مسئولیت کامل زندگی خود را بپذیریم

وادی چهارم نگرشی نوین در جهت رسیدن به درجات عمیق درک حقیقت را برای انسان میسر می‌سازد. در متن وادی آمده است: «در مسائل حیاتی به خداوند مسئولیت دادن، یعنی سلب مسئولیت از خویشتن.» منظور از سلب مسئولیت این است که وظایفی را که بر عهده داریم به دیگران یا خداوند واگذار نکنیم. در این وادی، مرزها و خط‌کشی‌های مسئولیت به‌خوبی مشخص شده است. ما باید بدانیم خط وظایف ما کجاست و خط اختیارات خداوند کجا؟ باید درک کنیم که خداوند مسئولیت‌های خود را در برابر بندگانش به بهترین شکل انجام داده است. او آسمان‌ها، زمین، دریاها و تمام نعمت‌ها را خلق کرد و در اختیار ما قرار داد؛ اما گاهی ما انسان‌ها از روی تنبلی یا ناآگاهی، مسئولیت‌های زندگی خودمان را نیز به خداوند واگذار می‌کنیم و فراموش می‌کنیم که هرچه دامنه جهل ما بیشتر باشد، مسئولیت‌های خود را کمتر می‌پذیریم.

آقای مهندس در این وادی «صور آشکار» و «صور پنهان» را این‌گونه تشریح می‌کنند: صور آشکار، همان چیزی است که می‌بینیم، مانند جسم ما که خداوند آن را در این حیات زمینی با حد و حدودی مشخص (مکان، موقعیت اجتماعی و …) خلق کرده است؛ اما صور پنهان، ساختارهای درونی ماست که قابل دیدن نیست، مانند عقل، نفس، آرشیو و روح. نفس ما تعیین‌کننده موجودیت ماست و در صور پنهان، حد و مرزی ندارد، همان‌طور که نفس کشیدن ما به‌صورت خودکار انجام می‌شود و ساعت و زمان مشخصی برایمان ندارد. بزرگ‌ترین منبع آموزشی ما کلام‌الله است که به ما می‌آموزد خود را بشناسیم. وقتی بدانیم، نفس ما در سه مرحله «اماره، لوامه و مطمئنه» خواسته‌هایمان را تعیین می‌کند، مسئولیت کارهای خود را آگاهانه می‌پذیریم.

در ادامه، این وادی به زیبایی‌های خداوند اشاره دارد. خداوند سرشار از جلال و جبروت است و تمام این زیبایی‌ها را در اختیار ما قرار داد تا با تفکر، مشاهده و جهان‌بینی به درک هستی برسیم. خداوند به انسان عقل داد، دو نیروی خیر و شر را در وجود او نهاد و پیامبران را به‌عنوان الگو معرفی کرد. وظیفه ماست که تلاش کنیم و بارِ مسئولیت زندگی خود را به دوش دیگران نیندازیم، اگر هسته وجودی انسان را بشکافیم و از بعد جسمی به درون خود بنگریم به حقایق جهان‌های دیگر پی می‌بریم. ما موجوداتی شناور هستیم که با تفکر و اندیشه می‌توانیم از مراحل سخت عبور کنیم. اساس این مسیر «شناخت قدرت مطلق» یا همان نیروی نظام‌دهنده کل هستی است. در واقع شناخت خداوند، شناخت خودمان را میسر می‌سازد.

مقوله مسئولیت به معنای «پرسش و پاسخ» است، یعنی هرکس در هر جایگاهی مسئول است و باید پاسخگوی عملکرد خود باشد. همان‌طور که در سی‌دی «میزان دانایی» مطرح شد، برای رسیدن به جایگاه انسانیت، ما به دانش عام (شناخت هستی و قوانین جاری در آن) نیازمندیم. نباید در گوشه‌ای بنشینیم و از خدا بخواهیم که مشکلات ما را حل کند یا گره‌های مالی‌مان را باز کند. کسانی که به جای تلاش به شانس اعتقاد دارند، مسیر را گم کرده‌اند، اگر تکلیف خود را درست انجام دهیم و قدرت مطلق را بشناسیم، آنگاه نیروهای مافوق ما را هدایت می‌کنند و به صلح و آرامش خواهیم رسید.

در مسائل حیاتی، مسئولیت خودمان را به خدا می‌سپاریم، یعنی این مسئولیت را از دوش خود برمی‌داریم. به قول آقای مهندس گاهی فکر می‌کنیم، خداوند غول چراغ جادو است و هر روز صبح خواسته‌هایمان را به او بسپاریم؛ اما معنی این جمله این نیست که خدا را قبول نداشته باشیم، دعا نکنیم یا توکل نکنیم. این جمله مرز بین ما و خداوند را مشخص می‌کند. خداوند انسان را خلق کرد و بهترین‌ها را در دسترس ما قرار داد، این ما هستیم که باید بدانیم، چگونه از آن‌ها استفاده کنیم. برای مثال به عنوان یک مادر در برابر فرزندان و همسر خود مسئولیت زندگی داریم به همان میزان آن‌ها نیز در برابر ما مسئولیت‌هایی دارند؛ اما گاهی هر کس به نحوی از انجام کار و مسئولیتی که بر عهده دارد شانه خالی می‌کند.

در کلام خداوند در این وادی آمده است: «لَیْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى» (انسان هیچ بهره‌ای ندارد مگر آنچه خود برای آن تلاش کرده است). طبق این آیه، باید کارهای خودمان را خودمان انجام دهیم و آن‌ها را به دوش دیگران نیندازیم. ما باید وظایف خود را در مسیر ارزش‌ها، صراط مستقیم و مطابق خواسته‌های خداوند انجام دهیم. آنجاست که دست‌های آسمانی، افکار الهی را به ما القا می‌کنند و در انجام وظیفه کمکمان می‌کنند؛ باید بدانیم که راز و نیاز در برابر قدرت مطلق، زمانی مؤثر است که من در مسیر ارزش‌ها و صراط مستقیم حرکت کنم و از قرآن و کلام خداوند پیروی نمایم.

هر انسانی باید در خانواده، مسئولیت خود را بپذیرد و نهایت تلاش را انجام دهد. با تلاش و پیروی از خداوند به آرامش کامل برسد و افکار منفی را به خود راه ندهد تا جسمی سالم داشته باشد؛ باید بدانیم دست‌های آسمانی فقط القای افکار را انجام می‌دهند و کار دیگری انجام نمی‌دهند، باقی کارها بر عهده ماست. خودشناسی یعنی تا می‌توانیم، وظیفه خود را انجام دهیم و صورت آشکار و صورت پنهان خود را بشناسیم و اصلاح کنیم.

مسئولیت، دوطرفه است، میان انسان‌ها، گیاهان، نباتات و جمادات نیز نوعی هماهنگی و مسئولیت وجود دارد. در این مسیر باید بدانیم که یک گذرگاه درونی وجود دارد و آن در مسیر خداوند است؛ مسیری که در آن مسئولیت‌های خود را از گردن خدا برنمی‌داریم و آن‌ها را به درستی می‌پذیریم. گاهی چیزهایی از خداوند می‌خواهیم که غیرمعقول است و علت آن ممکن است این باشد که ما خداوند و قدرت مطلق را درست نشناخته‌ایم. در زندگی انسان چیزی نیست، جز سعی و تلاش خودش. ما در برابر تمام کارهای خود باید پاسخ‌گو باشیم.

منابع: سایت کنگره‌۶۰، آموزش‌های آقای مهندس
رابط خبری: همسفر صدیقه رهجوی راهنما همسفر فاطمه (لژیون هشتم)
نویسنده: همسفر فاطمه رهجوی راهنما همسفر فاطمه (لژیون هشتم)
عکاس: همسفر رقیه رهجوی راهنما همسفر معصومه (لژیون چهارم)
ویرایش: همسفر بهاره نگهبان سایت
ارسال: همسفر ابتهال رهجوی راهنما همسفر معصومه (لژیون چهارم) دبیر سایت
همسفران نمایندگی امین قم