به نام خداوند جان و خرد سلام دوستان خسرو هستم یک همسفر ؛ پیش از هر سخنی، درود می‌فرستم به روح بزرگ مهندس عزیز؛ مردی که عصاره عشق، محبت، دانش و انسانیت بود. انسانی که برای نجات همنوعان خود، رنج‌های شخصی‌اش را به فراموشی سپرد و همواره با همان کلام گرم و دلنشین می‌گفت: «من حالم خوب است، امیدوارم حال شما هم خوب باشد.»امروز که در سوگ فراق او نشسته‌ایم، با خود می‌اندیشم: آیا خورشیدی چنین درخشان واقعاً غروب می‌کند؟ باور من این است که اندیشه و چراغی که او برافروخت، با رفتنش خاموش نخواهد شد؛ بلکه نور آن در وجود انسان‌هایی که از این مسیر به زندگی بازمی‌گردند، همچنان خواهد تابید. برای پرداختن به عظمت کار مهندس، ابتدا باید به یک پرسش اساسی بازگردیم: چرا مسئله اعتیاد، با وجود سال‌ها تلاش و پیشرفت علم پزشکی، همچنان یکی از پیچیده‌ترین معضلات جوامع انسانی است؟ برای درک بهتر این موضوع، می‌توان اعتیاد را به یک مسئله چند مجهولی تشبیه کرد. فرض کنیم مسئله‌ای پیچیده در اختیار متخصصان قرار گیرد، اما هیچکدام صورت‌مسئله را به‌درستی درک نکرده باشند. طبیعی است که هر گروه بر اساس برداشت خود راه‌حلی ارائه دهد و حتی بر درستی آن پافشاری کند. در چنین شرایطی، هرچقدر هم محاسبات دقیق انجام شود، تا زمانی که صورت‌مسئله به‌درستی شناخته نشود، رسیدن به پاسخ صحیح امکان‌پذیر نخواهد بود. به باور من، یکی از مهم‌ترین چالش‌های درمان اعتیاد در سال‌های گذشته نیز همین موضوع بوده است؛ تلاش برای درمان، بدون شناخت کامل ماهیت بیماری.
اعتیاد پدیده‌ای تازه در تاریخ زندگی بشر نیست. انسان از دیرباز با مواد مخدر و آثار آن آشنا بوده است. موادی که در ابتدا ممکن بود با هدف تسکین درد یا ایجاد لذت مورد استفاده قرار گیرند، به‌تدریج برخی مصرف‌کنندگان را گرفتار و وابسته کرد. با گذشت زمان، قطع مصرف نیز با مشکلات جسمی و روانی همراه می‌شد و فرد در می‌یافت که رهایی از این وابستگی، به‌سادگی امکان‌پذیر نیست.در طول تاریخ، روش‌های گوناگونی برای رهایی از اعتیاد تجربه شده است؛ اما بسیاری از این تلاش‌ها به دلیل شناخت ناکافی از سازوکارهای جسمی و روانی اعتیاد، به نتیجه مطلوب نمی‌رسیدند.
در روزگار ما، با وجود پیشرفت دانش پزشکی و فناوری‌های آزمایشگاهی، تنوع مواد مخدر نیز افزایش یافته و مواد صنعتی و ترکیبات روان‌گردان، پیچیدگی این معضل را بیشتر کرده‌اند. بنابراین، مواجهه مؤثر با اعتیاد بیش از هر چیز به شناخت دقیق صورت‌مسئله و درک سازوکارهای آن نیاز دارد.
اینجاست که اهمیت کار مهندس بیش از پیش آشکار می‌شود.آنچه کار ایشان را متمایز می‌کند، صرفاً ارائه یک روش برای قطع مصرف مواد نیست؛ بلکه تغییر نگاه به ماهیت اعتیاد و تلاش برای شناخت علمی آن است. مهندس در سال ۱۳۷۵، پس از هفده سال تجربه درگیری با اعتیاد و تلاش‌های ناموفق برای رهایی، سرانجام توانست مسیر متفاوتی را تجربه کند. ایشان با برنامه‌ریزی و کاهش تدریجی مواد مصرفی خود، طی یازده ماه به رهایی رسیدند. اما نقطه درخشان زندگی ایشان، تنها رهایی شخصی نبود. شاید بسیاری از انسان‌ها پس از عبور از یک بحران بزرگ، در اندیشه بازسازی زندگی خود باشند؛ اما مهندس در شرایطی که هنوز با مشکلات اقتصادی و بدهی‌های ناشی از دوران اعتیاد دست و پنجه نرم می‌کرد، به فکر انسان‌هایی افتاد که همچنان در همان رنج گرفتار بودند. تجربه هفده‌ساله ایشان، تلاش‌های مکرر برای ترک و مطالعات و تحقیقات مستمر، زمینه‌ساز شکل‌گیری نگرشی تازه شد؛ نگرشی که در قالب مقاله‌ای با عنوان «صورت‌مسئله اعتیاد» مطرح گردید. اهمیت این مقاله در آن بود که اعتیاد را از زاویه‌ای متفاوت مورد بررسی قرار داد. مهندس به این نتیجه رسیدند که برای درمان واقعی اعتیاد، نمی‌توان تنها بر قطع مصرف مواد تکیه کرد؛ بلکه باید سازوکارهای جسمی، روانی و جهان‌بینی انسان نیز مورد توجه قرار گیرند. در این نگرش، جسم، روان و جهان‌بینی سه مؤلفه اساسی در مسیر درمان هستند و رسیدن به تعادل، مستلزم توجه هم‌زمان به هر سه بخش است.ایشان برای توضیح ارتباط جسم و روان، از تمثیل راکب و مرکب یا راننده و اتومبیل استفاده می‌کردند. همان‌گونه که برای حرکت صحیح یک وسیله نقلیه، هم راننده و هم اتومبیل باید در شرایط مناسبی باشند، در انسان نیز جسم و روان باید هماهنگ و متعادل شوند. بر همین اساس، روش درمان تدریجی یا DST در کنگره ۶۰ مطرح شد؛ این روش با هدف بازسازی عملکرد سیستم‌های حیاتی بدن طراحی شده است.به اعتقاد من، عظمت اندیشه مهندس را باید در همین نقطه جست‌وجو کرد: ایشان به جای آنکه صرفاً به دنبال راهی برای متوقف کردن مصرف باشند، به دنبال یافتن راهی برای بازگرداندن تعادل و احیای زندگی انسان بودند. این همان تفاوت میان قطع مصرف و درمان است؛ تفاوتی که درک آن می‌تواند مسیر زندگی یک انسان و خانواده‌اش را تغییر دهد .
در پایان، باید بگویم که میراث مهندس تنها یک مقاله یا یک روش درمانی نیست؛ بلکه اندیشه‌ای است که بر پایه علم، تجربه، محبت و مسئولیت‌پذیری شکل گرفته است.اکنون وظیفه ماست که قدر این میراث ارزشمند را بدانیم، در مسیر آموزش و گسترش آن کوشا باشیم و اجازه ندهیم چراغی که با رنج، تفکر و عشق برافروخته شده است، کم‌فروغ شود. امیدوارم بتوانم سهمی هرچند کوچک در ادامه این مسیر داشته باشم و قطره‌ای از دریای بیکران دانایی، عشق و انسانیتی باشم که مهندس برای ما به یادگار گذاشت.
یاد و اندیشه‌اش ماندگار و چراغ راهش همواره روشن باد
مقاله: همسفر خسرو راهنما تازه واردین
بارگذاری: همسفر سجاد
سایت همسفران آقا نمایندگی شادآباد
- تعداد بازدید از این مطلب :
66