خداوند غول چراغ جادو نیست که هر خواسته‌ای را بدون تلاش ما برآورده کند

همسفر مرضیه (رض):
وادی چهارم به ما می‌آموزد در مسائل مهم زندگی نباید مسئولیت کارهای خود را به خداوند واگذار کنیم؛ منظور از این جمله این نیست که دعا، توکل و ایمان به خداوند را کنار بگذاریم، بلکه هدف این است که مرز مسئولیت‌های خود را با مسئولیت‌های الهی بشناسیم! خداوند انسان را آفرید و به او عقل، قدرت اختیار و انتخاب داد تا بتواند مسیر زندگی خود را انتخاب کند. در این وادی یاد گرفتم که دلیل بیشتر مشکلات و مسائل زندگی نتیجه انتخاب‌ها، تصمیم‌ها و عملکرد نادرست خود من است و اگر در زندگی با مشکلی روبه‌رو می‌شوم ابتدا باید علت آن را در رفتار و عملکرد خود جست‌وجو کنم و مسئولیت آن را بپذیرم؛ انتظار اینکه خداوند بدون تلاش و حرکت همه مشکلات من را حل کند درست نیست؛ زیرا خداوند راه را نشان می‌دهد و پیمودن راه بر عهده خود انسان است. یکی از نکات مهم این وادی "شناخت خود" است؛ زیرا تا زمانی‌که انسان خود را نشناسد، نمی‌تواند خداوند را به‌درستی بشناسد. انسان دارای دو بخش است؛ صورآشکار که همان جسم فیزیکی است و صورپنهان که شامل نفس، روح، حس و سایر بخش‌های درونی انسان است که شناخت این‌ دو باعث می‌شود درک بهتری از خود و جهان پیرامون داشته باشیم. در این وادی درباره نفس نیز صحبت می‌شود که تعیین‌کننده موجودیت انسان در ظاهر و باطن است و براساس میزان آگاهی و خواسته‌های انسان در مراتب مختلفی قرار می‌گیرد که هرچه انسان به سمت ارزش‌ها، دانایی و پاکی حرکت کند نفس او نیز رشد می‌کند و به آرامش بیشتری دست می‌یابد. موضوع مهم دیگر، تزکیه و پالایش نفس است که انسان برای رسیدن به رشد و تعالی باید از ضدارزش‌ها فاصله بگیرد و صفات ناپسند را از وجود خود پاک کند؛ همان‌طور که آب آلوده برای زلال شدن نیاز به تصفیه دارد، انسان نیز برای رسیدن به آرامش و رشد معنوی نیازمند تزکیه و اصلاح خویشتن است. برداشت‌ مهم این وادی این است که خداوند غول چراغ جادو نیست که هر خواسته‌ای را بدون تلاش ما برآورده کند، دعا و نیایش زمانی تأثیرگذار خواهند بود که انسان در مسیر درست حرکت کند، مسئولیت زندگی خود را بپذیرد و برای رسیدن به اهدافش تلاش نماید تا خداوند نیز یاری و هدایت خود را شامل حال او کند. در پایان می‌توان گفت؛ پیام اصلی وادی چهارم مسئولیت‌پذیری، خودشناسی و تلاش برای رشد و اصلاح خویشتن است. هر انسانی باید بداند که مسئول اصلی زندگی‌اش خود اوست و با پذیرش مسئولیت، کسب دانایی و حرکت در مسیر ارزش‌ها است که می‌تواند به آرامش، موفقیت و شناخت بهتر خداوند دست یابد. این وادی به من یاد داد به جای گله کردن از شرایط، بیشتر به نقش خودم در اتفاقات زندگی فکر کنم و برای بهتر شدن قدم بردارم، شاید انجام این کار همیشه آسان نباشد؛ اما اولین قدم برای تغییر، پذیرفتن مسئولیت زندگی خودمان است.

همسفر زهرا:
با توجه به متن وادی‌ چهارم، می‌آموزیم که نباید مسئولیت کارهای خود را به خداوند واگذار کنیم و همه چیز در جهان آفرینش، مسئولیت دوطرفه است؛ یعنی ما در مقابل خداوند یک‌سری مسئولیت‌ها داریم و خداوند نیز در مقابل ما مسئولیت‌هایی دارد، حتی در کتاب آسمانی، خداوند فرموده‌اند: "لَیسَ لٛلاِنسانَ اِلاٛ ما سَعیٰ"؛ یعنی انسان چیزی نیست جز سعی و تلاش خودش! خداوند پس از آفرینش انسان، او را بر سر دوراهی قرار داد و به او اختیار کامل داد هر راهی که می‌خواهد را انتخاب کند که یک راه پندار، گفتار و کردار راستین و سالم و راه دیگر فسق و فجور، دروغ و زشتی بود که در اینجا مسئولیت راهی که انتخاب می‌کنیم بر عهده خودمان است؛ بنابراین با توجه به وادی چهارم می‌آموزیم که بار مسئولیت زندگی خود را بپذیریم و دست از تلاش و کوشش بر‌نداریم. قبلاً خود من منتظر بودم مشکلاتم خودبه‌خود حل شوند یا از خدا می‌خواستم همه چیز را درست کند؛ اما حالا فهمیده‌‌ام خداوند راه را نشان می‌دهد و در ادامه خود من هستم که باید قدم بردارم، شاید همیشه راه آسان نباشد؛ ولی وقتی مسئولیت زندگی‌ام را می‌پذیرم آرامش بیشتری احساس می‌کنم.

همسفر مرضیه (رح):
وادی چهارم می‌گوید: "در مسائل حیاتی به خداوند مسئولیت دادن یعنی سلب مسئولیت از خویشتن"؛ یعنی نه‌تنها مسئولیت کارهایمان را به گردن دیگران نیندازیم، بلکه آن را به خدا هم واگذار نکنیم و این خود ما هستیم که باید حرکت کنیم و برای بهبود زندگی و حل مسائل و مشکلاتمان تلاش کنیم و وقتی مسئولیت خود را به خوبی انجام دهیم خدا نیز به ما کمک می‌کند و راه را برایمان هموارتر می‌سازد. من تا زمانی که دیگران را مقصر مسائل زندگی‌ام می‌دانستم دلیلی برای حرکت کردن و قدرتی برای تغییر نداشتم؛ اما وقتی پذیرفتم و متوجه شدم خودم در قبال زندگی‌ام مسئول هستم توان و انگیزه‌ برای جنگیدن و تغییر پیدا کردم. وقتی خواسته‌ای داریم فقط دعا کردن و نشستن کافی نیست، باید حرکت کنیم و در جهت مثبت قدم بر‌داریم و درنهایت تقدیر همان چیزی می‌شود که خود کاشته‌ایم و فرمان الهی نیز در همان مسیر قرار می‌گیرد. به نظر من وادی چهارم به ما یاد می‌دهد به جای گله کردن و منتظر ماندن، مسئولیت زندگی خود را بپذیریم و برای رسیدن به خواسته‌هایمان تلاش کنیم.

همسفر طیبه:
وادی‌ها مثل چراغ‌ راه هستند که با نگاه به آن‌ها جاده مشخص می‌شود، قوانین و سنت‌های حاکم بر جهان و ستون‌های جهان‌بینی ما هستند که در هر مشکل و مسئله‌ای با کمک آن‌ها بسیاری بن‌بست‌ها باز، گره‌ها گشوده و مسائل راحت‌تر حل می‌شوند. در وادی اول یاد گرفتیم چگونه فکر کنیم و بیندیشیم کجا ایستاده‌ایم، مبدأ و مقصدمان کجاست و نقشه راهمان را مشخص کنیم. وادی دوم ناامیدی را که بزرگ‌ترین بازدارنده است از ما دور می‌کند؛ وقتی همه مشکلات کمر به نابودی ما بسته‌اند و از همه کس و همه جا رانده شده‌ایم این وادی به ما می‌گوید که خداوند هیچ‌کس، هیچ حادثه و هیچ مشکلی را بیهوده و بدون حکمت ایجاد نکرده است و این وادی امید را در دل انسان زنده می‌کند. وادی سوم به ما می‌گوید؛ هیچ‌کس به اندازه خود ما به فکر خودمان نیست و همان‌طور که مسئولیت همه اشتباهات به عهده خودمان است، مسئولیت برطرف کردن مشکلات نیز بر عهده خود ما است و دیگران مانند پدر و مادر، دوستان و نزدیکان مقصر مشکلات ما نیستند. وادی چهارم به ما می‌گوید؛ نباید مسئولیت کارها و مشکلات خود را به گردن خدا بیندازیم و برای انجام کارها منتظر معجزه باشیم؛ زیرا خداوند ابزاری همچون عقل و قدرت اختیار را به ما داده تا سرنوشت خود را بنویسیم و اگر از روی جهل و غفلت باعث تخریب خود و اطرافیان شدیم، خودمان باید آن بنا را آباد کنیم. این وادی روحیه طلب‌کاری منِ همسفر و مسافر را نسبت به خداوند از بین می‌برد. گاهی می‌گفتیم چرا خداوند این مشکل را برای ما به‌وجود آورده است؟ درصورتی که خداوند معجزه حیات، نعمت‌های فراوان، امکانات، علم، عقل و قوه‌ اختیار را به ما داده تا راه درست را تشخیص دهیم و نیروهای القا، احیا و تحرک را نیز به یاری ما فرستاده تا از نفس اماره که مرحله هوا و هوس و لذت‌‌جویی است به سمت نفس لوامه و مطمئنه حرکت کنیم؛ درواقع این وادی حد و مرز مسئولیت من نسبت به خداوند را و همچنین مرز جبر و اختیار را مشخص می‌کند. گاهی مشکلی داریم و برای راحتی و به عنوان یک حرکت عرفانی آن را به خدا نسبت می‌دهیم و می‌گوییم قسمت ما این بوده و هیچ حرکتی برای حل آن انجام نمی‌دهیم و گاهی نیز بعضی مسائل از روی جبر برای ما مقدر شده است؛ مثل زمانی‌که تمام تلاشمان را در حد توان انجام داده‌ایم و می‌خواهیم با زور اختیار خود آن را تغییر دهیم، در این مواقع باید بدانیم؛ گل‌ها در زمان مناسب شکوفه می‌دهند و میوه‌ها در زمان خود به بارمی‌نشینند و بعد از صبر نوبت ظفر است.

همسفر لیلا:
برای انسان‌ها و کل موجوداتی که در هستی وجود دارند وظایف و مسئولیت‌هایی مشخص شده است. پدر و مادر، فرزندان در یک خانواده و همچنین انسان‌ها در ارتباط با سایر افراد در جامعه دارای وظایف تعیین‌شده و مسئولیت‌های شناخته‌شده‌ای هستند که متقابل است که عدم آگاهی و توجه به این موارد و سهل‌انگاری هر یک از طرفین باعث بروز مشکلات و تنش‌هایی می‌شود. کمی جلوتر که برویم ما و قدرت مطلق نیز نسبت به یکدیگر دارای وظایف، مسئولیت‌ها و حقوقی هستیم و قوه اختیار و حق انتخاب دلیلی بر این نیست که از مسئولیت‌های خود شانه خالی کنیم؛ بلکه سپاسگزاری از قدرت مطلق، در صراط مستقیم بودن و فرمان‌برداری از خداوند به نوعی پذیرش مسئولیت انسان است. خداوند تمامی شرایط یک زندگی آرام را فراهم کرده است، روز و شب، باران رحمت الهی و تمام آنچه در هستی آفریده شده نشان می‌دهد که خداوند حجت را بر ما تمام کرده است. اگر به عنوان یک همسر، مادر، فرزند یا عضوی از جامعه حد و حدود وظایفم را بشناسم و همچنین به حق و حقوق خودم آگاه باشم دیگر توقع بیجا از دیگران نخواهم داشت؛ زیرا درپی همین شناخت و آگاهی‌هاست که روابط سالم و پایدار ایجاد می‌شود. انتظارنداشتن بیش از حد از خداوند در برآورده شدن خواسته‌ها باعث آرامش و آسایش بیشتر در زندگی می‌شود. ما با تلاش، حرکت و توکل می‌توانیم به اهدافمان برسیم و خداوند راه را برای ما روشن کرده است و این خود ما هستیم که باید قدم برداریم.

رابط خبری: همسفر زهرا رهجوی راهنما همسفر مریم (لژیون پنجم)
عکس: همسفر اعظم رهجوی راهنما همسفر فاطمه (لژیون دوم)
ارسال: همسفر افسانه رهجوی راهنما همسفر مریم (لژیون دوازدهم) دبیر سایت
همسفران نمایندگی سهروردی اصفهان