مراتب نفس در انسان

جلسه ششم از دوره پنجم سری کارگاه‌های آموزشی خصوصی کنگره ۶۰ نمایندگی بوئین زهرا، با استادی راهنما مسافر محمدرضا، نگهبانی مسافر احمد و دبیری مسافر محمد با دستور جلسه "وادی چهارم، در مسائل حیاتی به خداوند مسئولیت دادن، یعنی سلب مسئولیت از خویشتن." در روز سه‌شنبه ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ رأس ساعت ۱۷:۰۰ آغاز به‌ کار کرد.

خلاصه سخنان استاد:

سلام دوستان رضا هستم یک مسافر.
از نگهبان و دبیر محترمشان سپاسگزارم که به من فرصت خدمتگزاری در این جایگاه را دادند تا آموزش بگیرم. دستور جلسه این هفته وادی چهارم می‌باشد در «مسائل حیاتی به خداوند سپردن؛ یعنی سلب مسئولیت از خویشتن». برداشت من از این وادی این است که دوربین را به سمت خودم بازگردانم و مسئولیت اعمال خودم را بر عهده بگیرم. حیات به معنی زندگی می‌باشد؛ اینکه به واسطه مصرف مواد مخدر یک سری مسئولیت‌ها از ما سلب شده است، این طبیعی است. زیرا انسان به واسطه مواد مخدر حجابی بر افکار و اندیشه‌اش انداخته می‌شود و مسئولیت های او تقلیل می یابد. همانطور که جناب مهندس می‌فرمایند مسئولیت یک مسیر دو طرفه است، یعنی رفت و آمد دارد.
شما یک خانواده کوچک را در نظر بگیرید که پدر در مقابل این خانواده مسئولیت دارد تا نیازهای اعضای خانواده را در حد ممکن انجام دهد و در تربیت فرزندان سعی و تلاش کند،و  همینطور فرزندان نیز در مقابل پدر و مادر مسئولیت‌هایی دارند. و حتی حکومت نیز در مقابل مردم شامل مسئولیت‌هایی می‌باشد که باید به آنها رسیدگی شود و همینطور مردم نسبت به حکومت. در درجه بالاتر هنگامی که خداوند انسان را خلق نمود مسئولیت آن را پذیرفت و مسئولیتش این است که نعماتش را بر بندگانش جاری بفرماید.

انسان نیز در مقابل پروردگار و هستی‌اش مسئولیت‌هایی را به عهده دارد. زمانی که انسان در مسیر زندگیش در فراز قرار دارد هیچگاه گله مند و شاکی نیست؛ اما زمانی که دچار مشکل می‌شویم و کارهایمان به انجام نمی‌رسد اینجا، فرافکنی می‌کنیم و مسئولیت کارهایمان را به گردن خداوند می‌اندازیم و فکر می‌کنیم که این تقدیر و سرنوشتمان بوده است که خداوند برای ما رقم زده است و هیچ تلاشی نیز برای حل آن مشکل انجام نمی‌دهیم. این کار در واقع راهی گریز است برای فرار از مشکلات و عدم حل آنها. در کنگره نیز عزیزان سفر اولی مسئولیت بزرگی را بر عهده دارند که آن درمان است و من فکر می‌کنم که هیچ مسئولیتی در حال حاضر بیشتر از این امر در اولویت قرار ندارد و عزیزان سفر اولی باید مسئولیت این امر را بپذیرند و در درمان خودشان آن چیزی که مد نظر کنگره هست را به درستی انجام دهند. در اینجا راهنما نیز در مقابل رهجو مسئولیت‌هایی را دارد از جمله آنها این است که باید سر لژیون به موقع حاضر شود،برنامه دارویی رهجو را تنظیم کنم، آموزش درست بدهد و... تا رهجو در طول سفرش دچار مشکل نشود. رهجو نیز ر مقابل وظیفه‌هایی را به عهده دارد زیرا درمانگر اصلی خود رهجو می‌باشد و راهنما تنها راه را به او نشان می‌دهد. از جمله وظایفی که رهجو به عهده دارد این است که باید پروتکلی که راهنما برای او تجویز می‌کند را به درستی انجام دهد.
در وادی چهارم جناب مهندس درباره نفس اماره، نفس لوامه و نفس مطمئنه صحبت می‌کنند؛ پایین‌ترین مرتبه نفس در انسان نفس اماره یا همان امر کننده می‌باشد. زمانی که ما در حال خواندن وادی چهارم می‌باشیم، یاد می‌گیریم که ذره ذره بر روی نفس خودمان کار کنیم. نفس همان چیزی است که تعیین موجودیت می‌کند،پس باید نفس خودمان را به گونه‌ای تربیت کنیم که به طرف ضد ارزش‌ها و مواردی که انسان را به حقارت و بدبختی دچار می‌کنند نکشانیم. تزکیه و پالایش نفس یک مورد بسیار مهم است،کسی که این کار را انجام ندهد صرفاً ارد دارو مصرف می‌کند و رهایی با کیفیتی ندارد. زیرا خوردن دارو تنها یک بخش از مسیر درمان می‌باشد. جناب مهندس در این مورد می‌فرمایند اگر یک کاسه آب لجن و گل آلود را در مقابل خود قرار دهید و روزها برای آن ورد بخوانید آن آب تمیز و پاکیزه نخواهد شد.
نفس لوامه یا همان نفس سرزنش کننده نفسی است که زمانی که ما کار اشتباهی را انجام می‌دهیم از کرده خود پشیمان می‌شویم و این نشانه خوبی است زیرا ما از مرحله نفس اماره صعود کرده‌ایم. با تزکیه و پالایش ما حالمان خوب می‌شود و تبدیل به یک نیروی مثبت می‌شویم. نفس مطمئنه نیز در انسان بالاترین مرحله نفس می‌باشد که در  آن پا به عرصه‌ای می‌نهد که عرفا و اولیای خداوند می‌گذارند.

تایپ: همسفر محمد

تنظیم و بارگذاری: همسفر محمد

عکس: همسفز محمد

با تشکر؛ سایت نمایندگی بوئین زهرا