خلاصه مقاله ششم از کتاب چهارده مقاله

در این مصاحبه که در پاییز ۲۰۱۰ (۱۳۸۹ ه.ش) انجام شد،آقای مهندس دژاکام داستان درمان خود، داستان کنگره۶۰ و تفکراتشان را در مورد فرایندهای درمان بلند مدت بیان کرده‌اند.
ویلیام وایت: آیا ممکن است برای خوانندگان ما توضیح دهید که شما چگونه به این قضیه مشغول شدید و متعاقباً جمعیت درمان اعتیاد را در ایران به وجود آوردید؟
حسین دژاکام: شاید برایتان عجیب باشد که بگویم من در رشته مهندسی الکتروتکنیک تحصیل کردم و سی سال در زمینه تحقیقات طراحی و تعمیرات دستگاه‌های صنعتی فعالیت داشتم و هم‌زمان اعتیاد به الکل، حشیش و تریاک تمام زندگی‌ام را در بر گرفت. من ۱۷ سال مصرف‌کننده تمام عیار بودم و از روش‌های درمانی زیادی برای معالجه خودم استفاده کردم؛ اما به دفعات ناموفق بودم. بالاخره یک بازی را آغاز نمودم که مرا به پژوهش و آزمایشاتی سوق داد که بر روی خودم آزمایش کردم. با تعیین مواد‌مصرفی روزانه، زمان مصرف و کم کردن مواد، برنامه‌ای را طراحی نمودم که برخلاف اعتقاد و باور شخصی‌ام و پس از گذشت ۱۱ ماه موفق شدم و توانستم اعتیاد جسمی‌ام را نابود کنم و متد DST در همین زمان ابداع شد. این متد را در کتابم «عبور از منطقه۶۰ درجه زیر صفر» شرح داده‌ام. پس از چاپ اولین کتاب خود، تصمیم گرفتم سازمانی غیردولتی ایجاد کنم که آن را کنگره۶۰ نامیدم. عدد ۶۰ برگرفته از عنوان کتاب است.

ویلیام وایت: لطفاً جزئیات متد DST را توضیح دهید.
حسین دژاکام: روش DST فرمول آزمون شده است که از طریق آن می‌توان میزان مواد، الکل و داروهای اعتیادآور را کم کرد و در پایان به رهایی رسید.D:مخفف دژاکام و برابر با ضریب ۰/۸ است. S:مخفف پله می‌باشد. یعنی در مدت ۲۱ روز (یک پله) روزانه مقدار ثابتی از دارو مصرف می‌گردد. T: مخفف زمان(Time) است؛ یعنی طول مدت درمان، حداقل ۱۰ ماه و به طور متوسط ۱۱ ماه می‌باشد.

ویلیام وایت: کنگره۶۰ چگونه سازمانی است؟
حسین دژاکام: من در سال ۱۹۹۸ میلادی (۱۳۷۷ ه.ش) جمعیت احیای انسانی کنگره۶۰ را با هدف کمک به افرادی که با اعتیاد خود دست به گریبان هستند، تاسیس نمودم. کنگره۶۰ سازمانی مردمی و غیردولتی است که در زمینه درمان و معالجه اعتیاد فعالیت می‌کند و بر این اساس بنیان‌گذاری شده است که فرد رها شده به دیگر مصرف‌کنندگانی که در حال مصرف مواد می‌باشند کمک می‌کند. کنگره۶۰ بر مبنای این شعار تاسیس شده است که «بیایید این آتش ویرانگر را مهار کنیم.»
این سازمان مجوز وزارت کشور را دارا است و هدف آن، کاهش عواقب مخرب اعتیاد است. محور فعالیت‌های کنگره۶۰ در درمان اعتیاد؛ مشتمل بر آموزش، پیشگیری، مهار و راهنمایی درمان است. اهداف اصلی کنگره۶۰؛ ارائه پژوهش‌های علمی و راهکارهای عملی جهت شناخت رابطه میان روان انسان و وابستگی به موادمخدر و ارائه راهنمایی و متدی کارآمد برای مصرف‌کنندگان و خانواده‌هایشان است. اعتیاد به مواد‌مخدر ناشی از تعامل میان انسان و مواد است، بنابراین هر دوی این عوامل را باید به دقت مطالعه و بررسی کرد.

ویلیام وایت: آیا ممکن است نقش راهنماها و همسفران را در کنگره۶۰ بیان کنید؟

حسین دژاکام: همسفر کسی است که سابقه مصرف مواد ندارد و از اعضای خانواده یا دوستان فرد مصرف‌کننده است و رابطه نزدیکی با او با او دارد همان‌طوری که به خوبی می‌دانید اعتیاد بسیار مخرب است و برای پیروزی در این جنگ باید از آموزش و تعالیم صحیح همراه و حمایت خانواده راهنما و مشاور برخوردار شد؛ بنابراین به جهت اتحاد شخص مصرف‌کننده و خانواده‌اش (با هدف غلبه بر اعتیاد) گروه همسفران در اولین روزهای کنگره۶۰ ایجاد گردید. درواقع برای پرواز به سوی درمان، دو بال پرواز لازم است: یک مسافر و دیگری همسفر. در کنگره۶۰ همسفران بخش جدایی‌ناپذیری هستند که شالوده محکم فرایند درمان را پی‌ریزی می‌کنند.

در مورد جایگاه راهنمایی؛ هم‌ اکنون کنگره۶۰ در این اصل استوار است که افراد درمان شده و دیگر افراد مصرف‌کننده کمک می‌کنند و این کمک علاوه بر کمک خانواده‌های مصرف‌کنندگان صورت می‌گیرد. از نظر ما درمان اعتیاد یک علم است مخصوصاً زمانی که صحبت از مهار، درمان، مراقبت و پیشگیری در میان باشد، بنابراین فقط راهنمایی که آموزش صحیح، دانش و تجربه کافی داشته و از وضعیت متعادل ذهنی و فکری برخوردار باشد می‌تواند دست کمک خود را برای گرفتن دستان مصرف‌کنندگان نیازمند دراز کند.

ویلیام وایت: منظور شما از لژیون چیست؟

حسین دژاکام: هر راهنما چند رهجو دارد که به گروه متشکل از راهنما و رهجویانش لژیون می‌گوییم. همان‌طور که واحد تشکیل دهنده جامعه خانواده است، لژیون نیز حکم خانواده را در کنگره دارد. لژیون‌ها مانند شاخه‌هایی از جامعه‌اند. در کنگره۶۰ کسی حق ندارد به حال خود رها باشد هر کس می‌بایست عضوی از خانواده یا لژیون باشد. زمانی که کارگاه آموزش عمومی تمام می‌شود، رهجویان هر لژیون دور راهنمای محترمشان می‌نشینند و جلسه کوچکی برگزار می‌کنند سپس راهنما موضوعی را برای بحث برمی‌گزیند و از هر عضو انتظار می‌رود که در بحث شرکت کند.

ویلیام وایت: نوشته‌های شما در کنگره۶۰ نقش بسیار مهمی ایفا کرده‌اند. آیا می‌توانید به طور مختصر در مورد کتاب‌ها و دیگر نوشته‌های خودتان صحبت کنید و بگویید از آن‌ها در کنگره۶۰ چه استفاده‌ای می‌کنند؟
حسین دژاکام: من نوشته‌هایم را با هدف ارائه دیدگاه جدیدی نسبت به مفاهیم و مسائل مرتبط با مقوله اعتیاد به مواد‌مخدر تالیف کردم و این روش نوین از درک و درمان اعتیاد را در سه جلد خلاصه نمودم. در کتاب اولم «عبور از منطقه۶۰ درجه زیر صفر» برای ملموس شدن این امر، اعتیاد را با قرار گرفتن در سرمای ۶۰درجه زیر صفر مقایسه کردم. هدف از این کتاب شفاف ساختن فرایند درمان و تندرستی از طریق تعریف دقیق و کامل معضل اعتیاد بود.
در کتاب دومم «عشق ۱۴ وادی برای رسیدن به خود» عقیده‌ام را به تفصیل شرح داده‌ام که اعتیاد به موادمخدر به جسم، روان و جهان‌بینی آسیب می‌رساند و درمان موفق مستلزم بازسازی کامل در عقاید و دیدگاه‌های شخص نسبت به خود، خانواده، جهان و کل هستی است.
در کتاب سوم من عقایدم را در مورد اعتیاد به مواد بیان کرده‌ام، اعتیاد از ازدواج مواد با شخص حاصل می‌شود در نتیجه برای درمان و معالجه آن می‌بایست این زوج (انسان و مواد) را بشناسیم و آن‌ها را درک کنیم.

ویلیام وایت: مردم چگونه با کنگره۶۰ آشنا شده و در آن عضو می‌شوند و هدف از این کار چیست؟
حسین دژاکام: در ایران مردم عموماً کنگره۶۰ را می‌شناسند و ما روزانه با تعداد زیادی از مراجعین مواجه می‌شویم. مسافران کنگره۶۰ بدون هیچ ترسی از طرق مختلف مثل: مصاحبه‌های تلویزیونی، روزنامه‌ها، مجلات و میادین ورزشی در معرض دید عموم ظاهر می‌شوند.
من سعی می‌کنم اهداف اصلی را به طور خلاصه بیان نمایم:
۱- اگر ما برنامه‌های تلویزیونی درباره مصرف‌کنندگان را با یک دادگاه مقایسه کنیم معمولاً شرایط به نحوی است که قاضی، دادستان و هیئت منصفه همیشه حاضرند و حکم محکومیت همیشه صادر می‌شود متأسفانه متهم که شخص مصرف‌کننده است همیشه غایب است و قادر نیست هیچگونه دفاعی از خود ارائه دهد. ما می‌خواهیم زوایای تاریک زندگی مصرف‌کنندگان و ویژگی‌های جهان اعتیاد به مواد‌مخدر را برای این دادگاه به وسیله ارتباط جمعی و هیئت منصفه با استعانت از نور شناخت و آگاهی روشن نماییم.
۲- بیشتر مردم تصور می‌کنند که مصرف‌کننده شخصی است که صلاحیت اخلاقی ندارد و فردی خودخواه و بی‌خیال است که نمی‌خواهد درمان شود. ما می‌خواهیم مفهومی را معرفی کنیم که می‌گوید اعتیاد بیماری جسم، روان و جهان‌بینی است و برای اینکه با موفقیت درمان شود مسائل زیادی باید در نظر گرفته شود.
۳- هدف ما در عین حالی که مسیری عملی و واقعی برای تندرستی می‌گشاییم، به چالش کشیدن روش‌های غلط و بی‌نتیجه درمان اعتیاد است تا از تکرار سیکل معیوب شکست در رهایی از اعتیاد جلوگیری کنیم. شکست‌هایی که می‌تواند به خواست و اراده کسانی که خواستار رهایی از اعتیاد هستند آسیب برساند.
۴- ما می‌گوییم که اعتیاد به موادمخدر در هر مرحله‌ای قابل درمان و علاج‌پذیر است.
۵- ما معتقدیم اعتیاد به موادمخدر هیچ مرزی نمی‌شناسد و فرزند هیچ‌کس از آتش ویرانگرش در امان نیست. ما می‌خواهیم جامعه را از این مسئله آگاه کنیم که مصرف‌کنندگان تفریحی مواد‌مخدر امروز، اولین نامزدهای اعتیاد هستند و بعد از مدتی مصرف‌کنندگان تمام عیار فردا می‌شوند.
۶- ما همیشه به مصرف‌کنندگان یادآوری می‌کنیم که اشتباه خطرناکی را مرتکب شدند و هم‌زمان فرصت می‌دهیم تا ورود به پروسه درمان و سلامتی که عملی شجاعانه است، جبران مافات کنند.
۷- هدف ما آگاه نمودن قانون‌گذاران و مسئولین از ماهیت واقعی اعتیاد به موادمخدر می‌باشد تا تصمیمات درستی بگیرند؛ زیرا این تصمیمات تأثیر مستقیم در زندگی و وضعیت مصرف‌کنندگان دارد.

ویلیام وایت: کنگره۶۰ چگونه اداره می‌شود؟
حسین دژاکام: کارکنان ما همه داوطلبان نیمه‌وقت هستند و خدمات ما رایگان است؛ البته از اعضایمان کمک‌های مالی داوطلبانه دریافت می‌کنیم. ما یک سیستم واحد مدیریتی داریم و در هر سطحی از سازمان تصمیمات مدیریت همان سطح اتخاذ می‌شوند، مشروط بر اینکه آن تصمیمات بر اساس مانیفست و قوانین مکتوب باشند.
مدیران هر سطح در انتخابات به وسیله اعضاء انتخاب می‌شوند و ساختار آن شبیه یک درخت سبز است. ریشه درخت، موسس یا بنیان کنگره۶۰ است. من در زمان تأسیس این سازمان غیردولتی تنها بودم و ایده اصلی ساختار و قوانین توسط من طراحی و پیاده شد، به همین سبب خودم را معمار و ریشه این درخت می‌دانم.
تنه یا ساقه اصلی این درخت را بخش قانون‌گذاری یا دیده‌بانان کنگره۶۰ که ۱۴ نفر هستند تشکیل می‌دهند. آن‌ها در کنگره۶۰ راهنما هم هستند و توسط اعضای دیگر انتخاب گردیده‌اند‌. آن‌ها مسئول اداره و مدیریت همه شعبه‌ها هستند و درست در بالای این سلسله مراتب نگهبان کنگره‌۶۰ می‌باشد. هم‌چنین هر دیده‌بان به معنای ناظر است و در حیطه خاصی مسئولیت دارد، شبیه به یک وزیر که مسئول وزارت‌خانه خاصی است.
شاخه‌های اصلی درخت، مرزبانان هستند که تیم اجرایی هر شعبه می‌باشند مسئولیت سازماندهی شعبه و اجرای قوانین و مقررات کنگره۶۰ بر دوش این افراد است که باز به وسیله اعضای آن شعبه انتخاب می‌گردند.
شاخه‌های کوچک‌تر درخت، راهنماها و کمک‌راهنماها هستند. این گروه از افراد مسئولیت بسیار مهمی دارند که عبارت است از آموزش و تعلیم مصرف‌کنندگان که برای درمان اعتیادشان به کنگره۶۰ می‌آیند‌.
شکوفه‌ها و میوه‌های درخت، تازه‌واردین و مسافران سفر اول هستند آن‌ها مهم‌ترین بخش کنگره۶۰ محسوب می‌شوند و مسئولیت تولید میوه را به عهده دارند. از آن‌جایی که بادهای قوی و سرماهای فوق‌العاده، ممکن است به رشد و پیشرفت آنان آسیب برساند، آن‌ها نیاز به مراقبت توجه ویژه دارند تا بهترین میوه‌ها را تولید کنند.

ویلیام وایت: آیا ممکن است کسی از افراد جامعه در این جلسات هفتگی شرکت کند یا جلسات فقط برای اعضای کنگره هستند؟
حسین دژاکام: همه می‌توانند به عنوان مهمان در این جلسات شرکت کنند؛ اما بعضی از جلسات فقط برای آقایان و بعضی فقط برای خانم‌ها هستند.
در کنگره۶۰ چهار گروه حضور دارند:
آقایان مصرف‌کننده.
خانم‌های مصرف‌کننده.
خانم‌های همسفر: اعضای خانم خانواده مثل همسر، مادر، خواهر و دوست. همسفران آقا: اعضای مرد خانواده مثل پدر، برادر، پسر و دوست.

ویلیام وایت: راز حضور بی‌وقفه راهنمایان در کنگره۶۰ چیست؟
حسین دژاکام: معمولاً وقتی سازمان‌ها و موسسات به دنبال استخدام نیروی کار قوی و مناسب هستند کسانی را انتخاب می‌کنند که سابقه جرم یا اعتیاد و موادمخدر نداشته باشند؛ اما در کنگره۶۰ ما همه افراد را بدون توجه به گذشته آن‌ها به کار می‌گیریم راز ما این است. بعضی از آن‌ها کسانی هستند که از جامعه رانده شده‌اند و حتی دوستانشان و خانواده‌هایشان آن‌ها را طرد کرده‌اند، به این خاطر است که کنگره۶۰ راز را در سر و کار داشتن با چنین افرادی می‌داند. ما آن‌ها را درک می‌کنیم، به آن‌ها احترام می‌گذاریم، به آن‌ها عشق می‌ورزیم؛ زیرا ما مفهوم تغییر شخصیت را فهمیده‌ایم و می‌دانیم انسان‌ها می‌توانند تغییر کنند. چنین افرادی توانایی‌های زیادی دارند و مایلند برای هدفشان فداکاری بسیاری نمایند؛ زیرا احساس می‌کنند که کنگره۶۰ آن‌ها را از اعماق تاریکی و بدبختی بدون هیچ چشم‌داشتی نجات داده است. آن‌ها مایلند عشق و خدمت بدون قید و شرطی را که دریافت نموده‌اند را بدون هیچ درنگی باز پس دهند. در کنگره۶۰ همه افراد سخنان راهنمایان را می‌پذیرند و آن‌ها احترام می‌گذارند و گل و هدیه تقدیم آن‌ها می‌نماید. این راز ما در تولید و حفظ راهنمایان آینده در کنگره۶۰ است.

ویلیام وایت: ورزش نقش منحصر به فردی در کنگره۶۰ دارد می‌شود در این مورد صحبت کنید؟
حسین دژاکام: در صورت استفاده موثر از ورزش در جریان درمان و سلامتی نتایج فوق العاده‌ای به دست می‌آید؛ اما وقتی بدون اعتیاد به کار گرفته شود ممکن است بیشتر ضرر به بار بیاورد تا نفع. ما در‌یافته‌ایم که با شیوه خاص و ورزش‌های مناسب می‌توانیم قدم‌های مثبتی در جهت روند درمان برداریم؛ بنابراین باید انواع مختلفی از ورزش و تمرینات بدنی را در نظر می‌گرفتیم به طوری که هر مصرف‌کننده می‌توانست بر اساس تمایل، توانایی و علاقه‌اش در آن‌ها شرکت کند. این پروژه با ورزش‌های سبک مثل دارت شروع شد و با ورزش‌های سنگین‌تر مثل راگبی کامل شد. مصرف‌کنندگان مواد‌مخدر وارد پروسه درمانی ما می‌شوند قبل از اینکه به آن‌ها اجازه داده بشود که در برنامه‌های ورزشی شرکت کنند، باید مدت زمان معینی را پشت سر بگذارند تا حداقل تعادل و توانایی را به دست آورند.

ویلیام وایت: ورزش تنها یکی از راهکارهای حمایت از درمان در کنگره۶۰ است می‌شود نمونه‌های دیگری از نقش هنر در کنگره۶۰ را توضیح دهید؟
حسین دژاکام: ما معتقدیم که در کنار جریان درمان سلامتی و جهان‌بینی مهم است که همه افراد فعالیت‌های ارزشمندی داشته باشند که نیروهای درونی آن‌ها را بیدار کند؛ بنابراین در درمان اعتیاد، هنر نقش اساسی دارد. قدرت صوت و تصویر به نفوذ کلام ما کمک می‌کند. یکی دیگر از کاربردهای هنر نگاهمان به نقش موسیقی در درمان است ما از سرودها و نغمات موسیقی که توسط اعضاء برای مراسمی خاص سروده شده‌اند استفاده می‌کنیم. سرود و موسیقی، نشانگر مراحل مختلف درمان می‌باشند و ما پیشرفت درمان را با اجرای آن‌ها جشن می‌گیریم. ما گروه‌های مختلفی در کنگره۶۰ داریم که موسیقی‌های متنوعی را برای این مناسبت‌ها اجرا می‌کنند.

تایپ و ویرایش: همسفر زینب رهجوی راهنما همسفر نسرین (لژیون یکم)

ارسال: راهنمای تازه‌واردین همسفر خدیجه

همسفران نمایندگی اسلامشهر