عقل فرمانروای عادل

وادی ششم با این جمله آغاز می‌شود: «حکم عقل را در قالب فرمانده، کاملاً اجرا نماییم». به نظر من این وادی یکی از مهم‌ترین و کاربردی‌ترین وادی‌های کنگره۶۰ است، چون به موضوع عقل و فرمانبرداری از آن اشاره می‌کند. من از این وادی یاد گرفتم که عقل، فقط برای دانستن نیست، بلکه برای عمل کردن است.

قبل از آشنایی با این وادی، بارها پیش آمده بود که می‌دانستم چه کاری درست است؛ اما آن را انجام نمی‌دادم. گاهی به خاطر تنبلی، گاهی به خاطر ترس و گاهی فقط به خاطر اینکه انجام ندادن آن کار برایم راحت‌تر بود. این وادی به من نشان داد که دانستن به تنهایی ارزش زیادی ندارد، مگر اینکه بتوانم آن را وارد عمل کنم.

در این وادی عقل به عنوان یک فرمانروای عادل معرفی می‌شود. این تشبیه برای من بسیار قابل درک بود، چون وقتی فرمانروایی در جایگاه درست خود قرار داشته باشد، نظم و آرامش در کشور برقرار می‌شود؛ اما اگر فرماندهی از دست او خارج شود، هرج و مرج به وجود می‌آید. من احساس کردم که در زندگی خودم هم دقیقاً همین اتفاق می‌تواند رخ بدهد.

یکی از مهم‌ترین برداشت‌های من این بود که درون هر انسان دو صدا وجود دارد. یک صدا ما را به صبر، امید، مسئولیت‌پذیری و انجام کار درست دعوت می‌کند و صدای دیگر ما را به عجله، ناامیدی، فرار از مسئولیت و خواسته‌های لحظه‌ای تشویق می‌کند. شاید هر دو صدا همیشه درون ما باشند؛ اما اینکه به کدام یک توجه کنیم، سرنوشت ما را تغییر می‌دهد.

گاهی برایم پیش آمده که تصمیم گرفته‌ام کاری را از فردا شروع کنم؛ اما آن را مدام به تعویق انداخته‌ام. یا زمانی که شرایط سخت بوده، احساس کرده‌ام که دیگر نمی‌توانم ادامه بدهم. وقتی این وادی را خواندم، متوجه شدم که بسیاری از این لحظه‌ها، لحظه‌هایی بوده‌اند که صدای نفس اماره از صدای عقل بلندتر شده است.

نکته‌ای که بیشتر از همه روی من تأثیر گذاشت، این بود که اجرای فرمان عقل از کارهای کوچک آغاز می‌شود. لازم نیست از همان ابتدا تصمیم‌های بزرگ بگیریم. اگر عقل می‌گوید به موقع از خواب بیدار شو، به وظیفه‌ات عمل کن، قولت را فراموش نکن یا وقتت را بیهوده تلف نکن، همان‌ها تمرین فرمانبرداری از عقل هستند. وقتی انسان در همین مسائل ساده موفق شود، کم‌کم توان اجرای تصمیم‌های مهم‌تر را هم پیدا می‌کند.

به نظر من این وادی فقط درباره ترک یک رفتار یا عادت نیست، بلکه درباره ساختن شخصیت انسان است. انسانی که بتواند به فرمان عقل عمل کند، کمتر دچار پشیمانی می‌شود، چون قبل از هر تصمیم، نتیجه آن را می‌سنجد. عقل معمولاً راهی را نشان می‌دهد که شاید در لحظه سخت‌تر باشد، اما در نهایت آرامش بیشتری به همراه دارد.

من از این وادی یاد گرفتم که نباید منتظر شرایط ایده‌آل باشم؛ اگر قرار باشد همیشه همه چیز آماده باشد تا من کار درست را انجام بدهم، شاید هیچ‌وقت تغییر نکنم. رشد واقعی زمانی شروع می‌شود که حتی در شرایط سخت، به فرمان عقل احترام بگذارم.

امروز وقتی به بعضی از رفتارهای گذشته خودم نگاه می‌کنم، می‌بینم بسیاری از آن‌ها نتیجه تصمیم‌های عجولانه بوده است؛ اگر در همان لحظه چند دقیقه بیشتر فکر می‌کردم، شاید انتخاب دیگری انجام می‌دادم. این وادی باعث شده قبل از تصمیم گرفتن مکث کنم و از خودم بپرسم که آیا این انتخاب از روی عقل است یا فقط از روی احساس و هیجان؟

در پایان، وادی ششم به من یاد داد که فرمانبردار بودن از عقل، انسان را ضعیف نمی‌کند، بلکه او را قوی‌تر می‌کند. کسی که بتواند خودش را مدیریت کند، در برابر مشکلات هم استوارتر خواهد بود. امیدوارم بتوانم هر روز بیشتر به صدای عقل نزدیک شوم و با اجرای فرمان‌های کوچک، برای فرمان‌های بزرگ آماده شوم. از خداوند می‌خواهم به من قدرت بدهد که در مسیر ارزش‌ها حرکت کنم و عقل را فرمانده وجود خود قرار دهم.

نویسنده: همسفر منیر رهجوی راهنما همسفر مونا (لژیون اول)
رابط خبری: همسفر مصی رهجوی راهنما همسفر مونا (لژیون اول)
ویرایش و ارسال: راهنمای تازه واردین همسفر الهام نگهبان سایت
همسفران نمایندگی یوسف تهران