سرمایه اجتماعی یعنی اعتبار، محبت و پیوند میان انسان‌ها

برداشت از سی دی سرمایه اجتماعی، از آموزش های مهندس دژاکام.

مطلبی که امروز در سی دی سرمایه اجتماعی پیرامون آن سخن می‌گویم، بر این اصل استوار است که همه ناخالصی‌ها برای خالص شدن به زمان نیاز دارند. هیچ تغییری در نظام عالم به صورت ناگهانی و در یک لحظه رخ نمی‌دهد؛ زیرا به واقع، با یک گل بهار نمی‌شود. برای آنکه انسان به مرحله تزکیه و پالایش واقعی برسد، نیازمند گذر زمان است، چرا که تصویر و ماهیت وجودی انسان یک‌باره دگرگون نمی‌گردد.

در ساختار برنامه‌ریزی خلقت، معمار بزرگ زندگی انسان را بر دو پایه استوار نموده است. برخلاف سایر موجودات، خداوند پس از خلقت فیزیکی انسان و رساندن او به مرحله‌ای خاص، قلم را به دست خود انسان داد تا باقی مسیر حیات را خود رنگ‌آمیزی نماید. ظاهر و فیزیک ما تکمیل شده است، اما رسیدن به مرحله لازم از نظر شعور، معرفت و عقل بر عهده تلاش و انتخاب‌های خود ماست. هر اندازه انسان عاقل‌تر شود و در مسیر تزکیه قدم بردارد، در آسایش و آرامش بیشتری قرار می‌گیرد؛ در حالی که نادانی و جهل همواره مایه مصیبت و دردسر برای او خواهد بود.

در سی دی سرمایه اجتماعی می‌آموزیم که انسان‌های آگاه و دانا با دیگران سازگار هستند و خلق نیکو دارند. اما هرچه فرد به سمت نادانی و جهل سوق پیدا کند، پرخاشگر و ناسازگار می‌شود و توانایی سازش با محیط و اطرافیان را از دست می‌دهد. حیات ما بر پایه دو قطب مثبت و منفی، یعنی فجور و تقوا بنا شده است. هر زمان که ما راه ناشکری و ناسپاسی را برگزینیم، بر اساس قوانین هستی، بدترین افراد بر ما حکمرانی خواهند کرد. این یک قانون جاودانه در طبیعت است که کبوتر با کبوتر و باز با باز پرواز می‌کند؛ بنابراین کیفیت زندگی و افرادی که در مسیر ما قرار می‌گیرند، مستقیماً به لول و مرتبه وجودی خودمان بستگی دارد.

انسان در مسیر حیات باید به این درک برسد که بر دست و پای او بندها و زنجیرهای نامرئی زده شده است. این بندها شامل اعتیاد به الکل، مواد مخدر، قرص‌های روان‌گردان، اضافه وزن و حتی صفات اخلاقی ناپسند است. بند کینه، حسادت و نفرت مانند خوره‌ای سیستم ایمنی بدن را نابود نموده و بیوشیمی بدن را به هم می‌ریزد. همچنین بندهایی مانند تجسس، فضولی، غیبت و تعصب کورکورانه مانع اصلی رشد و آرامش ما محسوب می‌شوند. ما این بندها را می‌شناسیم تا با تلاش و کوشش مداوم، آن‌ها را یکی پس از دیگری باز نماییم و به آزادی حقیقی دست یابیم.

نکته حائز اهمیت در سی دی سرمایه اجتماعی این است که وقتی آخرین بندهای منفی را باز نمودید، قفل و زنجیر محکم‌تری بر دست و پای شما زده می‌شود؛ اما این یک بند مثبت است، مانند بند راهنمایی یا خدمت به دیگران. این بند اگرچه مسئولیتی بر دوش شما می‌گذارد، اما با خود لذت، آرامش و مسیرهای جدیدی در زندگی به همراه می‌آورد. این تقدیر الهی است که در پاسخ به حرکت‌های مثبت شما در جهت احیا، اجرا می‌گردد. در مسیر حرکت، گاهی دچار دلتنگی و احساس عدم پیشرفت در کلیه مسائل می‌شویم؛ در چنین شرایطی باید دانست که در وصال باید تحمل اختیار نمود. موفقیت‌ها ممکن است در ابتدا مقطعی و به صورت خط‌چین باشند، اما برای رسیدن به خط دنباله‌دار، باید صبر و تلاش مستمر را سرلوحه قرار داد.

در کائنات هیچ چیز به هیچ‌کس به صورت رایگان داده نمی‌شود. نظام طبیعت بر پایه قدرت استوار است و موجود ضعیف همواره پایمال می‌گردد. برای آنکه در این نظام سربلند و پیروز باشید، باید قوی شوید. قوی شدن نه با گریه و زاری و ضجه زدن، بلکه با تلاش، کوشش و آموزش‌پذیری میسر می‌گردد. مفهوم بسیار حیاتی دیگری که در سی دی سرمایه اجتماعی به آن توجه می‌نماییم، مفهوم سرمایه اجتماعی است. سرمایه تنها در مادیات، پول و زمین خلاصه نمی‌شود؛ بلکه اعتبار، پیوند و محبتی است که دیگران نسبت به ما دارند. اگر در صراط مستقیم حرکت کنیم و با اخلاق نیکو و عشق بلاعوض به دیگران خدمت نماییم، سرمایه اجتماعی ما افزایش می‌یابد.

این سرمایه ارزشمند به ما کمک می‌کند تا در مواقع سختی، دیگران برای حل مشکلات ما پیش‌قدم شوند. ما موظف هستیم که هم جسم و هم روح خود را به بهترین شکل بسازیم. جسم ما با تغذیه درست، ورزش و خواب کافی ساخته می‌شود و روح ما با دوری از ضدارزش‌ها و حرکت به سمت روشنایی‌ها قوام می‌یابد. اگر قدری به گذشته خویش بیاندیشید، خواهید دید که تغییرات بسیاری نموده‌اید؛ این تغییرات مانند پروازی بوده که شما را از ورطه نابودی نجات داده و به جلو پیش برده است.

همواره باید شکرگزار داشته‌های خود باشیم تا به آرامش و نفس مطمئنه دست یابیم. تزکیه فرآیندی دائمی است که تنها به یک رشته از حیات محدود نمی‌شود و تا بی‌نهایت ادامه دارد. ما موجوداتی اجتماعی هستیم و به یکدیگر نیازمندیم؛ بنابراین باید با تقویت حس‌های خود و بیداری در برابر وقایع، تصاویری زیبا در دفتر طبیعت از خود به جای بگذاریم. پایان شب سیه سفید است و در دل هر ناامیدی، امیدی بزرگ نهفته است، مشروط بر آنکه از حرکت باز نایستیم و به مسیر خویش ایمان داشته باشیم.

در نهایت، باید بدانیم که هیچ موجودی به میزان خود انسان به خویشتن فکر نمی‌کند. برای رسیدن به دریای آرامش، باید از اقیانوس‌های طوفانی عبور کرد و با هیولاهای درونی جنگید. این مسیر، سفری است از ظلمت به طرف نور، از قهر به طرف مهر و از کفر به طرف ایمان. هر قدمی که برای احیای خود و دیگران برمی‌داریم، گامی است در جهت ارتقای سرمایه اجتماعی و رسیدن به فرمان عقل. باشد که با تلاش و کوشش، لایق دریافت تقدیرهای نیکوی الهی باشیم.

برداشت: همسفر فرزاد (لژیون 1)

تهیه و تنظیم سایت همسفران آقای آکادمی