خلاصه سی‌دی- اضلاع سواد

کلمهٔ سواد از اَسوَد می‌آید یعنی سیاه چون با مرکب یا دوات سیاه می‌نوشتند. بسیاری از افراد سواد دارند ولی خیلی چیزها را بلد نیستند مثلاً شخص سواد دارد و می‌داند که سیگار و مشروبات الکلی یا هر مواد مخدری مضراتی دارد ولی باز هم مصرف می‌کند. در کتاب ۶٠ درجه نوشته شده که میزان دانایی به سواد و تمدن نیست و  انسان بودن به لباس پوشیدن نیست، باید انسانی اندیشید.

سواد به معنای دانستنِ یک‌ رشته خاص نیست و میزان تعیین انسان نیست. در این‌جا مثلث دانایی مطرح شد که شامل سه ضلع است تفکر، دانش و تجربه است.
سازمان یونسکو برای سواد تعریفی را ارائه کرده مبنی بر این‌که سواد چیست و امروز چه کسی باسواد است؟ واقعاً می‌بینیم کسی که مدارج تحصیلی بالایی دارد ولی با هیچ‌کس سازگار نیست و همه نسبت به او حس بدی دارند. سازمان یونسکو شش آیتم را برای سواد مطرح کرده است که در حقیقت همان دانایی است.
١) سواد عاطفی:
موفقیت در ایجاد رابطه‌ عاطفی با اطرافیان را سواد عاطفی می‌گویند. این رابطه عاطفی ممکن است ارتباط با همسر،  فرزند،  پدر،  مادر و ... باشد اینکه شخص چه‌قدر می‌تواند با دیگران رابطه عاطفی برقرار کند. گاهی همین‌که منافع او به خطر می‌افتد عصبانی می‌شود و شروع به داد و بیداد می‌‌کند. یک‌ لحظه گرم و صمیمی است اما همین‌که منافع‌اش به خطر می‌افتد یا چیزی بر علیه‌‌ او می‌گوییم مشکل درست می‌کند و این‌جاست که می‌گوییم هنوز به شعور عاطفی نرسیده است. در واقع میزانی که فرد می‌تواند نرمال باشد و تحمل کند، سطح سواد عاطفیِ او را تعیین می‌کند.
٢) سواد ارتباط با آحاد افراد جامعه:
چقدر توانایی دارید که با آحاد جامعه ارتباط برقرار کنید؟ از مغازه‌دار گرفته تا راننده اسنپ  و همکاران در محل کار. چقدر  می‌توانید  رابطه با راهنمای خود برقرار کنید؟ راهنما با شاگردش چقدر می‌تواند رابطه برقرار کند؟ چقدر می‌توانید رابطه با ایجنت یا مرزبان برقرار کنید و بالعکس؟ ارتباطی که با آحاد افراد جامعه داریم چگونه است؟ هرچه سواد و دانش بیشتر باشد این ارتباط گسترده‌تر و شاخۀ ارتباط بیشتر می‌شود، هر چه که جاهل‌تر و نادان‌تر باشیم این رابطه سست‌تر می‌شود. وقتی‌که نتوانیم ارتباط برقرار کنیم یعنی به مرحله‌ پختگی و دانایی و سواد نرسیده‌ایم. باید بتوانیم با تک‌تک افراد جامعه ارتباط برقرار کنیم حتی با رفتگر محله. آیا با او می‌توانید احوال‌پرسی کنید و ارتباط برقرار کنید؟ در یک اداره چطور؟ شما وقتی وارد اداره‌ای می‌شوید و کار دارید خیلی مهم است که سواد ارتباط با آحاد جامعه چگونه باشد. یک موقعی طوری صحبت می‌کنید که کار شما را انجام نمی‌دهند آخرش هم با دعوا و مرافعه از اداره بیرون می‌آیید، چرا؟ چون ارتباط برقرار کردن را بلد نیستید. وقتی وارد اتاق می‌شوید بدون اجازه می‌نشینید، طلبکارید بنابراین اصلاً کار شما را انجام نمی‌دهند. یک موقع وارد اتاق می‌شوید سلام می‌کنید، مؤدب می‌ایستید، اجازه می‌گیرید، مؤدب صحبت می‌کنید، کار را انجام می‌دهد. اگر حال کارمند هم خراب باشد یا آدم بداخلاقی باشد وقتی‌که ادب، نزاکت و احترام آدم را ببیند کارش را قطعاً انجام می‌دهد. چگونه یک پزشک می‌تواند با مریض‌هایش ارتباط برقرار کند؟ ارتباط برقرار کردن این نیست که یک پزشک نیم ساعت بنشیند و با آنها صحبت کند، خیر! در همان سه دقیقه یا دو دقیقه چگونه ارتباط برقرار می‌کند؟ چگونه صحبت می‌کند؟ این مهم است.
٣) سواد مالی:
چگونه پس‌انداز می‌کنیم و وضعیت مالی را برنامه‌ریزی می‌کنیم. چقدر قرض می‌کنید؟ چه‌قدر قسط دارید؟ چگونه خرج می‌کنید؟ برای چه‌ کاری وام گرفتید برای خرید خانه یا برای عمل زیبایی؟
۴) سواد رسانه‌ای:
به معنای تشخیص رسانه دروغ از رسانه راست است. تمام خبرها برنامه‌ریزی می‌شوند یعنی چگونه مطرح کنند و یا مطرح نکنند و بستگی به موضوع خبر دارد. تمام خبر‌نگاران، تمام رسانه‌هایشان را  گروه‌بندی می‌کنند. در فضای  مجازی  خیلی  خبرها  می‌آید بعضی‌هایشان مونتاژ می‌شوند. بعضی‌ها خبری را می‌شنوند فوری باورش می‌کنند. خبرها و وقایع که به شما می‌رسد باید تشخیص دهید که راست است یا دروغ. دوستانتان که صحبت می‌کنند رسانه هستند چون مشغول انتقال اطلاعات هستند، آیا درست است یا نه؟ راجع به فلانی اطلاع می‌دهد اطلاعاتش درست است یا غلط! که البته همان مسئله غیبت است. چقدر ما می‌توانیم تشخیص بدهیم که خبرها و صحبت‌ها راست است یا دروغ.
۵) سواد آموزش‌ و پرورش:
چقدر ما می‌توانیم فرزندان خوب و یا نسل‌های آینده را به‌خوبی تربیت کنیم که این در واقع همان سواد خواندن و نوشتن همراه با پرورش است.
۶) سواد کامپیوتری:
در حدی که کارهای روزانه خودش را با کامپیوتر بتواند انجام دهد.
پس میزان سواد محدود به یک مورد نیست و همینطور که میزان زیبایی به جمال نیست بلکه به کمال و کلام است، کلام در مسئله زیبایی بسیار نقش دارد بعضی مواقع کسی فقط چهار کلمه صحبت می‌کند اما تمام زیبایی‌اش فرو می‌ریزد. زیبایی در کمال است؛ در این است که فرد سواد عاطفی‌اش چقدر است، سواد مالی‌اش چقدر است، به چه میزان از سواد رسانه‌ای برخوردار است؟ سلامتی جسمی او در چه سطحی است، آیا توانایی جسمیِ لازم را دارد؟ ورزش می‌کند؟ اضافه‌وزن دارد یا نه؟ می‌تواند بدَوَد؟ این‌ها همه در زیبایی خلاصه‌ شده است. شخص هیچ سوادی ندارد اما پروتز می‌کند و فکر می‌کند که زیبایی به چهره است. وقتی‌که نگاه کنید می‌بینید که مریض‌ترین آدم‌ها مانکن‌های لباس هستند چون نمی‌توانند چیزی را کامل بخورند. باید روی قسمت‌های دیگر کار کنید، روی سواد عاطفی، ارتباط با آحاد افراد جامعه و روی قدرت بدنی کار کنید.

در کنگره ۶۰ اگر کسی بخواهد راهنما شود باید الگو باشد. پس ارتباط عاطفی و ارتباط‌ جمعی برای ما بسیار بسیار مهم است. اشخاص نیرومند و توانا کسانی هستند که با همه‌ افراد جامعه می‌توانند ارتباط برقرار کنند و همه را محترم می‌شمارند. افراد دانا هیچ قشری از جامعه را رد نمی‌کنند، به هیچ قشری و هیچ دین و مذهبی برچسب نمی‌زنند و با همه زندگی می‌کنند و کنار می‌آیند. آنها موفق هستند و می‌توانند دامنه فعالیت بسیار وسیعی داشته باشند.
در سیستم کنگره ۶۰ هیچ‌ کسی را رد نکرده‌اند، همه‌ اعضا کنگره برای موفق شدن در زندگی‌شان باید بتوانند با همه‌ افراد جامعه ارتباط برقرار کنند بنابراین اگر بتوانید با همه افراد جامعه ارتباط برقرار کنید و عصبانی و ناراحت نشوید و صبوری کنید سطح سواد بالاست. برای این‌که این نکته‌ مهم را بدانید فقط یک کلید دارد و آن کلید این است که انسان را بشناسیم. انسان مجموعه‌ای است از خوبی‌ها و بدی‌ها. خوبِ مطلق و بدِ مطلق نداریم. انسان بین دو عقربه بدی و خوبی یا الهی و اهریمنی حرکت می‌کند.
در پایان سخنان آقای مهندس فرمودند که رشته‌ مهندسی در تمام علوم وارد شده است. کلمه مهندسی از  هندسه می‌آید یعنی محاسبه کردن و اندازه، کسی که اندازه را بلد باشد. اندازه روابط عاطفی چقدر باید باشد؟ چه اندازه به دوست‌تان قرض بدهید یا قرض بگیرید؟ هندسه در تمام سطوح زندگی نقش اساسی دارد.

تهیه و نگارش: همسفر فاطمه لژیون کمک‌راهنما همسفر مهدیه (لژیون سوم)
ویرایش و ارسال: همسفر فهیمه لژیون کمک‌راهنما همسفر سلیمه (لژیون چهارم)
همسفران نمایندگی گنجعلی‌خان