اعتیاد یک عادت یا ضعف اراده نیست

سایت همسفران نمایندگی دکتر علیرضا گفت‌وگویی با همسفر زهرا ترتیب داده است که از صحبت‌های ایشان نکات آموزنده‌ای به دست آوردیم. در ادامه، شما را به خواندن این گفت‌وگو دعوت می‌کنیم و امیدواریم مورد توجه قرار گیرد.

همسفر زهرا و مسافرشان با آخرین آنتی‌ایکس تریاک وارد کنگره شدند. مدت یازده ماه و یازده روز سفر کردند به روش DST همراه با داروی OT، با راهنمایی مسافر مهدی و همسفر زهره، در حال حاضر سه سال و نه ماه است که با دستان پرمهر و محبت جناب مهندس آزاد و رها هستند. رشته ورزشی ایشان دارت است.

صورت‌مسئله اعتیاد چیست و چرا شناخت درست آن اهمیت دارد؟
از دیدگاه کنگره۶۰، اعتیاد یک بیماری است که در اثر مصرف مداوم مواد مخدر جسم، روان و جهان‌بینی انسان را دچار تخریب و عدم تعادل می‌کند. در بخش جسم، سیستم تولیدکننده مواد شبه‌افیونی طبیعی بدن که به آن سیستم ایکس گفته می‌شود، دچار اختلال می‌گردد. در بخش روان، احساسات و رفتار فرد تحت تأثیر قرار می‌گیرد و در جهان‌بینی نیز نگرش او نسبت به خودش، دیگران و زندگی تغییر می‌کند. اهمیت شناخت صورت‌ مسئله در این است که ما را از برداشت‌های نادرست در مورد اعتیاد دور می‌کند. زمانی‌که بدانیم اعتیاد یک عادت یا ضعف اراده نیست، متوجه می‌شویم که درمان آن نیز نیازمند روشی اصولی، زمان مناسب و بازسازی بخش‌های آسیب‌دیده است. به اعتقاد من، شناخت درست صورت‌ مسئله نخستین قدم برای پیدا کردن راه‌ حل درست است.

چرا برای حل مسئله اعتیاد، تنها قطع مصرف مواد کافی نیست؟
مصرف مواد مخدر علاوه بر ایجاد وابستگی، عملکرد طبیعی جسم و روان را نیز دچار اختلال می‌کند. با قطع مصرف، ماده مخدر وارد بدن نمی‌شود؛ اما سیستم‌های آسیب‌دیده جسم هنوز نیازمند بازسازی هستند. همچنین ممکن است مشکلات روانی و نگرش‌های نادرستی که در دوران مصرف شکل گرفته‌، همچنان ادامه داشته باشند. در کنگره۶۰ قطع مصرف آغاز مسیر درمان است، نه پایان آن. با روش DST و استفاده از داروی OT، فرصت بازسازی تدریجی سیستم‌های بدن فراهم می‌شود و هم‌زمان آموزش‌های جهان‌بینی به فرد کمک می‌کند تا نگرش و رفتار خود را اصلاح نماید؛ بنابراین درمان واقعی زمانی شکل می‌گیرد که جسم، روان و جهان‌بینی در کنار یکدیگر به سمت تعادل حرکت کنند.

چرا حس سالم و متعادل در زندگی انسان اهمیت دارد؟
حس یکی از ابزارهای مهم شناخت انسان است و در ارتباط او با خودش، دیگران و جهان پیرامون نقش اساسی دارد. انسان بسیاری از برداشت‌ها و تصمیم‌های خود را بر اساس حسی که دریافت می‌کند شکل می‌دهد. اگر این حس سالم و متعادل باشد، می‌تواند واقعیت‌ها را بهتر درک کند و واکنش‌های مناسب‌تری داشته باشد؛ اما زمانی‌که حس دچار آلودگی و عدم تعادل شود، ممکن است برداشت انسان از مسائل نادرست شود. برای مثال، گاهی ترس، سوءظن یا قضاوت نادرست باعث می‌شود واقعیت را آن‌گونه که هست نبینیم. از دیدگاه کنگره با آموزش و تزکیه می‌توان به‌ تدریج حس را پالایش کرد. حس سالم به انسان کمک می‌کند ارتباطات بهتری برقرار کند، تصمیم‌های آگاهانه‌تری بگیرد و در مسیر رسیدن به حال خوش حرکت کند.

سیستم ایکس چه نقشی در تعادل جسم و روان دارد؟
سیستم ایکس در کنگره۶۰ به مجموعه سیستم‌های تولیدکننده، انتقال‌دهنده و تنظیم‌کننده مواد شبه‌افیونی و سایر مواد شیمیایی مؤثر در تعادل جسم و روان گفته می‌شود. این سیستم در عملکردهای مهمی مانند خواب، خلق‌وخو، احساسات، انرژی و تنظیم درد نقش دارد. مصرف مداوم مواد مخدر باعث می‌شود عملکرد طبیعی این سیستم دچار اختلال و بدن به دریافت مواد بیرونی وابسته گردد. در روش DST با مصرف منظم و تدریجی داروی OT و سپری شدن زمان مناسب، امکان بازسازی عملکرد طبیعی این سیستم فراهم می‌گردد، از این منظر شناخت سیستم ایکس به ما نشان می‌دهد که چرا درمان اعتیاد نیازمند زمان است و چرا نمی‌توان انتظار داشت آسیب‌های ایجادشده در مدت کوتاهی برطرف شوند.

آیا فقط قطع مصرف برای رسیدن به تعادل کافی است؟ چرا؟
خیر، قطع مصرف به‌ تنهایی برای رسیدن به تعادل کافی نیست. اعتیاد سه ضلع جسم، روان و جهان‌بینی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و هر سه بخش باید در مسیر درمان مورد توجه قرار گیرند. ممکن است فردی مصرف مواد را متوقف کرده باشد؛ اما هنوز جسم او به تعادل نرسیده باشد یا از نظر روانی و جهان‌بینی با مشکلات گذشته روبه‌رو باشد. در کنگره۶۰ درمان با بازسازی جسم، بهبود روان و آموزش جهان‌بینی دنبال می‌شود. این سه بخش از یکدیگر جدا نیستند و تغییر در هرکدام می‌تواند بر دو بخش دیگر اثر بگذارد؛ بنابراین قطع مصرف نقطه شروع حرکت است و رسیدن به تعادل نتیجه یک فرآیند تدریجی و همه‌جانبه خواهد بود.

ارتباط جسم، روان و جهان‌بینی در درمان چگونه توضیح داده می‌شود؟
جسم، روان و جهان‌بینی سه ضلع یک مثلث هستند که ارتباطی متقابل با یکدیگر دارند. اختلال در جسم بر روان و احساسات تأثیر می‌گذارد و از طرفی دیگر افکار، نگرش‌ها و احساسات انسان نیز می‌تواند بر رفتار و شرایط جسمی فرد تأثیرگذار باشد. برای مثال، فردی که سیستم‌های جسمی او دچار اختلال شده، ممکن است با مشکلاتی مانند بی‌خوابی، بی‌قراری یا تغییرات خلقی روبه‌رو شود. این شرایط می‌تواند بر نگرش او نسبت به زندگی و اطرافیان نیز اثر بگذارد. در کنگره۶۰، درمان با بازسازی جسم، آموزش جهان‌بینی و حرکت تدریجی به سمت تعادل روانی دنبال می‌شود. به همین دلیل است که نمی‌توان یکی از این سه ضلع را نادیده گرفت؛ زیرا تعادل پایدار زمانی شکل می‌گیرد که جسم، روان و جهان‌بینی هماهنگ با یکدیگر حرکت کنند.

افکار، احساسات و رفتارهای مخرب چگونه می‌توانند مانند سم عمل کنند؟
همان‌گونه که سم می‌تواند جسم انسان را تحت تأثیر قرار دهد، افکار و احساسات ناسالم نیز می‌توانند آرامش روان و کیفیت زندگی را تخریب کنند. افکاری مانند کینه، حسادت، ترس، ناامیدی و قضاوت نادرست، اگر به‌صورت مداوم در ذهن تکرار شوند بر احساسات و رفتار انسان اثر می‌گذارند و ممکن است روابط او با دیگران و حتی نگرش او نسبت به خودش را دچار آسیب کند. برای مثال، یک فکر منفی می‌تواند احساس خشم ایجاد کند و این احساس، رفتاری نادرست را به دنبال داشته باشد. تکرار این چرخه به‌ تدریج انسان را از تعادل دور می‌کند. در کنگره‌۶۰ با آموزش، شناخت و تزکیه یاد می‌گیریم افکار و احساسات مخرب را شناسایی کنیم و به‌جای پرورش آن‌ها، مسیر اندیشه و رفتار خود را اصلاح نمائیم. البته منظور این نیست که هر بیماری جسمی ناشی از افکار منفی است؛ بلکه هدف شناخت تأثیر افکار و احساسات ناسالم بر تعادل روان و کیفیت زندگی است.

کلام آخر:
در پایان، می‌خواهم بگویم یکی از مهم‌ترین آموزش‌هایی که از کنگره دریافت کرده‌ام، این است که برای حل هر مسئله‌ای ابتدا باید آن را درست بشناسیم. کنگره به من آموخت که اعتیاد تنها مسئله مصرف مواد نیست؛ بلکه موضوعی است که جسم، روان و جهان‌بینی انسان را درگیر می‌کند و برای رسیدن به تعادل، باید هر سه ضلع مورد توجه قرار گیرند. آموختم که تغییر واقعی با عجله و انتظار نتیجه فوری به دست نمی‌آید؛ بلکه به آموزش، صبر، حرکت درست و استمرار نیاز دارد. امروز، خدمت به تازه‌واردین برای من فرصتی است تا بخشی از آموزش‌هایی را که دریافت کرده‌ام با دیگران به اشتراک بگذارم. امیدوارم بتوانم با عمل کردن به آموخته‌ها و حفظ حرمت‌ها در این مسیر خدمتگزار شایسته‌ای باشم. از خداوند سپاسگزارم که فرصت حضور در کنگره۶۰ و حرکت در این مسیر را به من عطا کرده است. از این‌که فرصت این گفت‌وگو را در اختیار من قرار دادید، سپاسگزارم.

طراح سؤال و مصاحبه‌کننده: همسفر مرجان رهجوی راهنما همسفر الهه (لژیون یازدهم)
ارسال: همسفر سمیرا رهجوی راهنما همسفر لیلا (لژیون دوم) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی دکتر علیرضا