مسئولیت‌پذیری کلید تغییر و رشد است

وادی چهارم؛ مسئولیت‌پذیری، کلید تغییر و رشد است. انسان در طول زندگی با مسائل، مشکلات و چالش‌های مختلفی روبه‌رو می‌شود. بسیاری از افراد هنگام مواجهه با مشکلات، به‌دنبال مقصر می‌گردند و شرایط، اطرافیان، جامعه یا حتی خداوند را مسئول وضعیت خود می‌دانند؛ اما وادی چهارم از کتاب عشق نگرش متفاوتی را به ما آموزش می‌دهد. عنوان این وادی: «در مسائل حیاتی، مسئولیت دادن به خداوند یعنی سلب مسئولیت از خویشتن» است. این وادی به ما می‌آموزد که برای تغییر شرایط زندگی، ابتدا باید مسئولیت آن را بپذیریم و نقش خود را در اتفاقات زندگی بشناسیم.

این وادی  یکی از بنیادی‌ترین وادی‌های کنگره‌۶۰ است، زیرا انسان را از حالت وابستگی و انتظار خارج کرده و به سمت مسئولیت‌پذیری هدایت می‌کند. خداوند به انسان عقل، قدرت تفکر و اختیار داده است تا بتواند مسیر زندگی خود را انتخاب کند. بنابراین اگر در زندگی با مشکلی مواجه می‌شویم، نباید تنها منتظر معجزه یا تغییر شرایط باشیم؛ بلکه باید سهم خود را در حل آن مسئله انجام دهیم. در دوران مصرف موادمخدر، بسیاری از افراد مشکلات خود را به خانواده، دوستان، محیط زندگی یا شرایط اجتماعی نسبت می‌دهند؛ اما در کتاب ۶۰درجه زیر صفر می‌بینیم که، درمان زمانی اتفاق می‌افتد که فرد مسئولیت خود را بپذیرد و بداند که هیچ‌کس نمی‌تواند به جای او سفر کند، آموزش بگیرد یا قوانین درمان را اجرا نماید. راه درمان وجود دارد، اما حرکت در این مسیر بر عهده خود فرد است.

این وادی به ما می‌آموزد که توکل با تنبلی و بی‌مسئولیتی تفاوت دارد. توکل واقعی؛ یعنی پس از تفکر و تلاش، نتیجه را به خداوند بسپاریم. کشاورزی که بذر نمی‌کارد نمی‌تواند انتظار برداشت محصول داشته باشد. دانش‌آموزی که درس نمی‌خواند نمی‌تواند منتظر موفقیت باشد. همین قانون در تمام بخش‌های زندگی از جمله درمان اعتیاد، روابط خانوادگی، تحصیل و کار نیز صدق می‌کند. در آموزش‌های کنگره‌۶۰ تأکید می‌شود که انسان باید مسئول تصمیم‌ها و انتخاب‌های خود باشد. زمانی‌که مسئولیت را می‌پذیریم، قدرت تغییر نیز در اختیار ما قرار می‌گیرد؛ اما زمانی‌که دیگران را مقصر بدانیم، در حقیقت اختیار زندگی خود را به عوامل بیرونی واگذار کرده‌ایم و امکان رشد و پیشرفت را از خود می‌گیریم.

وادی چهارم همچنین به ما یاد می‌دهد که خداوند بستر حرکت را فراهم کرده است؛ اما انتخاب مسیر و حرکت در آن بر عهده خود انسان است. اگر فردی خواهان رسیدن به آرامش، موفقیت و رهایی باشد، باید برای آن تلاش کند و آموزش ببیند. هیچ تغییری بدون پذیرش مسئولیت و عمل کردن، به دست نمی‌آید. این موضوع یکی از مهم‌ترین اصول زندگی را به ما آموزش می‌دهد؛ این‌که مسئول اصلی زندگی خودمان هستیم، خداوند راه را نشان می‌دهد و امکانات لازم را در اختیار ما قرار می‌دهد؛ اما قدم برداشتن در مسیر رشد و تغییر بر عهده خود ما است. زمانی‌که مسئولیت شرایط خود را می‌پذیریم، از جایگاه قربانی خارج شده و به فردی توانمند تبدیل می‌شویم که می‌تواند برای حل مشکلات خود اقدام کند، به‌همین دلیل می‌توان گفت مسئولیت‌پذیری، نقطه آغاز حرکت از تاریکی به روشنایی و یکی از پایه‌های اساسی آموزش‌های کنگره‌۶۰ است.

در این وادی متوجه شدم که مسئولیت همیشه دو طرفه است؛ من در مقابل خداوند و خداوند در مقابل من، من در مقابل پدر و مادرم و پدر و مادرم در مقابل من، راهنما در مقابل رهجو و رهجو در مقابل راهنما و غیره، در تمامی موارد مسئولیت‌ها دوطرفه هستند. گاهی انسان از مسئولیتی که به او داده شده فرار می‌کند، مثل دانش‌آموزی که برای ننوشتن مشق‌هایش تمارض می‌کند و خود را به مریضی می‌زند و این فرار از مسئولیت در افراد ۹۰ ساله هم وجود دارد. گاهی انسان دوست دارد خودش را مبرا کند؛ هر مشکلی که پیش بیاید، می‌گوید من مقصر نیستم و تقصیر دیگران است؛ پس هرچه دامنه جهل انسان بیشتر باشد  دلیل بارزی بر نادانی او است و اصلا تقصیر را به گردن نمی‌گیرد و برعکس این موضوع هم وجود دارد مثلا؛ در صحنه تصادف انسانی که مقصر است می‌گوید من مقصر هستم و عذرخواهی می‌کنم. انسان‌های فهمیده و آگاه عذرخواهی می‌کنند و مشکل را برطرف می‌کنند و گاهی هم مسئله‌ای را که با دو کلمه حرف زدن برطرف می‌شود، آن‌قدر پیچیده می‌کنیم که خدا می‌داند. ما می‌خواهیم بار مسئولیت زندگی را بر عهده خداوند بگذاریم و از مسئولیت فرار کنیم؛ در این‌جا می‌گوییم: پس راز و نیاز، نیایش در مقابل قدرت مطلق به چه معنا است؟ به اعتقاد ما دعا و راز و نیاز، موقعی می‌تواند به صورت مطلوب و موثر واقع گردد که ما حداقل در مسیر ارزش‌ها و یا صراط‌مستقیم حرکت کنیم و از فرامین الهی پیروی کنیم، بار مسئولیت زندگی خود را بر عهده بگیریم و از تلاش و کوشش فروگذار نکنیم، آن وقت دعا اثرگذار خواهد شد؛ چون، این وعده خداوند است.

در این وادی صحبت از خداوند است؛ خداوند کیست؟ اگر خودمان را نشناسیم خداوند را هم نمی‌شناسیم. خودشناسی خیلی مهم است و همه جا رواج دارد. انسانی که خودش را بشناسد یعنی صور آشکارش مثل مغز، قلب، ریه، ژن و غیره را شناخته است؛ مسئله‌ بعدی شناخت صور پنهان انسان است، انسان باید عقل، نفس، حس، حس خارج از جسم و حس داخل جسم را بشناسد. آیا انسان یک فکر است یا یک موج است؟! یا انسان یک توده‌ بخار است؟! بعد از مرگ انسان می‌بیند یا نمی بیند؟! اگر در این دنیا مصرف‌کننده است بعد از مرگ هم مصرف‌کننده است؟! و سوالاتی که مربوط به صور پنهان انسان می‌باشند. ممکن است بعضی از ما اصلا به خداوند معتقد نباشیم و بگوییم ما به شانس معتقد هستیم ولی روی شانس هم نمی‌توانیم حساب کنیم؛ چون ما فقط روی خودمان، تفکر خودمان، تلاش خودمان و آموزش خودمان حساب می‌کنیم و معتقد هستیم که اگر ما تکلیف یا وظیفه خودمان را انجام دادیم، آن‌گاه باید از قدرت مطلق انتظار و توقع مساعدت و کمک داشته باشیم.

در سی‌دی جبر و اختیار آقای مهندس از یک مثلث صحبت می‌کنند که یک ضلع آن خواسته ، یک ضلع آن تقدیر و ضلع دیگر آن فرمان الهی است. در این سی‌دی آقای مهندس می‌فرمایند: آیا زندگی جبر است یا اختیار؟ خواست ما همان اختیارات ما هستند که با تلاش، کوشش و اعمالی که انجام می‌دهیم ممکن است بتوانیم روی تقدیر خود اثر بگذاریم ولی فرمان الهی دیگر در دست ما نیست؛ ممکن است فرمان الهی بر خلاف میل و خواسته من باشد آن‌وقت است که من باید بپذیرم و تسلیم فرمان باشم. همان‌گونه که در کتاب عشق آقای مهندس فرمودند: دست‌های آسمانی فقط القاء افکار را انجام می‌دهند و بقیه کارها و مسئولیت‌ها برعهده خودمان است‌. مسئولیت اعمالی که ما انسان‌ها انجام می‌دهیم، برعهده خودمان است. قدرت‌مطلق پس از خلق انسان، او را بر سر یک دوراهی قرار داد و به انسان اختیار کامل داد که هر راهی را می‌خواهد، انتخاب کند؛ یک راه؛ پندار، گفتار و کردار سالم و راه دیگر؛ فسق و فجور.

در سی‌دی جبر و اختیار آقای مهندس می‌فرمایند: ما یک‌سری خواسته داریم و یک‌سری خواسته‌هایی که انجام شده‌اند و مسیری که من انتخاب کرده‌ام تا به خواسته‌ام برسم. مسیری که من برای پول‌دار شدن انتخاب می‌کنم آیا کارگری و زحمت کشیدن است یا نه با فروش مواد مخدر، احتکار و اختلاس و یا راه صد ساله را یک شبه می‌روم؟! پس انتخاب مسیر درست یا غلط بر عهده من است.
 

منابع: کتاب عشق، چهارده وادی برای رسیدن به خود، سی‌دی‌های وادی چهارم، سی‌دی جبر و اختیار 1
نویسنده: راهنما همسفر الهام (لژیون هشتم)
عکاس: همسفر افسانه رهجوی راهنما همسفر منیژه (لژیون ششم)
رابط خبری: همسفر بیتا رهجوی راهنما همسفر الهام (لژیون هشتم)
ویرایش و ارسال: همسفر نسرین رهجوی راهنما همسفر مرضیه (لژیون دوازدهم) نگهبان سایت