دوربین زندگی را روی خودمان تنظیم کنیم

هفتمین جلسه از دوره ششم سری کارگاه‌های آموزشی خصوصی کنگره ۶۰، ویژه مسافران نمایندگی سنایی نیشابور، روز سه‌شنبه با استادی راهنمای محترم، مسافر شمس، نگهبانی مسافر حسین و دبیری مسافر حمزه، با دستور جلسه «قضاوت و جهالت» در تاریخ ۱۴۰۵/۰۴/۱۶ رأس ساعت ۱۷ آغاز به کار نمود.

خلاصه سخنان استاد:
سلام دوستان، شمس هستم،مسافر.خداوند را شاکرم که بار دیگر توفیق حضور در این جایگاه را نصیبم کرد. از نگهبان محترم نیز بابت اعتمادی که به من داشتند تشکر می‌کنم.
دستور جلسه این هفته «قضاوت و جهالت» است. به نظر من، قضاوت یعنی سنجش و محک زدن یک موضوع؛ اینکه انسان بتواند با معیار صحیح، درستی یا نادرستی یک مسئله را تشخیص دهد. اما برای قضاوت کردن، پیش‌نیازهای فراوانی لازم است؛ باید علم، آگاهی و دانایی کافی داشته باشیم.
اگر بخواهیم بین دو نفر قضاوت کنیم، باید اطلاعات کامل از هر دو طرف داشته باشیم. حتی اگر بخواهیم درباره یک نفر نظر بدهیم، باید شرایط زندگی او را بشناسیم؛ بدانیم در چه وضعیتی زندگی می‌کند، چه مسئولیت‌هایی دارد، درآمدش چگونه است، چه مشکلاتی دارد و در چه شرایطی قرار گرفته است. بدون شناخت کامل، قضاوت ما ارزشی ندارد.
اما آقای مهندس می‌فرمایند برای جهالت هیچ پیش‌نیازی لازم نیست. کافی است کنار خیابان بایستیم؛ یک نفر را ببینیم و فوراً درباره او نظر بدهیم. یکی را معتاد می‌دانیم، دیگری را متهم می‌کنیم و درباره افراد مختلف داستان می‌سازیم، بدون اینکه هیچ اطلاعی از واقعیت داشته باشیم.
بعد از این قضاوت نادرست، در ذهن خود دادگاهی تشکیل می‌دهیم، حکم صادر می‌کنیم و حتی رفتارمان را نسبت به آن شخص تغییر می‌دهیم؛ اخم می‌کنیم، کینه به دل می‌گیریم و او را انسانی بد می‌دانیم، در حالی که ممکن است تمام برداشت ما اشتباه باشد.
در دنیای واقعی، برای محاکمه یک انسان، قاضی، وکیل، هیئت منصفه، شاهد و مدارک لازم است و باز هم احتمال خطا وجود دارد؛ اما انسان ناآگاه به‌راحتی درباره دیگران حکم صادر می‌کند.
انسان از ابتدای آفرینش دارای اختیار بوده است و همواره باید انتخاب کند؛ انتخاب مسیر درست یا نادرست. این انتخاب نیز نوعی قضاوت است. برای مثال، انسان انتخاب می‌کند که ورزش کند یا به سمت مصرف مواد برود.
کسی که مسیر ورزش و تلاش را انتخاب می‌کند، شاید راه سخت‌تری داشته باشد، اما در نهایت به سلامتی، آرامش و نشاط می‌رسد. در مقابل، کسی که برای رسیدن به آرامش به مواد مخدر پناه می‌برد، به مرور جسم، سلامتی، جوانی و آرامش خود را از دست می‌دهد و نتیجه‌ای جز تباهی نصیبش نمی‌شود.
قضاوت درباره انتخاب‌های خود، مسئولیت زندگی خودمان است؛ اما قضاوت درباره دیگران، ریشه در جهل و ناآگاهی دارد و پیامدهایی مانند غرور، منیت، کینه و حس برتری را در انسان ایجاد می‌کند.
یکی از بزرگ‌ترین آسیب‌های قضاوت این است که انسان هدف اصلی زندگی خود را فراموش می‌کند و تمام توجهش به زندگی دیگران معطوف می‌شود. به جای اینکه انرژی خود را صرف رشد و سازندگی زندگی‌اش کند، مدام دیگران را زیر نظر می‌گیرد؛ اینکه چه ماشینی خریده‌اند، کجا سفر رفته‌اند یا چگونه زندگی می‌کنند. در نهایت نیز بدون هیچ اطلاعی، آن‌ها را محکوم می‌کند.
آقای مهندس همیشه تأکید می‌کنند که دوربین را روی خودمان تنظیم کنیم، نه روی دیگران.
در کنگره نیز گاهی مسافر یا همسفر به جای بررسی تغییرات خودش، مدام طرف مقابل را ارزیابی می‌کند. انتظار دارد بعد از چند ماه سفر، فرد مقابل کاملاً متحول شده باشد، در حالی که همین که دیگر زباله در خیابان نمی‌ریزد، احترام بیشتری به خانواده می‌گذارد و رفتار مناسب‌تری پیدا می‌کند، یعنی تغییر آغاز شده است و این خود ارزشمند است.
تا زمانی که دوربین ما روی دیگران باشد، پیشرفت واقعی خودمان را نخواهیم دید.
در مورد جهالت، خاطره‌ای همیشه در ذهنم مانده است. یکی از دوستانم که در اداره آگاهی مشهد خدمت می‌کرد، تعریف می‌کرد در جریان پرونده قتل زنی مصرف‌کننده، چند روز از او خبری نبود. پس از جست‌وجو، خانه او را پیدا کردند. وقتی وارد خانه شدند، با صحنه بسیار تلخی روبه‌رو شدند. در خانه تقریباً هیچ وسیله‌ای وجود نداشت؛ فقط چند کارتن روی زمین، چند ظرف، یک پیک‌نیک و وسایل مصرف. دو کودک خردسال چند روز در آن خانه تنها مانده بودند و از شدت گرسنگی حتی بخشی از کارتن‌ها را خورده بودند.
این اتفاق نشان می‌دهد کسی که از روی جهل و ناآگاهی دیگران را قضاوت می‌کند، هرگز از حقیقت زندگی آن‌ها خبر ندارد. اگر دانایی داشته باشیم، متوجه می‌شویم بسیاری از انسان‌ها از روی نیاز، درد و ناآگاهی دچار خطا می‌شوند، نه از روی ذات بد.
هیچ مصرف‌کننده‌ای با کتک، تحقیر یا حذف درمان نشده است. درمان تنها از مسیر آموزش، دانایی و تغییر جهان‌بینی امکان‌پذیر است.
حتی در احکام دینی نیز برای امر به معروف و نهی از منکر، شرط اول شناخت و علم است. یعنی ابتدا باید یقین داشته باشیم که چه چیزی معروف و چه چیزی منکر است و سپس با رعایت شرایط صحیح عمل کنیم، نه اینکه از روی احساس و قضاوت عجولانه دیگران را محکوم کنیم.
بنابراین، اگر مراقب نباشیم، قضاوت کردن ما را از هدف اصلی زندگی دور می‌کند. بهتر است به جای قضاوت دیگران، خودمان را اصلاح کنیم و دوربین زندگی‌مان را روی خودمان نگه داریم.از اینکه به صحبت‌های من توجه کردید، سپاسگزارم.

ضبط صدا مسافر مهدی
عکس مسافر روح الله
تایپ مسافر علی
ویراستاری مسافر بهروز
لینک و انتشار خبر مسافر حمزه