دستاوردهای ماندگار و ارزشمند آقای مهندس

در این گفت‌وگو میزبان اسیستانت همسفر شهلا هستیم تا درباره دستاوردهای علمی، آموزشی و انسانی آقای مهندس دژاکام، شکل‌گیری متد DST، شناخت صورت‌مسئله اعتیاد و نقش آموزش‌های کنگره در مسیر درمان و رسیدن به تعادل صحبت کنیم. بدون شک، تجربه و نگاه خدمتگزارانی که سال‌ها در بستر کنگره حضور داشته‌اند می‌تواند دریچه‌ای ارزشمند برای شناخت بهتر این مسیر و دستاوردهای آن باشد. شما را به خواندن این مصاحبه دعوت می‌کنیم.

همسفر شهلا و مسافرشان عبدالله با تخریب آنتی ایکس مصرفی تریاک، متادون و شیشه وارد کنگره شدند. به مدت 12 ماه و 2 روز با متد DST و داروی OT به راهنمایی مسافر تفرشی سفر کردند. در حال حاضر به مدت 11 سال و 7 ماه و 5 روز است که به لطف خدا و دستان پر مهر آقای مهندس آزاد و رها هستند. رشته ورزشی ایشان والیبال است.

متد DST بر پایه چه یافته‌ها و نگرشی شکل گرفت و چه افق تازه‌ای در مسیر درمان اعتیاد گشود؟

در کتاب «عبور از منطقه ۶۰ درجه زیر صفر»، آقای مهندس عنوان کردند که سفرشان از سال ۱۳۷۵ و با الهام از ماه مبارک رمضان آغاز شد. ایشان به مصرف مواد مخدر خود نظم دادند و به‌صورت آزمایشی، کاری را شروع کردند. به‌تدریج متوجه شدند که اتفاقات و تغییراتی در جسمشان در حال شکل‌گیری است. با کم شدن میزان مصرف مواد، جسمشان حالت سازگاری پیدا کرد و توانستند ذره‌ذره میزان مواد مصرفی خود را کاهش دهند و به صفر برسانند؛ در نهایت در 15 آذرماه ۱۳۷۶ ایشان به درمان و رهایی رسیدند. به نظر من همین نظم یکی از پایه‌های اصلی متد DST است؛ یعنی نظم، طول درمان و رعایت زمان که در کتاب «عبور از منطقه ۶۰ درجه زیر صفر» به‌خوبی به آن اشاره شده است. آقای مهندس فرمودند: در دنیای بیرون، این باور وجود دارد که اعتیاد درمان ندارد و یک بیماری لاعلاج است. به همین دلیل فردی که مصرف‌کننده مواد مخدر است، برای ترک اعتیاد خود باید زحمت و سختی زیادی را تحمل کند تا به سمت مواد مخدر نرود. دلیل اصلی این مسئله این است که در چنین روش‌هایی، جسم به درمان نمی‌رسد و بازسازی نمی‌شود؛ اما آقای مهندس با مطرح کردن صورت‌مسئله اعتیاد، این موضوع را به‌خوبی برای ما روشن کردند. با روشن شدن صورت‌مسئله اعتیاد، معمای درمان اعتیاد حل شد. سال‌هاست که در کنگره، آقای مهندس همواره می‌فرمایند پرونده اعتیاد برای همیشه بسته شده و این معما حل شده است. دلیل اصلی این اتفاق، پیدا شدن صورت‌مسئله اعتیاد توسط ایشان بود؛ مسئله‌ای که آن را به ساده‌ترین شکل برای ما توضیح دادند. راهنماها نیز این روش را به کار گرفتند و سال‌هاست افرادی که در کنگره حضور پیدا می‌کنند، با استفاده از همین متد DST و داروی OT به درمان و رهایی می‌رسند؛ در واقع افق تازه‌ای که متد DST در دنیا مطرح کرد و گشود، تغییر این نگرش بود که اعتیاد درمان ندارد. این نگرش که اعتیاد قابل درمان و حل‌شدنی است و برای آن راه‌حل وجود دارد؛ البته به شرطی که روش درمان درست باشد و دارویی که برای درمان اعتیاد استفاده می‌شود، دارویی باشد که یک پکیج کامل را شامل شود، داروی OT نیز از این ویژگی برخوردار است. افرادی که در کنگره با روش DST و داروی OT به درمان می‌رسند، تمام وجوه جسمی آن‌ها در مسیر بازسازی و به تعادل رسیدن قرار می‌گیرد. از طرف دیگر با شرکت در کلاس‌ها و بهره‌گیری از آموزش‌های جهان‌بینی می‌توانند ضلع روان و جهان‌بینی خود را نیز به‌خوبی شکل دهند و به تعادل نزدیک شوند. ما می‌بینیم فردی که وارد کنگره می‌شود پس از حدود 10 تا 11 ماه، زمانی که برای دریافت گل رهایی می‌رود، از نظر جسمی و جهان‌بینی به فردی تقریباً متعادل تبدیل شده است.

متد DST چه تحول بنیادینی در نگرش به درمان اعتیاد ایجاد کرده است؟

متد DST همان‌طور که در درمان اعتیاد تحول عظیمی به وجود آورد و باعث شد افراد و خانواده‌های زیادی با استفاده از همین متد به درمان و رهایی برسند، از نظر من تحولات عظیم دیگری را هم در زمینه‌های مختلف به وجود آورده است. این تحول را می‌توان در بخش‌های دیگری مانند درمان سیگار، درمان اضافه‌وزن و کاهش وزن و همچنین درمان بیماری‌هایی مشاهده کرد که در تمام دنیا به‌عنوان بیماری‌های صعب‌العلاج شناخته می‌شوند؛ بیماری‌هایی مثل MS، سرطان، صرع، کولیت و انواع و اقسام بیماری‌های دیگر؛ در واقع روش DST مطرح شد و آقای مهندس با تحقیقات و مقالاتی که ارائه دادند، این موضوع را بیان کردند که برای این بیماری‌ها نیز راه‌حل وجود دارد و باید بدن بازسازی شود. در این بیماری‌ها، یک‌سری تغییرات در بیان ژن اتفاق افتاده است که باید با استفاده از داروی مناسب و یک روش درست، این تغییرات اصلاح شوند و بیان ژن به حالت اصلی خودش برگردد تا شخص بتواند به درمان و رهایی برسد. به نظر من این یک نگرش شگفت‌انگیز و متفاوت است که در دنیای امروز نظیر آن را کمتر می‌بینیم؛ این‌که یک روش و متد بتواند در زمینه‌های مختلف به کار گرفته شود و برای انواع و اقسام بیماری‌ها راه‌حل ارائه دهد و افراد را به سمت درمان و بهبودی هدایت کند.

مهم‌ترین دستاورد مهندس دژاکام در حوزه درمان و شناخت صورت‌مسئله اعتیاد را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین دستاورد مهندس دژاکام از نظر من، کل سیستم کنگره۶۰ و ساختاری است که ایشان بنا کردند. روش DST، داروی OT، لژیون‌هایی که افراد در آن‌ها حضور پیدا می‌کنند و همین جلساتی که برگزار می‌شود، همه در کنار هم یک پکیج کامل و یک دستاورد بزرگ هستند. به همین دلیل نمی‌توانیم بگوییم که یکی بر دیگری ارجحیت دارد؛ بلکه کل سیستم کنگره۶۰ یک دستاورد عظیم است. هر بخشی از کنگره را که نگاه می‌کنیم، شگفتی‌هایی را می‌بینیم که اتفاق افتاده است. چه در بخش همسفران و چه در بخش مسافران، دستاوردهای بزرگی شکل گرفته است؛ برای مثال وقتی به بخش همسفران نگاه می‌کنیم، می‌بینیم افرادی که وارد این بخش شده‌اند، چه قدر گره‌هایشان باز شده و چه تعداد از خانواده‌ها دوباره به هم نزدیک و متصل شده‌اند. در بخش مسافران نیز وقتی به درمانی که برای اعتیاد اتفاق افتاده نگاه می‌کنیم، همین شگفتی را می‌بینیم. در زمینه کاهش وزن و همچنین درمان بیماری‌ها نیز می‌توانیم شاهد همین موضوع باشیم؛ در واقع هر کدام از این بخش‌ها به‌تنهایی یک دستاورد بزرگ و عظیم هستند و نمی‌توانیم بگوییم کدام‌یک بر دیگری ارجحیت دارد؛ چون هر کدام در جایگاه خودشان اهمیت و ارزش ویژه‌ای دارند. اگر بخواهیم هر کدام از این مسائل را بررسی کنیم، می‌بینیم که در دنیای بیرون هنوز برای بسیاری از این مشکلات راه‌حل مؤثری پیدا نشده، اما در کنگره۶۰ شاهد اتفاقات و دستاوردهای ارزشمندی در این زمینه‌ها هستیم.

نقش سه مؤلفه جسم، روان و جهان‌بینی در اثربخشی روش DST چیست؟

ما یاد گرفتیم و می‌دانیم که روش DST به همراه داروی OT، جسم را طی یک دوره 10 تا 11 ماهه و با پروتکلی که برای انواع مواد مخدر وجود دارد به درمان می‌رساند؛ اما اگر بخواهیم این موضوع را کامل‌تر بررسی کنیم، باید به این نکته اشاره کنیم که آقای مهندس همیشه تأکید داشتند که در پروسه درمان اعتیاد، جسم در کنار روان و جهان‌بینی باید به تعادل برسد؛ در واقع یک پکیج کامل و یک مثلث درمانی باید شکل بگیرد. این سه مؤلفه در کنار هم هستند که می‌توانند اثربخشی کامل درمان را به وجود بیاورند. ما می‌بینیم افراد زیادی وارد کنگره می‌شوند؛ اما نمی‌توانند دوره درمانشان را به پایان برسانند در اواسط سفر برمی‌گردند و دیگر در کنگره نمی‌مانند. دلیل این موضوع چیست؟ به نظر من یکی از دلایلش این است که بعضی افراد فکر می‌کنند روش را یاد گرفته‌اند و می‌توانند خودشان در یک زمانی، با همان پروتکل یا با استفاده از داروی OT به درمان برسند؛ اما ما در کنگره می‌دانیم که موضوع فقط استفاده از دارو و اجرای پروتکل نیست؛ همان‌طور که آقای مهندس همیشه مثال می‌زنند؛ اگر یک چاقو در دست یک جراح حاذق باشد می‌تواند شفابخش باشد؛ اما اگر در دست یک فرد عادی قرار بگیرد، ممکن است به مرگ یک نفر منجر شود؛ در واقع کاربرد درست روش DST و داروی OT زمانی مشخص می‌شود که این روش در چارچوب پروتکل کنگره۶۰ و با راهنمایی راهنماهای کنگره به کار گرفته شود. یک فرد عادی نمی‌تواند به‌تنهایی این مسیر را طی کند و بخواهد با خوددرمانی به نتیجه برسد. شخص باید در مسیر درمان حضور داشته باشد و در کنار اجرای روش DST، در کلاس‌های آموزشی شرکت کند، در لژیون‌ها حضور پیدا کند، به سی‌دی‌ها گوش دهد و کتاب‌ها و نوشتارهای کنگره را مطالعه کند. از این طریق می‌تواند دو ضلع دیگر درمان یعنی روان و جهان‌بینی خود را نیز تکمیل کند و به تعادل نزدیک شود؛ در واقع زمانی که هر سه ضلع جسم، روان و جهان‌بینی در کنار هم رشد کنند و به تعادل برسند می‌بینیم که اثربخشی روش DST چندین برابر می‌شود و فرد می‌تواند به یک درمان کامل‌تر و پایدارتر دست پیدا کند.

چگونه می‌توان تأثیر آموزش‌های کنگره۶۰ را در رسیدن به تعادل و پایداری درمان ارزیابی کرد؟

اگر بخواهم از تأثیر آموزش‌های جهان‌بینی صحبت کنم، به نظر من همین کافی است که وقتی یک فرد وارد مسیر درمان می‌شود چه همسفر باشد و چه مسافر، تفاوتی نمی‌کند، ما می‌بینیم بعد از گذشت مدتی، آن به‌هم‌ریختگی‌ که در اوایل ورود به کنگره در فرد شاهد هستیم به‌تدریج کمتر می‌شود؛ مثلاً بعد از یکی دو ماه، می‌بینیم چهره فرد بازتر شده، امید را در چشم‌هایش می‌توانیم ببینیم و این چیزی نیست جز تأثیر آموزش‌های جهان‌بینی، همان سی‌دی‌هایی که روی آن‌ها کار می‌شود، کتاب‌ها و جزوه‌هایی که در لژیون‌ها بررسی می‌شوند و همچنین دستور جلسات کنگره. فرد وقتی در این بستر قرار می‌گیرد، ذره‌ذره از درگیری‌های ذهنی و به‌هم‌ریختگی‌هایش فاصله می‌گیرد، از تاریکی دور می‌شود و به سمت نور و روشنایی حرکت می‌کند؛ در واقع این آموزش‌ها می‌توانند به تعادل فرد کمک کنند، تعادلی که هم در وضعیت جسمی و روانی او تأثیرگذار است و هم در نگرش، رفتار و حتی نحوه صحبت کردنش خودش را نشان می‌دهد. ما می‌توانیم تمام این تغییرات را حتی بعد از مدت کوتاهی در افراد ببینیم و شاهد آن باشیم که چگونه آموزش‌های کنگره۶۰ به‌تدریج باعث تغییر نگرش، بهتر شدن حال فرد و نزدیک شدن او به تعادل می‌شوند.

از جایگاه اسیستانتی، نقش نظم، انضباط و مسئولیت‌پذیری را در ساختار کنگره۶۰ چگونه می‌بینید؟

کل سیستم کنگره۶۰ بر اساس نظم و انضباط بنا شده است. هم روش DST و هم تمام ساختار کنگره بر همین اساس شکل گرفته‌اند. هر بخشی از کنگره را که نگاه کنیم، این نظم و انضباط را می‌بینیم؛ حتی شروع جلسات در تمام شعب را اگر بررسی کنیم متوجه می‌شویم که جلسات رأس ساعت مشخصی شروع می‌شوند و رأس ساعت مشخصی هم به پایان می‌رسند؛ بنابراین نظم، انضباط و مسئولیت‌پذیری در تمام ارکان کنگره خودش را نشان می‌دهد. وقتی شخصی در جایگاه و مسئولیتی قرار می‌گیرد، چه مرزبان باشد، چه راهنما، ایجنت یا هر جایگاه دیگری باید بتواند آن مسئولیت را به‌طور کامل و به بهترین شکل انجام دهد. در پایان دوره خدمت نیز می‌بینیم که این مسئولیت‌پذیری چه دستاوردهایی برای خود آن فرد به همراه داشته است؛ برای مثال می‌بینیم یک فرد در طول دوره مرزبانی چه قدر تغییر کرده یا در دوره راهنمایی و سایر جایگاه‌های خدمتی چه تغییراتی در او به وجود آمده است؛ در واقع خدمت کردن فرصتی است که فرد در کنار انجام مسئولیت‌هایش، خودش نیز رشد و تغییر می‌کند؛ بنابراین اولین چیزی که یک فرد در کنگره یاد می‌گیرد، همان نظم و انضباط و مسئولیت‌پذیری است. حتی یک سفر اولی هم باید مسئولیت سفر خودش را بپذیرد؛ چه مسافر باشد و چه همسفر، خودش مسئولیت مسیر درمان و رسیدن به نتیجه را بر عهده دارد و باید این مسیر را به پایان برساند؛ در واقع از همان ابتدای ورود به کنگره، مسئولیت‌پذیری به فرد گوشزد می‌شود و او یاد می‌گیرد که برای رسیدن به درمان و تعادل باید مسئولیت کارها و مسیر خودش را بپذیرد.

به نظر شما ماندگارترین میراث علمی و انسانی مهندس دژاکام برای نسل‌های آینده چیست؟

ما در بطن کنگره قرار داریم و از نزدیک می‌بینیم که تمام آن چیزی که آقای مهندس برای ما به یادگار گذاشته‌اند، از روش DST و کتاب‌هایی که به نگارش درآورده‌اند گرفته تا کاهش وزن، درمان اعتیاد به سیگار و تمام اتفاقاتی که در کنگره در زمینه درمان بیماری‌ها در حال رخ دادن است، همگی ماندگار و ارزشمند هستند. من نمی‌توانم بگویم کدام‌ یک بر دیگری ارزش بیشتری دارد؛ چون هرکدام در جایگاه خودشان اهمیت ویژه‌ای دارند. فردی که درگیر بیماری است، کسی که با اعتیاد دست‌وپنجه نرم می‌کند، فردی که سیگار مصرف می‌کند یا با اضافه‌وزن روبه‌روست، وقتی مشکلش حل می‌شود و می‌تواند آن را پشت سر بگذارد و به درمان برسد، در واقع بخش بزرگی از سختی‌ها و مشقت‌های زندگی‌اش را پشت سر گذاشته است؛ بنابراین هرکدام از این دستاوردها بسیار ارزشمند هستند و می‌توانند در تمام سطوح زندگی افراد تأثیرگذار باشند. اگر بخواهیم به کتاب‌هایی که آقای مهندس به یادگار گذاشته‌اند نگاه کنیم، هرکدام در نوع خودشان یک دستاورد شگفت‌انگیز هستند. کتاب «عبور از منطقه ۶۰ درجه زیر صفر» را داریم که مسیر درمان و مفاهیم ارزشمندی را برای ما روشن می‌کند. کتاب «عشق، چهارده وادی برای رسیدن به خود» قوانین و اصول زندگی را به ما آموزش می‌دهد. اگر کتاب «چهارده مقاله» را بررسی کنیم می‌بینیم که از نظر علمی، مسئله اعتیاد را برای ما باز کرده و ابعاد مختلف آن را توضیح داده است. کتاب «ساختمان جسم» را هم اگر نگاه کنیم می‌بینیم که به ساده‌ترین شکل ممکن به ما آموزش می‌دهد که جسم ما به چه چیزهایی نیاز دارد و برای حفظ سلامتی آن باید چه کارهایی انجام دهیم؛ در واقع هر بخشی از این دستاوردها را که بررسی می‌کنیم، می‌بینیم که ماندگار، ارزشمند و در نوع خودش شگفت‌انگیز است. از طرف دیگر افرادی که وارد این مسیرها و فرآیندهای درمانی می‌شوند و به درمان می‌رسند و حالشان روزبه‌روز بهتر می‌شود، هرکدام یک سند زنده برای نشان دادن ارزش و تأثیر این دستاوردها هستند. این افراد با تغییراتی که در زندگی‌شان اتفاق می‌افتد، گواهی بر ارزش این تلاش‌ها و دستاوردهایی هستند که آقای مهندس برای نسل‌های آینده به یادگار گذاشته‌اند. در انتها می‌خواهم از آقای مهندس و خانواده محترم ایشان، استاد امین، خانم آنی بزرگ، خانم آنی کماندار و خانم شانی تشکر و قدردانی کنم؛ عزیزانی که چنین بستری را برای تک‌تک ما فراهم کردند، از خودشان گذشتند، فداکاری کردند و این فرصت را در اختیار ما قرار دادند تا بتوانیم در کنگره حضور پیدا کنیم، گره‌های خودمان را باز کنیم و مسائل و مشکلاتمان را حل کنیم. در این بستر بود که درمان اعتیاد اتفاق افتاد، درمان اضافه‌وزن شکل گرفت و در زمینه درمان بیماری‌ها نیز دستاوردهای ارزشمندی به وجود آمد. من واقعاً ممنون و سپاسگزار آقای مهندس هستم بابت این همه ازخودگذشتگی و ایثار و این‌که چنین بستری را برای تک‌تک افراد فراهم کردند؛ بستری که در آن فرصت خدمت کردن، رشد کردن و آموزش دیدن برای ما فراهم شد. ما توانستیم در این مسیر رشد کنیم، به تعادل نزدیک شویم و با آموزش‌هایی که در کنگره دریافت کردیم یاد بگیریم چگونه خانواده‌های خودمان را حفظ کنیم و زندگی بهتری داشته باشیم. در پایان، از شما هم بابت وقتی که در اختیار من قرار دادید و فرصتی که برای این گفت‌وگو فراهم کردید، صمیمانه تشکر می‌کنم. برای شما بهترین‌ها را آرزو دارم و سپاسگزارم.

همسفر شهلا، از این‌که با حوصله و محبت به پرسش‌های ما پاسخ دادید و تجربیات و دیدگاه‌های ارزشمند خودتان را با ما به اشتراک گذاشتید، صمیمانه سپاسگزاریم. صحبت‌های شما بار دیگر نشان داد که دستاوردهای کنگره۶۰ تنها به درمان اعتیاد محدود نمی‌شود، بلکه آموزش، مسئولیت‌پذیری، خدمت و رسیدن به تعادل را نیز در بر می‌گیرد. امیدواریم این آموزش‌ها و دستاوردهای ارزشمند همچنان در مسیر زندگی انسان‌ها جاری باشد و نسل‌های آینده نیز بتوانند از این میراث علمی و انسانی بهره‌مند شوند. برای شما و تمام خدمتگزاران کنگره۶۰ آرزوی سلامتی، موفقیت و توفیق روزافزون داریم.

مصاحبه‌کننده: همسفر محبوبه رهجوی راهنما همسفر طاهره (لژیون نهم)
طراح سؤالات: همسفر رها رهجوی راهنما همسفر مرضیه (لژیون اول) نگهبان سایت
عکاس: همسفر بتول رهجوی راهنما همسفر الهام (لژیون یازدهم)
ارسال: همسفر فاطمه رهجوی راهنما همسفر طاهره (لژیون نهم) دبیر سایت
همسفران نمایندگی خلیج فارس بوشهر