گروه خانواده- وظیفه ما این است که برای روشن ماندن این چراغ تلاش کنیم

هشتمین جلسه از دوره اول جلسات لژیون سردار همسفران کنگره ۶۰ نمایندگی پاسارگاد شیراز با استادی همسفر فرح، نگهبانی همسفر سارا، دبیری همسفر فاطمه سادات با دستور جلسه (وادی چهارم «در مسائل حیاتی؛ به خداوند سپردن، یعنی سلب مسئولیت از خویشتن» و تأثیر آن روی من) روز دوشنبه ۱ تیر ماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۵:۰۰ آغاز به کار کرد.

خلاصه سخنان استاد:
ابتدا از نگهبان جلسه تشکر می‌کنم که مسئولیت این جلسه را به من سپردند. خداوند را شاکر و سپاسگزارم که اعضای کنگره به این سطح از آگاهی، دانش و درک رسیده‌اند که برای روشن ماندن چراغ کنگره تلاش می‌کنند. از دوستانی که در جشن گلریزان تعهدی پذیرفته‌اند، در جایگاه پهلوان، دنور، سردار خواهش می‌کنم به تعهد خود عمل کنند؛ اگر امروز ما به رهایی رسیده‌ایم و از نعمت آموزش‌های کنگره بهره‌مند شده‌ایم، به این دلیل است که روزی دیگران از مال، وقت و توان خود گذشتند تا این بستر فراهم شود. اکنون وظیفه ما این است که برای روشن ماندن این چراغ تلاش کنیم و به تعهدی که بر عهده گرفته‌ایم، عمل نماییم. به قول معروف: «دیگران کاشتند و ما خوردیم، ما بکاریم و دیگران بخورند.» همچنین گفته‌اند: «به عمل کار برآید، به سخن‌دانی نیست.» بنابراین باید از مرحله گفتار عبور کرده و وارد مرحله عمل شویم.

در وادی چهارم آمده است: «در مسائل حیاتی، به خداوند سپردن، سلب مسئولیت از خویشتن است.» برای درک بهتر این موضوع، لازم است تفاوت میان سلب مسئولیت و توکل را بشناسیم. سلب مسئولیت زمانی رخ می‌دهد که انسان وظیفه و مسئولیت خود را رها کند و همه امور را به خداوند واگذار نماید؛ به این امید که بدون تلاش و حرکت، مشکلاتش برطرف شوند. گاهی نیز با گفتن اینکه «این کار از توان من خارج است» یا «من نمی‌توانم»، از زیر بار مسئولیت شانه خالی می‌کنیم. توکل، یعنی انسان ابتدا وظیفه خود را به بهترین شکل ممکن انجام دهد، تلاش نماید و سپس نتیجه را به خداوند بسپارد. سلب مسئولیت رابطه‌ای یک‌سویه است؛ اما توکل رابطه‌ای دوسویه میان انسان و خداوند است. سهم من، تدبیر، برنامه‌ریزی و تلاش است و سهم خداوند، قرار دادن برکت در مسیر حرکت من و عطا کردن آرامش و اطمینان قلبی است تا بتوانم در برابر موفقیت‌ها و شکست‌ها با تعادل و آرامش برخورد کنم. در وادی چهارم همچنین بیان می‌شود که انسان دارای دو هسته است؛ هسته بیرونی یا صور آشکار که همان کالبد فیزیکی و جسم انسان است و هسته داخلی یا صور پنهان که ابعاد غیرقابل مشاهده وجود انسان را در بر می‌گیرد.

در ادامه، درباره نفس صحبت می‌شود. نفس نه جسم است و نه روح؛ بلکه تعیین موجودیت می کند. به بیان دیگر، نفس مشخص می‌کند که یک موجود، انسان است، حیوان است یا گیاه. هر نفس دارای خواسته‌هایی است که می‌توانند معقول یا نامعقول باشند و میزان این خواسته‌ها به سطح دانایی و توانایی فرد بستگی دارد. در کتاب، سه مرتبه برای نفس بیان شده است: نخست، نفس اماره یا نفس امرکننده که بیشتر جنبه حیوانی دارد و از تفکر و تعقل کافی برخوردار نیست. در این مرحله، انسان به‌راحتی دروغ می‌گوید، غیبت می‌کند، به دیگران آسیب می‌رساند و چندان به پیامد رفتار خود نمی‌اندیشد. همان‌گونه که یک حیوان بدون توجه به حقوق دیگران تنها در پی رفع نیاز خود است، فردی که در مرحله نفس اماره قرار دارد نیز صرفاً به خواسته‌های خود توجه می‌کند. مرحله دوم، نفس لوامه یا نفس سرزنشگر است. در این مرحله، انسان تا اندازه‌ای به دانایی و آگاهی رسیده است، اما هنوز به تکامل نرسیده است. ممکن است اشتباه کند، دروغ بگوید یا غیبت نماید؛ اما پس از آن خود را مورد سرزنش قرار می‌دهد. این احساس پشیمانی نشان می‌دهد که از مرحله نفس اماره فاصله گرفته است.

مرحله سوم، نفس مطمئنه است. در این مرتبه، انسان به سطحی از آگاهی و دانایی می‌رسد که نه‌تنها در حضور دیگران، بلکه در خلوت خویش نیز از انجام اعمال نادرست پرهیز می‌کند. او به این درک رسیده است که بدی، در هر شرایطی بد است و نیکی، در هر شرایطی نیکوست. در این مرحله، انسان از کشمکش‌های نفس لوامه عبور کرده و به آرامش و اطمینان درونی دست می‌یابد. خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «یَا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ، ارْجِعِی إِلَى رَبِّکِ رَاضِیَةً مَرْضِیَّةً، فَادْخُلِی فِی عِبَادِی وَادْخُلِی جَنَّتِی.» ای نفس آرام‌یافته، به سوی پروردگارت بازگرد؛ در حالی که تو از او خشنودی و او نیز از تو خشنود است. پس به بهشت من وارد شو. امیدوارم بتوانیم با افزایش دانایی و پذیرش مسئولیت‌های خود، در مسیر رسیدن به نفس مطمئنه گام برداریم.

مرزبان کشیک: همسفر نسرین
عکاس: همسفر فاطمه رهجوی راهنما همسفر مرضیه (لژیون اول)
تایپ: همسفر سمیه رهجوی راهنما همسفر فاطمه (لژیون دوم)
ویرایش و ارسال: راهنمای تازه واردین همسفر زهرا نگهبان سایت
همسفران نمایندگی پاسارگاد