درمان، یک اتفاق ناگهانی نیست؛ یک فرایند است

من به‌عنوان یک همسفر وقتی به این دستور جلسه فکر می‌کنم، قبل از هر چیز به سال‌هایی برمی‌گردم که اعتیاد را از نزدیک در زندگی تجربه کردم؛ سال‌هایی که تصور می‌کردیم با قطع کردن مواد، مسئله اعتیاد هم تمام می‌شود.
یکی از مهم‌ترین نکاتی که در این دستور جلسه برای من روشن می‌شود، تفاوت میان «قطع مصرف» و «درمان اعتیاد» است. این دو یک معنا ندارند. ممکن است فردی مصرف مواد را برای مدتی متوقف کند، اما هنوز جسم، روان و جهان‌بینی او به تعادل نرسیده باشد. در روش‌های مختلف ترک اعتیاد، از جمله قطع ناگهانی مصرف، سقوط آزاد، سم‌زدایی و استفاده از داروهای جایگزین، هرکدام با رویکرد و سازوکار متفاوتی با مسئله مصرف مواد برخورد می‌کنند. در بعضی از این روش‌ها تمرکز اصلی بر عبور از علائم محرومیت و قطع مصرف است؛ اما مسئله‌ای که باید به آن توجه کرد، وضعیت سیستم‌های جسمی و روانی فرد پس از قطع مصرف است. در کنگره‌۶۰، اعتیاد صرفاً وابستگی به یک ماده نیست، بلکه در اثر مصرف طولانی‌مدت، سیستم‌های تولیدکننده مواد شبه‌افیونی بدن نیز دچار اختلال می‌شوند. بنابراین با قطع ناگهانی ماده مصرفی، لزوماً فرصت بازسازی و تطبیق تدریجی به جسم داده نمی‌شود. اینجا است که متدDST اهمیت پیدا می‌کند.

 در این روش، درمان بر اساس سه مؤلفه تعریف شده است:
D یا Dezhakam: ضریب کاهش یا افزایش تدریجی دارو.
S‌ یا Step: پله‌های زمانی ۲۱ روزه.
T یا Time: زمان موردنیاز برای طی کردن فرایند درمان.

در این الگو، مقدار داروی OT (شربت تریاک) متناسب با وضعیت مصرف‌کننده و تحت برنامه درمانی مشخص تنظیم می‌شود و کاهش آن به‌صورت پله‌ای انجام می‌گیرد. ضریب ۰/۸ در محاسبات این روش نقش دارد و طول دوره درمان معمولاً حدود ۱۰ تا ۱۱ ماه در نظر گرفته می‌شود. نکته مهم این است که در DST زمان، یک عامل اساسی درمان است؛ زیرا قرار نیست جسم با یک تصمیم ناگهانی مجبور به تغییر شود، بلکه فرصت پیدا می‌کند به‌تدریج از وضعیت وابستگی خارج شود. اما چیزی که برای منِ همسفر اهمیت زیادی دارد، این است که در روش DST فقط به جسم توجه نمی‌شود. در کنار درمان جسم، آموزش جهان‌بینی و تغییر نگرش نیز جایگاه مهمی دارد. چون فردی که سال‌ها با اعتیاد زندگی کرده است، فقط نیازمند تغییر در وضعیت جسمی نیست؛ او باید یاد بگیرد چگونه فکر کند، چگونه تصمیم بگیرد و چگونه مسئولیت زندگی خود را دوباره بر عهده بگیرد.

وقتی به تجربه خودم از جایگاه یک همسفر نگاه می‌کنم، متوجه می‌شوم که یکی از سخت‌ترین بخش‌های اعتیاد برای خانواده، همین رفت‌وآمد میان امید و ناامیدی است. هر بار که صحبت از ترک می‌شود، خانواده امیدوار می‌شود که این بار همه‌چیز تمام خواهد شد. اما وقتی ریشه‌های مسئله همچنان باقی مانده‌اند، نگرانی‌ها و مشکلات نیز می‌توانند دوباره خودشان را نشان دهند. من به‌عنوان همسفر، در این دستور جلسه به یک نکته عمیق فکر می‌کنم؛شاید ما در گذشته بیشتر به دنبال تمام شدن مصرف بودیم، اما امروز در آموزش‌های کنگره یاد می‌گیریم که باید به دنبال بازگشت تعادل باشیم.

تفاوت دیگری که در متد DST برای من قابل تأمل است، مسئله زمان است. همان‌طور که یک درخت برای رشد کردن، ریشه دواندن و میوه دادن به زمان نیاز دارد، جسم انسان نیز نمی‌تواند تمام آسیب‌ها و اختلالات ناشی از سال‌ها مصرف را یک‌شبه جبران کند. برای من، DST فقط یک فرمول ریاضی با ضریب ۰/۸ و پله‌های ۲۱ روزه نیست؛ پشت این فرمول، مفهومی از نظم، مسئولیت‌پذیری، صبر و فرصت دوباره برای زندگی قرار دارد. وقتی به این مسیر نگاه می‌کنم، به یاد می‌آورم که اعتیاد چگونه می‌تواند آرام‌آرام آرامش یک خانواده را تحت تأثیر قرار دهد و چقدر ارزشمند است که انسان دوباره فرصت پیدا کند زندگی را با تعادل تجربه کند. من به‌عنوان یک همسفر، از این دستور جلسه یاد می‌گیرم که نباید فقط به روز قطع مصرف فکر کنم؛ باید به مسیری فکر کنم که یک انسان طی می‌کند تا دوباره جسمی متعادل، روانی آرام و تفکری سالم داشته باشد. شاید زیباترین پیام این دستور جلسه برای من این باشد که درمان، یک اتفاق ناگهانی نیست؛ یک فرآیند است. فرآیندی که در آن جسم فرصت بازسازی پیدا می‌کند، اندیشه آموزش می‌بیند و خانواده نیز در کنار مسافر طعم آرامش را دوباره می‌چشد.