شناخت خویشتن و پذیرش مسئولیت

در این وادی سعی می‌کنیم برای مسائل حیاتی زندگی خود، حد و مرز و جایگاه مشخصی تعیین کنیم؛ زیرا برداشت‌ هر فرد از قدرت مطلق یا خداوند ممکن است متفاوت باشد. درسی که از این وادی گرفتم این است که نباید در گوشه‌ای بنشینم و فقط بگوییم خداوند همه‌ چیز را درست خواهد کرد، بلکه آنچه اهمیت دارد؛ خواست و تلاش بی‌وقفه ماست. در ادامه مسیر، قدرت مطلق یا خداوند نیز به ما یاری خواهد رساند.

در وادی‌های اول تا سوم که وادی‌های تفکر هستند، یاد گرفته‌ایم که بیشترین بار مسؤلیت بر عهده خود ماست و دست‌های آسمانی یا امدادهای غیبی فقط القای افکار را انجام می‌دهند و بقیه کارها و مسئولیت‌ها به عهده خودمان است. ما انسان‌ها هر یک مسئول اعمال و انتخاب‌های خود هستیم؛ یعنی در قبال بذرهایی که در گذشته کاشته‌ایم یا در آینده می‌خواهیم بکاریم پاسخ‌گو خواهیم بود؛ بنابراین نباید انتظارات نابجا از خداوند یا قدرت مطلق داشته باشیم؛ زیرا خداوند در هنگام خلقت، انسان را مختار آفرید تا زندگی خود را آن‌گونه که می‌خواهد بسازد. اگر در مسیر ارزش‌ها یا صراط مستقیم گام بردارد، به سر منزل مقصود خواهد رسید و اگر در مسیر فسق و فجور یا ضد ارزش‌ها حرکت کند، نتیجه آن‌ نیز مشخص خواهد بود.

انسان همواره بر سر دوراهی انتخاب قرار دارد؛ برای مثال؛ آیا این کار را انجام دهم یا ندهم، آیا این راه درست است یا نادرست؟ همان‌طور که می‌دانیم، اگر در انجام کاری دچار تردید هستیم، بهتر است تا روشن شدن موضوع از انجام آن خودداری کنیم. همه این موارد به میزان شناخت انسان از خود و مسیر زندگی‌اش باز‌می‌گردد؛ بنابراین می‌توان گفت یک راه، راه گفتار، پندار و کردار نیک است و راه دیگر، مسیر فسق و فجور یا ضد‌ ارزش‌ها. در نهایت، اختیار اعمال و انتخاب‌های ما بر عهده خودمان است و  هیچ‌کس مسئول انتخاب‌های ما نیست. البته می‌توانیم از خداوند یا دیگران به‌عنوان یاری‌رسان کمک بگیریم.

برای اینکه انسان بتواند خداوند را بشناسد و به او نزدیک شود، ابتدا باید خود را بشناسد. خودشناسی یعنی شناخت انسان در صور آشکار و پنهان. در بخش صور آشکار که قابل‌مشاهده هستند، اطلاعات ما بسیار محدود است و حتی در بسیاری از امور مربوط به جسم خود نیز کنترل کاملی نداریم. برای مثال، تنفس، گردش خون و بسیاری از عملکردهای بدن به‌صورت خودکار انجام می‌شوند؛ همچنین زمان مرگ در اختیار ما نیست. اگر چه فرد ممکن است اقدامی برای نابودی جسم خود انجام دهد، اما کنترل چندانی بر طول عمر و بقای خود ندارد، به بیان دیگر، اداره شهر وجودی یا جسم ما به‌طور کامل در اختیار ما نیست و این سیستم بطور خودکار به فعالیت خود ادامه می‌دهد. در بخش صور پنهان که قابل رؤیت نیست نیز آگاهی و اطلاعات بسیار اندکی داریم و در واقع اطلاعات کاملی درباره روح، نفس، دوران پیش از تولد و حتی وضعیت پس از مرگ خود در اختیار نداریم.

اگر کسی قدرت مطلق را به درستی بشناسد و به آن باور داشته باشد، به آرامش نسبی دست خواهد یافت. چنین فردی آرام‌تر زندگی می‌کند، مشکلات و استرس کمتری دارد، شب‌ها آسوده‌تر می‌خوابد، افسرده نیست، کمتر دچار حرص و نگرانی می‌شود و از بسیاری رنج‌ها فاصله می‌گیرد. از سوی دیگر هر چه بیشتر دوربینمان روی خودمان باشد یعنی روی خود تمرکز کنیم، مسئولیت‌ها و نقاط قوت و ضعف خود را بهتر خواهیم شناخت. زمانی که دوربین ما روی دیگران باشد، یعنی توجه ما بیش از حد به دیگران معطوف شود، از خود غافل می‌شویم و زمینه برای حق‌طلبی و قضاوت دیگران فراهم می‌شود. تنها عاملی که می‌تواند انسان را به درجه انسانیت و خودشناسی برساند، تزکیه و پالایش است.

اگر در مسیر تزکیه و پالایش قرار بگیرم، به خودشناسی خواهم رسید و از طریق خودشناسی، خداشناسی را تجربه خواهم کرد. در نتیجه بسیاری از جنبه‌های زندگی من تغییر خواهد کرد و آن موقع می‌توانم، مرز میان مسئولیت‌های خود و جایگاه خداوند را بهتر درک کنم. در نهایت به این نتیجه می‌رسم که باید اول تغییرات را از خودم آغاز کنم. با کاهش سطح توقعات از دیگران، پذیرش اشتباهات خود و تلاش برای اصلاح آن‌ها، می‌توانم فردی مسئولیت‌پذیر باشم، در غیر این صورت گرفتار گره مسئولیت خواهم شد.

نویسنده: همسفر زینت رهجوی راهنما همسفر الهام (لژیون یازدهم)
رابط خبری: راهنما همسفر الهام (لژیون یازدهم)
ارسال: همسفر فاطمه رهجوی راهنما همسفر طاهره (لژیون نهم) دبیر سایت
همسفران نمایندگی خلیج‌فارس بوشهر