بزرگداشت جناب مهندس دژاکام و دستاورد های ایشان

بزرگداشت جناب مهندس دژاکام و دستاورد های ایشان

جناب مهندس حسین دژاکام، متولد سال ۱۳۲۸ و فارغ‌التحصیل رشته مهندسی الکترونیک از دانشگاه علم و صنعت بودند. ایشان سال‌های بسیاری از عمر خود را صرف یافتن راهی برای کاستن از رنج خانواده‌ها کردند؛ راهی که در آن، آگاهی و امید جای ناامیدی را بگیرد.

کنگره60 در سال ۱۳۷۸ با رویکردی مشخص و هدفی روشن تأسیس شد: نشان‌دادن این‌که اعتیاد درمان دارد. پیام مهندس، دعوتی برای همراه‌شدن در این مسیر بود:

«بیایید این آتش ویرانگر را مهار کنیم!»

کشف، تدوین و گسترش روش DST و تأسیس جمعیت احیای انسانی کنگره ۶۰ از دستاوردهای مهم ایشان به شمار می‌آید. در این روش، درمان بر پایه کاهش تدریجی و برنامه‌ریزی‌شده داروی درمانی، در یک دوره زمانی مشخص (حداقل ده ماه)، همراه با آموزش و حمایت انجام می‌شود. در نگاه جناب مهندس و طبق اثبات علمی این متد، جسمی که بر اثر مصرف آسیب دیده، برای بازسازی به داروی مناسب و زمان نیاز دارد؛ بنابراین جایگزینی مواد مصرفی فرد با داروی اپیوم یا اوتی و کاهش تدریجی آن، باید به بدن فرصت بازگشت آرام‌آرام به تعادل را بدهد.

جناب مهندس مفهوم «سیستم ایکس» را نیز برای توضیح سازوکارهای درونی بدن مطرح می‌کردند؛ سازوکارهایی که به باور ایشان و طبق اثبات علمی، مصرف مواد می‌تواند در آن‌ها اختلال ایجاد کند و بازسازی‌شان نیازمند زمان و داروی مناسب است. در کنگره60، درمان تنها به جسم محدود نمی‌شود؛ روان و جهان‌بینی فرد نیز اهمیت دارند. جهان‌بینی، یعنی نگاه انسان به خود، دیگران و زندگی، حلقه‌ای است که در این رویکرد در کنار درمان جسم و روان قرار می‌گیرد.

جناب مهندس در کتاب عبور از منطقه ۶۰ درجه زیر صفر از تجربه‌ها و مسیری می‌گویند که به شناخت و تدوین روش DST انجامید؛ روایتی از مواجهه با اعتیاد و جست‌وجوی راهی برای عبور از آن. ایشان می‌خواستند این تجربه به دانشی برای کمک به دیگران تبدیل شود، نه آن‌که تنها تجربه‌ای شخصی باقی بماند.

کنگره60 یک سازمان مردم‌نهاد است که با پشتوانه مالی و معنوی جناب مهندس و مشارکت اعضای آن (طبق آموزش های جناب مهندس به اهمیت "بخشش") گسترش یافته است. بنا بر اطلاعات ارائه‌شده از سوی کنگره، شمار نمایندگی‌های آن در سراسر کشور به بیش از ۱۳۵ و در آمار تازه‌تر به ۱۶۴ نمایندگی فعال (شامل نمایندگی ها و پارک ها) رسیده است. فعالیت‌های این جمعیت به‌صورت رایگان انجام می‌شود و آمار نزدیک به ۱۰۰ هزار نفر درمان‌شده نیز در برخی منابع، از جمله ویکی‌پدیا، ذکر شده است.

در شمار فعالیت‌ها و دستاوردهای منتسب به ایشان و کنگره ۶۰، درمان اعتیاد به انواع مواد مخدر، محرک‌ها، روان‌گردان‌ها، قرص‌ها و الکل، همچنین درمان وابستگی به سیگار، همکاری با بیش از ۴۰۰ کلینیک درمان اعتیاد در کشور و فراهم‌کردن زمینه تولید داروی اپیوم تینکچر در نظام دارویی کشور آمده است. تولید محلول D-SAP، توجه به کاهش یا افزایش وزن به شیوه درست و ترویج تغذیه سالم نیز از دیگر زمینه‌های فعالیت ایشان بود. ایشان حتی به موضوع اضافه‌وزن توجه داشتند؛ نشانه‌ای از این‌که دغدغه سلامت انسان‌ها برایشان به یک بیماری یا یک گروه خاص محدود نمی‌شد.

در اطلاعات منتشرشده درباره فعالیت‌های کنگره، از تشکیل تیم‌های ورزشی کشتی، راگبی و تیراندازی با کمان و حضور آن‌ها در سطح لیگ برتر و ملی نیز یاد شده است. همچنین از راه‌اندازی آزمایشگاهی پیشرفته برای پژوهش درباره بیماری‌های خاص و ایجاد بستری دانشگاهی با عنوان دانشگاه خوارزمی قشم نام برده شده است.

تلاش‌های علمی و پژوهشی مهندس به حوزه اعتیاد محدود نماند. مقاله‌ها و پژوهش‌هایی درباره ام‌اس و کولیت، مراقبت از اعصاب (بیماری‌های روان پریشی)، اثرات D-SAP در التهاب‌های مرتبط با ویروس‌های کووید ۱۹ و سارس، و بررسی مهار متاستاز در سلول‌های سرطان سینه، از جمله موضوعاتی هستند که در معرفی فعالیت‌های علمی ایشان و کنگره ۶۰ ذکر شده‌اند.

بر اساس اطلاعاتی که درباره این فعالیت‌ها ارائه شده، مقاله‌ها و تحقیقات مرتبط با درمان اعتیاد و بیماری‌های خاص در دانشگاه‌ها و مجامع علمی اروپا و آمریکا پذیرفته شده یا در آن‌ها ارائه و منتشر شده‌اند و برای بخشی از آن‌ها گواهی‌ها و مدارکی موجود است. همچنین از همکاری مستقیم مهندس با پروفسور ویلیام ال. وایت، پژوهشگر و رئیس پیشین انستیتوی بازیابی از سوءمصرف مواد در آمریکا و عضو کنگره ۶۰، یاد شده است. هدف جناب مهندس دژاکام این بود که روش‌های مورد نظرشان در مراکز علمی معتبر بررسی شوند و اگر بتوانند به انسان‌ها کمک کنند، امکان بهره‌مندی از آن‌ها برای مردم بیشتری فراهم شود.

در عین حال، اهمیت این فعالیت‌ها و ادعاهای درمانی، با دسترسی به مقاله‌ها، اسناد و ارزیابی‌های علمی مستقل بهتر روشن می‌شود. برای جناب مهندس، پژوهش و ارائه مستندات بخشی از مسیر شناساندن روش درمان بود.

جناب مهندس تلاش کردند تریاک را از مصرف بی‌قاعده و نگاه صرفاً مخرب جدا کنند و در چارچوبی درمانی، با مقدار و برنامه مشخص به کار بگیرند؛ تلاشی که می‌توان آن را «آبرو بخشیدن به تریاک» نامید، نه برای ترویج مصرف، بلکه برای استفاده کنترل‌شده از داروی درمانی در مسیر بازسازی بدن.

برای دقت در مقدار دارو و خلوص آن، با همکاری مسئولان، شربت تریاک یا اپیوم تینکچر به‌عنوان دارویی کنترل‌شده در مسیر درمان مطرح شد. این راه به‌سادگی به دست نیامد و بنا بر روایت همراهان، مهندس در این مسیر دشواری‌های بسیاری را پشت سر گذاشتند.

در روایت‌هایی از دغدغه‌های ایشان، به تلاش برای کاهش خطرهای ناشی از مصرف در زندان‌ها نیز اشاره شده است؛ از جمله توجه به راهکارهایی مانند توزیع متادون و سرنگ. چون درباره جزئیات و ثبت رسمی این اقدامات اطلاعات یکسان و روشنی در دست نیست، بهتر است این بخش به‌عنوان روایتی از دغدغه‌های ایشان نقل شود، نه ادعایی قطعی درباره یک برنامه رسمی.

محبت جناب مهندس در آموزش‌های هفتگی‌شان هم جاری بود. ایشان با سی‌دی‌های آموزشی‌ای که منتشر می‌کردند، هر هفته درباره عشق، جهان‌بینی، بخشش و زندگی آموزش می‌دادند. کتاب‌هایی چون عشق؛ چهارده وادی برای رسیدن به خود نیز حامل درس‌هایی درباره انتخاب، حرکت، مسئولیت، محبت و بخشش‌اند؛ آموزه‌هایی که فراتر از مسئله اعتیاد، می‌توانند راهنمای زندگی باشند.

از کتاب‌های ایشان می‌توان به عبور از منطقه ۶۰ درجه زیر صفر، عشق؛ چهارده وادی برای رسیدن به خود، ادموند و هلیا، چهارده مقاله، حال شما چطور است، کاهش وزن و ساختمان جسم اشاره کرد. در این آثار، تجربه، آموزش و نگاه ایشان به انسان و زندگی در کنار هم قرار گرفته‌اند.

تجربه شخصی من از رهایی:

من سال‌ها تمام روش‌هایی را که می‌شناختم امتحان کردم. بیشترین مدتی که توانستم وسوسه را شکست بدهم، ده روز بود و پس از آن دوباره به مصرف بازمی‌گشتم. امروز اما چند سال است که در مسیر درمان کنگره ۶۰ زندگی می‌کنم و دیگر آن وسوسه و آشفتگی گذشته را ندارم.

این تجربه، تجربه شخصی من است؛ اما برای من نشان داد که وقتی در کنار جسم، روان و جهان‌بینی انسان هم مورد توجه قرار بگیرند، امکان رسیدن به تعادل و ساختن زندگی تازه‌ای فراهم می‌شود. در کنگره ۶۰ آموختم که درمان فقط کنارگذاشتن ماده نیست؛ شناخت خود، مسئولیت‌پذیری و تغییر نگاه و رفتار نیز در این مسیر اهمیت دارد.

جناب مهندس باور داشتند و اثبات کردند که اعتیاد با روش DST قابل درمان است و برای شناساندن و اثبات این راه بسیارتلاش کردند. برای من و بسیاری از همراهان، کنگره ۶۰ فقط محل درمان جسم نیست؛ جایی است برای آموختن، رشد و فاصله‌گرفتن از ضد ارزش‌ها.

ایشان تا واپسین روزهای زندگی و حتی پیش از عمل جراحی، در ساختمان سیمرغ مشغول خدمت به انسان‌ها و کمک به رهایی آنان از بند اعتیاد بودند. این تصویر، بیش از هر سخنی، گویای روحیه خدمتگزار و وجود سراسر از عشق ایشان است: مردی که حتی در روزهای سخت و باوجود درد کلیه، خم به ابرو نیاورد و با لبخند و ایستاده، دل‌مشغول حال و رهایی دیگران بود.

شاید بزرگ‌ترین دستاورد جناب مهندس را نه فقط در مقاله‌ها، کتاب‌ها و روش درمانی‌شان، بلکه در سال‌هایی باید جست‌وجو کرد که صرف کاستن از رنج خانواده‌ها شد؛ سال‌هایی که در آن‌ها برای بسیاری، امید دوباره معنا پیدا کرد.

همان‌گونه که استاد امین در آخرین اطلاعیه خود فرمودند، به‌جای سوگواری صرف، می‌توانیم به تزکیه و تکامل خویش بپردازیم؛ و با ادامه‌دادن راه مهندس و خدمت راستین در کنگره ۶۰، از رنج دیگران بکاهیم. شاید این، والاترین راه برای پاسداشت یاد انسانی است که تمام عمر پربار خود را وقف این رسالت مقدس نمود.

یاد ایشان گرامی؛ و راهی که برای امید، آموزش و رهایی گشودند، با خدمت و محبت ادامه دارد.
 

منابع: سایت رسمی کنگره60/ کتاب 14 مقاله/ سی‌دی های آموزشی جناب مهندس/ ویکی‌پدیا
تهیه، نگارش و ارسال: مسافر سینا (لژیون یکم)
رابط خبری: مسافر محمد ص (لژیون سوم)
گروه خبری نمایندگی‌ محمدی‌پور قم