دانشمند مهندس دژاکام؛ اندیشه‌ای که در زندگی انسان‌ها ماندگار شد.هجرت ایشان درد سنگینی بر قلبم نشاند؛ غمی که تا به حال تجربه نکرده بودم. هنوز هم باور این فقدان برایم دشوار است. وقتی به مسیر زندگی و دستاوردهای ارزشمند دانشمند بزرگ،جناب آقای مهندس دژاکام فکر می‌کنم، بیشتر از گذشته به عظمت اندیشه و تأثیری که بر زندگی انسان‌های بسیاری گذاشتند، پی می‌برم.
در طول تاریخ، انسان‌هایی بوده‌اند که از دل تجربه‌های دشوار زندگی، اندیشه‌هایی بزرگ خلق کرده‌اند؛ اندیشه‌هایی که از محدوده زندگی شخصی فراتر رفته و به حرکتی اثرگذار در جامعه تبدیل شده‌اند. جناب آقای مهندس دژاکام از جمله این افراد بودند که تجربه شخصی خود را به نقطه آغاز یک حرکت علمی، آموزشی و اجتماعی تبدیل کردند؛ حرکتی که هدف آن شناخت بهتر انسان و فراهم کردن زمینه بازگشت او به تعادل بود که یکی از ویژگی‌های برجسته مسیر مهندس دژاکام، تلاش برای شناخت صحیح صورت‌مسئله اعتیاد بود. ایشان با نگاهی متفاوت به این مسئله، به این نتیجه رسیدند که برای رسیدن به درمان، ابتدا باید ماهیت مشکل را شناخت و سپس راهکاری متناسب با آن ارائه کرد. این نگرش، زمینه‌ساز شکل‌گیری متد درمان تدریجی یا DST شد؛ روشی که بر اساس نظم، زمان و کاهش تدریجی مصرف مواد طراحی شده است.
متد DST را می‌توان یکی از مهم‌ترین دستاوردهای مهندس دژاکام دانست. اساس این روش بر این دیدگاه استوار است که بدن انسان برای بازگشت به تعادل، به زمان و فرصت کافی نیاز دارد. در این متد، کاهش تدریجی مصرف مواد در یک برنامه مشخص و زمان‌بندی‌شده انجام می‌شود. در کنار آن، آموزش و تغییر نگرش فرد نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. بخشی از مفاهیم اساسی در این روش، توجه هم‌زمان به سه مؤلفه جسم، روان و جهان‌بینی است. این نگاه نشان می‌دهد که برای رسیدن به یک تغییر پایدار، نمی‌توان تنها به جسم توجه کرد؛ بلکه تفکر، احساسات، رفتار و نگرش انسان نیز باید در مسیر تعادل قرار گیرند.
از دیگر مباحث مهم در اندیشه‌های مهندس دژاکام، مفهوم سیستم ایکس است. این مفهوم در ادبیات کنگره ۶۰ به مجموعه سازوکارهای مرتبط با تولید و تنظیم مواد شبه‌افیونی و ناقل‌های عصبی بدن اشاره دارد. توجه به سیستم ایکس، اهمیت شناخت عملکرد درونی بدن را در فرایند درمان برجسته می‌کند. این دیدگاه بر این موضوع تأکید دارد که اعتیاد تنها به مصرف یک ماده بیرونی محدود نمی‌شود، بلکه تغییراتی در عملکرد سیستم‌های درونی بدن نیز در آن نقش دارند.
گسترش تفکر DST به حوزه‌های دیگر سلامت، از جمله درمان سیگار، تناسب اندام و درمان چاقی، بخش دیگری از دستاوردهای مهندس دژاکام به شمار می‌رود. درمان سیگار با رویکرد تدریجی و آموزشی، بر این اصل استوار است که تغییر عادت‌ها نیازمند برنامه‌ریزی، نظم و استمرار است. همچنین در زمینه تناسب اندام و درمان چاقی، توجه به اصلاح رفتارها، شناخت عادت‌های غذایی و ایجاد تعادل در سبک زندگی اهمیت دارد. وجه مشترک این حوزه‌ها، توجه به تغییر تدریجی و پایدار است؛ تغییری که با شناخت، آموزش و حرکت مستمر شکل می‌گیرد.
یکی از آثار ماندگار مهندس دژاکام، کتاب «عبور از منطقه ۶۰ درجه زیر صفر» است. این کتاب فراتر از روایت یک تجربه شخصی، مجموعه‌ای از مفاهیم آموزشی و نمادین درباره مسیر تغییر انسان را در خود جای داده است. منطقه ۶۰ درجه زیر صفر، نمادی از شرایط دشوار و انجمادی است که انسان در دوران اعتیاد تجربه می‌کند. عبور از این منطقه، بیانگر حرکت تدریجی به سوی روشنایی، حیات و تعادل است. در این اثر، مفاهیمی مانند صبر، استقامت، حرکت، شناخت و زمان جایگاه ویژه‌ای دارند. پیام مهم کتاب این است که تغییر واقعی با شتاب‌زدگی حاصل نمی‌شود، بلکه نیازمند شناخت مسیر و حرکت اصولی است.
شاید یکی از مهم‌ترین و ماندگارترین دستاوردهای مهندس دژاکام، بنیان‌گذاری کنگره ۶۰ باشد. مجموعه‌ای که با هدف کمک به درمان اعتیاد شکل گرفت، اما فعالیت آن به موضوع درمان محدود نماند و به بستری برای آموزش، شناخت، مسئولیت‌پذیری و خدمت تبدیل شد.
در این مجموعه، افراد می‌آموزند که مسئولیت زندگی خود را بپذیرند، به توانایی‌هایشان اعتماد کنند و برای ساختن آینده‌ای بهتر تلاش کنند. یکی از ویژگی‌های ارزشمند این ساختار، فراهم شدن فرصت خدمت برای افرادی است که خود روزی در جایگاه دریافت‌کننده کمک قرار داشته‌اند. این افراد پس از طی مسیر درمان و آموزش، می‌توانند در جایگاه‌های مختلف خدمت کنند و تجربیات خود را در اختیار دیگران قرار دهند. به این ترتیب، آموزش به خدمت و خدمت به فرصتی برای رشد بیشتر تبدیل می‌شود؛ چرخه‌ای که در آن انسان تنها دریافت‌کننده آموزش نیست، بلکه می‌تواند در انتقال آگاهی و کمک به دیگران نیز نقش داشته باشد.
یکی دیگر از ابعاد ارزشمند اندیشه مهندس دژاکام، توجه به جایگاه خانواده و همسفران است. اعتیاد تنها زندگی فرد مصرف‌کننده را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد، بلکه خانواده و اطرافیان او نیز با دشواری‌های فراوانی روبه‌رو می‌شوند. از این رو، آموزش خانواده و توجه به رشد و آگاهی همسفران اهمیت ویژه‌ای دارد. در کنگره ۶۰، همسفر تنها همراه مسافر نیست؛ بلکه خود نیز در مسیر آموزش و شناخت قرار می‌گیرد. این نگاه نشان‌دهنده توجه به نقش خانواده در ایجاد تعادل و بهبود روابط انسانی است.
ورزش نیز یکی از بخش‌های مهم ساختار آموزشی کنگره ۶۰ است. توجه به فعالیت جسمانی، نشاط، نظم، رقابت سالم و همکاری گروهی، نشان‌دهنده نگاه چندبعدی به سلامت انسان است. در این نگرش، ورزش تنها وسیله‌ای برای تقویت جسم نیست، بلکه فرصتی برای تمرین مسئولیت‌پذیری، احترام به قوانین، همکاری و تقویت روحیه جمعی محسوب می‌شود.
هنگامی که به مجموعه دستاوردهای مهندس دژاکام نگاه می‌کنیم، با مجموعه‌ای از روش‌ها، آثار مکتوب، آموزش‌ها و ساختارهای اجتماعی روبه‌رو می‌شویم که همگی در راستای شناخت بهتر انسان و حرکت او به سوی تعادل شکل گرفته‌اند. اما ارزش یک اندیشه را نمی‌توان تنها با تعداد آثار یا گستردگی یک مجموعه سنجید؛ بلکه باید تأثیر آن را در زندگی انسان‌ها جست‌وجو کرد.
یکی از ارزشمندترین ثمرات این حرکت، بازگشت امید به زندگی افرادی است که روزی تصور می‌کردند راهی برای تغییر ندارند. انسان‌هایی که توانستند با آموزش و تلاش، جایگاه خود را در خانواده و جامعه بازیابند و از تجربه‌های دشوار گذشته برای ساختن آینده‌ای متفاوت استفاده کنند.دستاوردهای مهندس دژاکام را می‌توان مجموعه‌ای از اندیشه، تجربه، آموزش و خدمت دانست؛ از متد DST و طرح مفهوم سیستم ایکس گرفته تا درمان سیگار، تناسب اندام، آثار مکتوب و بنیان‌گذاری کنگره ۶۰.
شاید بزرگ‌ترین میراث یک انسان، چیزی نباشد که تنها در زمان حضورش باقی بماند؛ بلکه اندیشه‌ای باشد که پس از او نیز در زندگی دیگران جریان پیدا کند. دستاوردهای ارزشمند مهندس دژاکام در انسان‌هایی ادامه می‌یابد که آموزش دیده‌اند، تغییر کرده‌اند و خودشان به عاملی برای تغییر و خدمت به دیگران تبدیل شده‌اند.
نام نیکو گر بماند ز آدمی
به کزو ماند سرای زرنگار
امید است با آموزش، شناخت و خدمت صادقانه، بتوانیم در ادامه مسیری که ایشان پایه‌گذاری کردند، سهمی داشته باشیم و در حفظ و انتقال اندیشه‌های ارزشمندشان کوشا باشیم.
نویسنده: همسفر فاطمه رهجوی راهنما همسفر بهاره(لژیون چهارم)
رابط خبری: همسفر اکرم رهجوی راهنما همسفر بهاره (لژیون چهارم)
ارسال: همسفر فاطمه رهجوی راهنما همسفر بهاره(لژیون چهارم)نگهبان سایت
همسفران کنگره۶۰ نمایندگی امیرکبیر
- تعداد بازدید از این مطلب :
103