گاهی یک واژه آنقدر برایمان تکرار میشود که دیگر به معنای عمیق آن فکر نمیکنیم. «دیدهبان» یکی از همین واژههاست. شاید در نگاه اول دیدهبان کسی باشد که میبیند و مراقب است؛ اما وقتی صحبت از کنگره۶۰ میشود، این دیدن معنای گستردهتری پیدا میکند. دیدهبان باید بتواند فقط به یک اتفاق یک شعبه یا یک مسئله جداگانه نگاه نکند؛ بلکه موضوعات را در ابعاد وسیعتر ببیند.
در بخشی از مقاله ششم کتاب ۱۴ مقاله آمده است که کنگره۶۰ یک سیستم واحد مدیریتی دارد و در هر سطحی از سازمان تصمیمات مدیریتی همان سطح اتخاذ میشود، مشروط به اینکه آن تصمیمات بر اساس مانیفست و قوانین مکتوب باشد. مدیران هر سطح در انتخابات توسط اعضاء انتخاب میشوند و ساختار آن شبیه یک درخت سبز است. بنیان کنگره ریشه درخت، دیده بانان تنه، راهنمایان شاخ و برگ و رهجویان رها از دام اعتیاد میوه های این درخت تنومند را تشکیل میدهند.
در جایی دیگر از دیدهبانان به عنوان ستونهای کنگره۶۰ یاد میشود که پیکره کنگره۶۰ را در برگرفتهاند و آن را استوار نگه داشتهاند؛ اما منشاء شکلگیری کنگره دیدهبان با این سؤال از طرف بنیان کنگره۶۰ آغاز شد اگر روزی بنیان کنگره۶۰ نباشد تکلیف کنگره چه میشود؟ بنابراین تصمیم بر این شد که یک گروه بهعنوان دیدهبان یعنی کسی که افق دور را میبیند انتخاب شود؛ اما این انتخاب چگونه باید انجام میشد؟ آیا هر انتخاب سالمی با رأیگیری میسر است؟ پاسخ خیر میباشد؛ زیرا ممکن است افرادی که در رأیگیری شرکت میکنند دانش لازم را در مورد آن موضوع نداشته باشند. برای مثال گالیله تنها کسی بود که قبول نداشت زمین مرکز عالم هست در صورتیکه همگان بر آن باور بودند و نهایتاً هم باور جمع اشتباه بود.
تصمیم در نهایت اینچنین شد که در ابتدا کنگره۶۰ دیده بانان با حضور آقای مهندس و انتخاب نفر دوم توسط ایشان بنا نهاده شد و بهتدریج با نظر مشورتی نفر سوم و کم کم سایر اعضای آن تعیین شد و عزل هر دیدهبان هم توسط رأی و نظر جمعی سایر دیدهبانان صورت میگیرد؛ اما بنیان کنگره۶۰ هم بهتنهایی میتواند این مهم را اجرا نماید. امروز که این مقاله را برای شما به رشته تحریر درمیآورم تعداد دیدهبانان به علت وسعت کنگره۶۰ به ۱۸ نفر رسیده است و هر دیدهبان این اجازه را دارد که در حوزه مسئولیت خود تصمیم گیری کند برای مثال دیدهبان راهنمایان میتواند با یک تلفن یک لژیون را در یک نمایندگی ببندد.
بعد از بنیان کنگره۶۰ کنگره دیدهبانان بالاترین مرجع تصمیم گیری میباشد. همانطور که از نام آن مشخص هست وظیفه دیدهبانان رصد و مشاهده اوضاع و شرایط کنگره۶۰ و شعب آن و ارزیابی نقاط قوت و ضعف آن میباشد. در یکی از مطالب منتشر شده در سایت کنگره۶۰، دیدهبانان بهعنوان تصمیمگیرندگان و قانونگذاران کنگره۶۰ معرفی شدهاند؛ کسانی که موضوعات را به شکل کلی نگاه میکنند و در مورد مسائل و قوانین نگاه مجموعهنگر دارند. این نگاه شاید مهمترین تفاوت میان دیدن و دیدهبانی باشد.
ممکن است یک موضوع در یک شعبه مشکل ایجاد کند؛ اما همان موضوع در شعبههای دیگر بدون مشکل اجرا شود؛ پس نمیتوان فقط بر اساس یک اتفاق درباره کل مجموعه تصمیم گرفت، اینجاست که نگاه دیدهبان اهمیت پیدا میکند. او باید بتواند یک مسئله را از فاصله بیشتری ببیند. نه فقط اینکه چه اتفاقی افتاده؛ بلکه اینکه این اتفاق در مجموعه چه معنایی دارد و این نوع نگاه با آیندهنگری هم ارتباط پیدا میکند. در همان گزارش رسمی کنگره۶۰ درباره نگاه به آینده و تصمیمهایی صحبت شده که باید متناسب با گسترش کنگره۶۰ باشد چراکه مجموعهای که روزبهروز بزرگتر میشود، نمیتواند همیشه با همان تصمیمها و روشهای سالهای ابتدایی اداره شود.
این نکته برای من جالب است چون نشان میدهد دیدهبانی فقط مربوط به امروز نیست. یک تصمیم ممکن است امروز گرفته شود؛ اما اثر آن سالها بعد دیده شود. بنابراین کسی که مسئول تصمیمگیری است باید بتواند کمی جلوتر را هم ببیند. شاید به همین دلیل است که دیدهبان بودن را نمیتوان فقط یک جایگاه دانست. این جایگاه مسئولیتِ نوعی نگاه است. نگاهی که باید هم امروز را ببیند و هم فردا را. هم جزئیات را بشناسد و هم تصویر بزرگتر را از دست ندهد. در کنگره ۶۰ برای همین جایگاه یک هفته مشخص نیز در نظر گرفته شده است؛ هفته دیدهبان حتی در برنامه رسمی هفته دیدهبان سال ۱۴۰۵ که در سایت کنگره۶۰ منتشر شده است. این هفته بهعنوان یکی از برنامههای رسمی کنگره۶۰ معرفی شده است.
چرا باید برای یک جایگاه هفتهای به نام آن وجود داشته باشد؟ به نظرم پاسخ را باید در مفهوم قدردانی جستوجو کرد. خدمتهایی که در یک مجموعه انجام میشوند همیشه در معرض دید همه نیستند. گاهی نتیجه یک تصمیم را همه میبینند؛ اما ساعتها فکر، بررسی و مسئولیتی را که پشت آن تصمیم بوده کسی نمیبیند. هفته دیدهبان میتواند فرصتی باشد برای اینکه این بخش کمتر دیده شده از خدمت دیده شود. البته خودِ دیدهبان نیز بخشی از همین مجموعه است.
در یکی از مطالب رسمی کنگره۶۰ درباره هفته دیدهبان، دیدهبان محترم مسافر محمدصادق به این موضوع اشاره میکند که تفاوت دیدهبان با دیگر اعضای کنگره۶۰ تفاوت انسانی یا ارزشی نیست؛ بلکه تفاوت در سابقه حضور، ماندن و خدمت کردن است. این نگاه خیلی زیباست. یعنی جایگاه نباید انسان را از دیگران جدا کند. قرار نیست کسی چون دیدهبان شده خودش را بالاتر از دیگران بداند. اتفاقاً هرچه مسئولیت بیشتر میشود شاید نیاز به فروتنی و مراقبت از خود هم بیشتر شود.
در همان سخنان به این نکته نیز اشاره شده که تصمیمهای شورای دیدهبانان ممکن است برای کل کنگره۶۰ باشد و نتوان آن را فقط برای یک شعبه یا یک لژیون در نظر گرفت. اینجا دوباره به همان مفهوم نگاه کلی میرسیم. ممکن است چیزی برای یک نفر خوشایند نباشد؛ اما وقتی قرار است درباره یک مجموعه بزرگ تصمیم گرفته شود باید مجموعه بزرگتر را هم در نظر گرفت. این کار همیشه آسان نیست. گاهی تصمیم درست همان تصمیمی نیست که همه دوست دارند بشنوند و شاید مسئولیت دیدهبان دقیقاً از همینجا سنگینتر میشود. اینکه بتواند میان خواستههای فردی و مصلحت یک مجموعه بزرگتر تفاوت بگذارد؛ اما در کنار همه این مسئولیتها یک چیز نباید فراموش شود؛ دیدهبانی برای خدمت است.
در کنگره۶۰ مفهوم خدمت جایگاه ویژهای دارد و در مطالب رسمی مربوط به هفته دیدهبان نیز بارها بر خدمت و انجام درست مسئولیت تأکید شده است. شاید بتوان گفت اگر دیدن به خدمت منتهی نشود هنوز به معنای واقعی دیدهبانی نرسیدهایم. دیدنِ یک مشکل کافی نیست. باید برای آن فکر کرد. دیدنِ یک نیاز کافی نیست باید برای آن قدم برداشت. دیدنِ آینده کافی نیست، باید امروز تصمیمی گرفت که فردا را بهتر کند. این همان جایی است که یک نگاه ساده میتواند به یک مسئولیت بزرگ تبدیل شود.
امروز وقتی به کنگره ۶۰ نگاه میکنیم با مجموعهای گسترده از نمایندگیها و اعضایی روبهرو هستیم. طبیعی است که چنین مجموعهای برای حرکت منظم به ساختار و تقسیم مسئولیت نیاز داشته باشد؛ اما در میان همه این ساختارها شاید چیزی که بیش از عنوانها اهمیت دارد همان فلسفهای باشد که پشت آنها قرار گرفته است. هر کسی در جایگاه خودش سهمی از حرکت مجموعه را بر عهده دارد و دیدهبان هم از این قاعده جدا نیست. او قرار نیست همه چیز را به تنهایی انجام دهد. قرار است بخشی از مسئولیت را بپذیرد و با نگاهی وسیعتر برای ادامه مسیر تلاش کند.
شاید اگر بخواهیم دیدهبان را خیلی ساده تعریف کنیم، بگوییم کسی که فقط به امروز نگاه نمیکند؛ کسی که یک اتفاق را جدا از کل مجموعه نمیبیند؛ کسی که قبل از تصمیم گرفتن پیامدهای آن را هم در نظر میگیرد و کسی که جایگاهش را نه برای برتری، بلکه برای خدمت میخواهد. در نهایت شاید بهترین نگاه به هفته دیدهبان این باشد که آن را فقط هفته تبریک گفتن ندانیم؛ بلکه فرصتی بدانیم برای فکر کردن به یک سؤال من در جایگاه خودم چقدر درست میبینم؟ آیا فقط چیزی را میبینم که جلوی چشمم است یا میتوانم کمی دورتر را هم ببینم؟ آیا فقط به مسئله خودم فکر میکنم یا میتوانم منافع یک جمع بزرگتر را هم در نظر بگیرم؟ شاید این پرسشها فقط مخصوص دیدهبانان نباشد. هر کدام از ما در جایگاهی که هستیم، میتوانیم یاد بگیریم کمی بهتر ببینیم، مسئولانهتر رفتار کنیم و قبل از هر تصمیم، اثر آن را بر دیگران هم در نظر بگیریم و شاید در همین نقطه معنای واقعی دیدهبانی روشن شود؛ دیدهبان کسی نیست که فقط بیشتر دیده میشود؛ کسی است که مسئولیت بیشتری برای درست دیدن پذیرفته است.
منابع: برنامه هفته دیدهبان سال ۱۴۰۵، ۲۶ مرداد ۱۴۰۵، سی دی دیده بان مهندس حسین دژاکام
نویسنده: همسفر فرح رهجوی راهنما همسفر سلیمه (لژیون اول)
رابط خبری: همسفر فاطمه رهجوی راهنما همسفر سلیمه (لژیون اول)
ارسال: همسفر فاطمه رهجوی راهنما همسفر سلیمه (لژیون اول) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی رفسنجان
- تعداد بازدید از این مطلب :
976