دانایی، پلی از آگاهی تا عمل

در ابتدا باید بدانیم دانایی و دانایی مؤثر چیست؟ همان‌طور که در کنگره آموزش دیده‌ایم و در جهان‌بینی آموخته‌ایم، دانایی و دانایی مؤثر، هر کدام یک مثلث هستند که از سه ضلع تشکیل شده‌اند: تفکر، تجربه و آموزش. با این تفاوت که مثلث دانایی می‌تواند مختلف‌الاضلاع باشد؛ ولی دانایی مؤثر، بزرگ‌ترین مثلث متساوی‌الاضلاعی است که درون مثلث دانایی قرار می‌گیرد. مطالبی که داخل مثلث دانایی قرار دارند، مطالبی هستند که می‌توان درستی یا نادرستی آن‌ها را تشخیص داد؛ اما مطالبی که بیرون از این مثلث هستند، مطالبی هستند که نمی‌توان ماهیت درست یا نادرست آن‌ها را تشخیص داد. مطالبی که داخل مثلث دانایی مؤثر قرار دارند، علاوه بر این‌که برای ما معلوم و آشکار هستند، قادر به اجرای آن‌ها نیز هستیم. بخش‌هایی که بیرون از مثلث دانایی مؤثر؛ ولی درون مثلث دانایی قرار دارند، موضوعاتی هستند که فقط می‌توانیم درستی یا نادرستی آن‌ها را تشخیص دهیم؛ ولی نمی‌توانیم آن‌ها را اجرا کنیم.

ما باید با آگاهی، دانش و تشخیص درست، باعث قدرتمند شدن اضلاع این مثلث‌ها باشیم و مواظب باشیم با قدرتمند کردن یک ضلع، توازن مثلث را به هم نزنیم. همان‌طور که می‌دانیم، هدف اصلی نیروهای بازدارنده، متوقف کردن فرایند دانایی است و این نیروها با کمک حسی که از هم‌جنسان خود می‌گیرند، فرایند تخریب را به انجام می‌رسانند. نیروهای بازدارنده بیش‌تر و اصولاً دانایی مؤثر را هدف قرار می‌دهند؛ چون برای آن‌ها مهم‌تر، عدم توانایی در انجام عمل سالم است. از آن‌جایی که دانایی، دانایی مؤثر و سواد در کنار هم آمده‌اند، می‌توان گفت میزان دانایی، سواد نیست و این‌که بگوییم هر کس سواد دارد، داناست، حرف غلطی است. سواد می‌تواند هم جزء دانایی باشد و هم نباشد. مثلاً شخصی که درس خوانده و در بالاترین رتبه تحصیلی قرار دارد و از نظر جایگاه شغلی در بهترین موقعیت است، ممکن است از دانایی لازم برخوردار نباشد و رفتار، گفتار و کردار آن شخص؛ حتی انجام ندادن عمل سالم، او را از دانایان جدا می‌کند.

گاهی متمدن بودن افراد یا زندگی در کشورهای متمدن باعث دانایی فرد نمی‌شود. خیلی از انسان‌ها هستند که در کشورهای متمدن و جهان اولی زندگی می‌کنند؛ ولی از دانایی لازم برخوردار نیستند. پوشیدن لباس‌های شیک و مارک‌دار هم نشانه دانایی نیست. دانایی به آموزش است؛ یعنی هر چیزی را که یاد می‌گیریم، در زندگی و در جهت مثبت و صراط مستقیم اجرایی کنیم. دانایی به تفکر است؛ یعنی در مورد همه مسائل تفکر و اندیشه کنیم. دانایی به تجربه است؛ یعنی در هر کاری تجربه کسب کنیم. دانایی در گفتار، رفتار و عمل سالم انسان است؛ حتی هر شخص می‌تواند با سخن گفتن خود، میزان دانایی‌ خود را نشان دهد. شخص دانا هیچ‌وقت پشت سر کسی حرف نمی‌زند، قضاوت نمی‌کند، تهمت نمی‌زند و آن‌چه را می‌شنود یا هر حرکتی که می‌بیند، برای خودش تفسیر نمی‌کند. پس نتیجه می‌گیریم که باید دانایی مؤثر خود را افزایش دهیم، موضوعات درست را تشخیص دهیم و آن‌ها را به اجرا درآوریم و به آن عمل کنیم. بی‌شک هدف خلقت هم افزایش دانایی مؤثر است.

نویسنده: همسفر پروین رهجوی راهنما همسفر مریم (لژیون چهارم)
رابط خبری: همسفر فهیمه رهجوی راهنما همسفر مریم (لژیون چهارم)
ارسال: همسفر آرزو رهجوی راهنما همسفر عاطفه (لژیون سوم) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی بیرجند