دستاوردهای علمی جناب مهندس حسین دژاکام؛ کشف روش DST و نگاهی نو به درمان اعتیاد و نیکوتین

به نام قدرت مطلق اله

دستاوردهای علمی جناب مهندس حسین دژاکام؛ نگاهی نو به درمان اعتیاد
از تجربه شخصی تا شکل‌گیری رویکردی نوین در شناخت و درمان اعتیاد

اعتیاد یکی از پیچیده‌ترین مسائل جسمی، روانی و اجتماعی است که آثار آن تنها به فرد مصرف‌کننده محدود نمی‌شود، بلکه خانواده و جامعه را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. شناخت دقیق این مسئله و یافتن راهی برای بازگشت انسان به تعادل، همواره از دغدغه‌های مهم حوزه درمان اعتیاد بوده است. در این مسیر، جناب مهندس حسین دژاکام، بنیان‌گذار جمعیت احیای انسانی کنگره ۶۰، با تکیه بر تجربه شخصی، مشاهده، آزمون و آموزش، رویکردی متفاوت را در زمینه درمان اعتیاد مطرح کردند.

۱. روش درمان تدریجی DST
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای مهندس دژاکام، طراحی و توسعه روش درمان تدریجی DST است. این روش بر کاهش تدریجی و برنامه‌ریزی‌شده مواد مصرفی، در یک بازه زمانی مشخص و تحت نظارت راهنمای درمان استوار است.
در این رویکرد، برخلاف نگاه صرفاً مبتنی بر قطع مصرف، به زمان و فرصت لازم برای بازسازی عملکردهای جسمی و سازگاری تدریجی بدن توجه می‌شود. روش DST در کنگره ۶۰ همراه با آموزش‌های منظم و برنامه درمانی مشخص به کار گرفته شده و تجربه درمانی بسیاری از اعضای این مجموعه را شکل داده است.

۲. طرح صورت‌مسئله اعتیاد
از دیگر محورهای مهم اندیشه مهندس دژاکام، تأکید بر شناخت صورت‌مسئله اعتیاد پیش از ارائه راه‌حل است. از این دیدگاه، برای درمان مؤثر باید آثار مصرف مواد بر جسم، روان و رفتار انسان را به‌درستی شناخت.
این نگرش کمک می‌کند اعتیاد تنها به‌عنوان یک مشکل رفتاری یا مسئله‌ای مربوط به اراده فرد دیده نشود؛ بلکه تغییرات جسمی، وابستگی، وضعیت روانی و نیاز به آموزش نیز در فرایند درمان مورد توجه قرار گیرند.

۳. نظریه سیستم ایکس
سیستم ایکس یکی از مفاهیم محوری در آموزش‌های کنگره ۶۰ است. این مفهوم به مجموعه سازوکارهای پیچیده مرتبط با انتقال پیام‌های عصبی، مواد شبه‌افیونی درون‌زا و عملکردهای هورمونی بدن اشاره دارد.
در چارچوب نظریه مطرح‌شده در کنگره ۶۰، مصرف طولانی‌مدت مواد می‌تواند تعادل این سامانه‌ها را برهم بزند و بازگشت به تعادل نیازمند زمان و فرایندی تدریجی باشد. این دیدگاه، توجه به عملکرد درونی بدن را در کنار جنبه‌های روانی و آموزشی درمان برجسته می‌کند. بررسی و تأیید مستقل ابعاد این نظریه، همچنان به پژوهش‌های علمی دقیق نیاز دارد.

۴. توجه همزمان به جسم، روان و جهان‌بینی
یکی از ویژگی‌های شاخص رویکرد کنگره ۶۰، توجه هم‌زمان به سه مؤلفه جسم، روان و جهان‌بینی است.
در این چارچوب، درمان تنها به کاهش یا قطع مصرف مواد محدود نمی‌شود؛ بلکه بازگشت تعادل جسمی، بهبود وضعیت روانی، اصلاح نگرش‌ها و یادگیری مهارت‌های زندگی نیز اهمیت دارند. آموزش‌های مستمر و حضور در جلسات، فرصتی برای تمرین مسئولیت‌پذیری، شناخت بهتر خود و تقویت روابط خانوادگی و اجتماعی فراهم می‌کنند.

۵. گسترش آموزش و پژوهش در حوزه اعتیاد
تأسیس کنگره ۶۰ و شکل‌گیری ساختاری منظم برای آموزش، راهنمایی و انتقال تجربه، از نتایج مهم فعالیت‌های مهندس دژاکام به شمار می‌رود. در این مجموعه، تجربه‌های درمانی در قالب جلسات آموزشی، نوشتارها، کتاب‌ها و محتوای آموزشی در اختیار اعضا قرار گرفته است.
تأکید بر ثبت تجربه‌ها، بررسی نتایج و گسترش پژوهش، می‌تواند زمینه گفت‌وگوی بیشتر میان تجربه‌های میدانی و دانش دانشگاهی را فراهم کند. انتشار یافته‌ها در مجلات علمی معتبر و بررسی مستقل نتایج، برای ارزیابی دقیق میزان اثربخشی روش‌های پیشنهادی اهمیت اساسی دارد.

۶. توجه به درمان وابستگی به نیکوتین
توسعه روش DST در حوزه وابستگی به نیکوتین نیز از فعالیت‌های شاخص کنگره ۶۰ است. در این رویکرد، کاهش تدریجی نیکوتین و جایگزینی برنامه‌ریزی‌شده آن با آدامس نیکوتین، در کنار آموزش و حمایت گروهی، مورد استفاده قرار گرفته است.
این تجربه نشان می‌دهد که توجه به فرایند تدریجی تغییر، برنامه‌ریزی و استمرار آموزش، در فعالیت‌های درمانی کنگره ۶۰ جایگاه ویژه‌ای دارد.

کتاب‌ عبور از منطقه 60 درجه زیر صفر، شرح حال سفر و عبور از دنیای اعتیاد و تجربه‌های ارزشمند ایشان در این مسیر است.
کتاب 14 وادی از مهندس دژاکام پیرامون مسائل جهان بینی می‌باشد که یکی از مولفه‌های درمان اعتیاد است.
 

خدمتگزاران سایت شعبه البرز