگر منیت در وجودت رخنه کند، در وضعیت دشواری قرار می‌گیری و از آن جایگاه، به بدترین شکل به جایگاهی پایین‌تر کشیده می‌شوی. من در نزدیکی‌های خود دیدم خانواده‌های بزرگی بودند که تنها به دلیل منیت، نابود شدند. در کنگره، برای اینکه دچار منیت نشویم، باید خدمت کنیم و تمام آموزش‌ها را به خوبی در زندگی خودمان عملی کنیم. منیت جز نابودی، نتیجه‌ خوبی ندارد.

مشارکت همسفر الهام:

با کارکردن این سی‌دی؛ یاد گرفتم که پیش از هر چیز، بدانم جایگاه اصلی من کجاست و همچنین توانستم شناخت کلی و درستی از خودم داشته باشم. با توجه به استعداد و مهارتی که به صورت ذاتی دارم و یا کسب کرده‌ام، هیچ‌کدام نباید باعث غرور و منیت در من شود، بلکه باید در مسیر درست به کار گرفته شوند و سعی کنم آن‌ها را به دیگران نیز بیاموزم. در واقع، شاید همین مهارت‌ها باشند که من را در مسیر رسالتم قرار دهند. منیت، علاوه بر پیامدهای منفی که استاد امین در سی‌دی به آن‌ها اشاره کردند، می‌تواند سدی در برابر آموزش، رشد، یادگیری و پیشرفت من در همان زمینه باشد. برای مثال، اگر فکر کنم در زمینه‌ موسیقی مهارتی فوق‌العاده نسبت به دیگران دارم، دیگر قدمی برای بهتر شدن برنمی‌دارم. تمام این‌ها از نادانی من سرچشمه می‌گیرد؛ زیرا اگر به سطحی از آگاهی و دانایی رسیده باشم که جایگاه واقعی خودم را تشخیص دهم، دیگر تایید و تشویق اطرافیان و انرژی مثبتی که از این طریق به دست می‌آورم، برایم مشکل‌ساز نخواهد بود. در آن صورت، دچار اعتمادبه‌نفس کاذبی نمی‌شوم که خود را برتر از دیگران ببینم و وارد بازی مقایسه کردن خود با دیگران بشوم. یا با توقعات بی‌جا در مقابل دیگران گارد بگیرم تا جایی که خشم، کینه، نفرت و حسادت جایگزین آرامش من شود و با تندی یا کنایه به دیگران؛ ناخودآگاه مانع جذب انرژی‌های مثبت در زندگی‌ام گردم. در حالی که همین مهارت مثبت می‌توانست برایم حال و احساس خوبی ایجاد کند و من را در مسیر درست زندگی قرار دهد.
‌
منبع: سی‌دی منیت
رابط خبری: همسفر فردوس رهجوی راهنما همسفر طاهره (لژیون نهم)
ارسال: همسفر فاطمه رهجوی راهنما همسفر طاهره (لژیون نهم) دبیر سایت
همسفران نمایندگی خلیج‌فارس بوشهر