اشتباه، بخشی از مسیر یادگیری است

یکی از موضوعاتی که در زندگی کمتر به آن توجه می‌کنیم، نحوه برخورد ما با اشتباهات دیگران است. گاهی چنان درگیر بحث درست یا غلط بودن رفتار افراد می‌شویم که فراموش می‌کنیم هر انسانی برای رسیدن به شناخت و آگاهی، مسیر منحصر‌به‌فرد خود را طی می‌کند و در این مسیر، خطا بخشی از فرآیند یادگیری اوست.هنگامی که از اشتباه کودک سخن می‌گوییم، باید توجه داشت که کودک هنوز در مرحله شناخت دنیای پیرامون است و بسیاری از مفاهیم از طریق تجربه آموخته می‌شود. از این رو، انتظار بیش از حد از او، فراتر از میزان آگاهی و توانایی‌اش، به‌جای آموزش، بستر سرزنش و ترس از خطا را فراهم می‌سازد.به باور من، تفاوتی بنیادین میان آموزش دادن و سرزنش کردن وجود دارد. گاهی به این تصور دچار می‌شویم که چون خودمان حقیقتی را می‌دانیم، دیگران نیز باید همان‌گونه رفتار کنند؛ در حالی که دانستن یک موضوع، لزوماً به معنای توانایی اجرای آن نیست. انسان برای تبدیل آگاهی به عمل، به زمان، تمرین و تجربه نیاز مبرم دارد.این نکته در تمامی روابط انسانی، به‌ویژه در جایگاه یک همسفر، مشهود است. ممکن است انتظار داشته باشیم مسافر به‌سرعت تغییر کند و رفتارهای نادرست خود را کنار بگذارد؛ اما تغییر با دستور دادن و اصرار رخ نمی‌دهد.هر فرد باید مسیر یادگیری خود را طی کند تا بتواند آن را در رفتار خود تجلی بخشد.

 وظیفه همسفر این نیست که مسیر تغییر مسافر را به‌جای او طی کند؛ بلکه او باید در کنار رشد و آگاهی خویش، همراهی آگاهانه داشته باشد.این آموزه‌ها در جایگاه مرزبانی نیز بسیار تأمل‌برانگیز است. مرزبانی تنها به معنای اجرای قوانین و تذکر دادن نیست، بلکه مستلزم حفظ تعادل میان قاطعیت،احترام و حفظ حرمت‌ها است. نباید اشتباه را نادیده گرفت؛ اما شیوه برخورد با آن نیز اهمیت حیاتی دارد؛ می‌توان ضمن پاس‌داشت اصول و قوانین، فرصت اصلاح و یادگیری را نیز از افراد سلب نکرد.نکته‌ای که از این موضوع برای خود برداشت می‌کنم، ضرورت بازنگری در رفتارهای خویشتن است. پیش از قضاوت درباره دیگران، باید از خود بپرسم، آیا شرایط و میزان آگاهی آن‌ها را لحاظ کرده‌ام؟ آیا هدف من کمک به رشد آن‌هاست یا صرفاً انتظار دارم مطابق با خواسته‌های من عمل کنند؟در نهایت، به این نتیجه رسیدم که اشتباه می‌تواند بخشی جدایی‌ناپذیر از مسیر یادگیری انسان باشد؛ مهم آن است که از آن درس بگیریم و بستر اصلاح را فراهم آوریم. شاید پیش از آنکه بخواهیم دیگران را تغییر دهیم، لازم باشد نگاه و عملکرد خودمان را بازنگری کنیم. تلاش من این است که در جایگاه همسفر و مرزبان، به‌جای قضاوت عجولانه، با بهره‌گیری از آموزش، صبوری و رعایت حرمت‌ها، سهم خود را در مسیر رشد و آگاهی ایفا کنم.

منبع:  سی دی اشتباه کودک
نویسنده: مرزبان خبری همسفرنینا
ویرایش و ارسال: همسفر الناز رهجوی راهنما همسفر معصومه (لژیون چهارم) دبیر اول سایت
همسفران نمایندگی صائب تبریزی